Kishkindha Kanda, sarga 45

गतेषु वानरेन्द्रेषु रामः सुग्रीवमब्रवीत्
कथं भवान्विनाजीते सर्वं वै मण्डलं भुवः

gateṣu vānarendreṣu rāmaḥ sugrīvam abravīt
kathaṃ bhavān vinājīte sarvaṃ vai maṇḍalaṃ bhuvaḥ

सुग्रीवस्तु ततो राममुवाच प्रणतात्मवान्
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये विस्तरेण नरर्षभ

sugrīvas tu tato rāmam uvāca praṇatātmavān
śrūyatāṃ sarvam ākhyāsye vistareṇa nararṣabha

यदा तु दुन्दुभिं नाम दानवं महिषाकृतिम्
परिकालयते वाली मलयं प्रति पर्वतम्

yadā tu dundubhiṃ nāma dānavaṃ mahiṣākṛtim
parikālayate vālī malayaṃ prati parvatam

तदा विवेश महिषो मलयस्य गुहां प्रति
विवेश वाली तत्रापि मलयं तज्जिघांसया

tadā viveśa mahiṣo malayasya guhāṃ prati
viveśa vālī tatrāpi malayaṃ tajjighāṃsayā

ततोऽहं तत्र निक्षिप्तो गुहाद्वारिविनीतवत्
न च निष्क्रमते वाली तदा संवत्सरे गते

tato 'haṃ tatra nikṣipto guhād vārivinītavat
na ca niṣkramate vālī tadā saṃvatsare gate

ततः क्षतजवेगेन आपुपूरे तदा बिलम्
तदहं विस्मितो दृष्ट्वा भ्रातृशोकविषार्दितः

tataḥ kṣatajavegena āpupūre tadā bilam
tad ahaṃ vismito dṛṣṭvā bhrātṛśokaviṣārditaḥ

अथाहं कृतबुद्धिस्तु सुव्यक्तं निहतो गुरुः
शिलापर्वतसंकाशा बिलद्वारि मया कृता
अशक्नुवन्निष्क्रमितुं महिषो विनशेदिति

athāhaṃ kṛtabuddhis tu suvyaktaṃ nihato guruḥ
śilāparvatasaṃkāśā biladvāri mayā kṛtā
aśaknuvan niṣkramituṃ mahiṣo vinaśed iti

ततोऽहमागां किष्किन्धां निराशस्तस्य जीविते
राज्यं च सुमहत्प्राप्तं तारा च रुमया सह
मित्रैश्च सहितस्तत्र वसामि विगतज्वरः

tato 'ham āgāṃ kiṣkindhāṃ nirāśas tasya jīvite
rājyaṃ ca sumahat prāptaṃ tārā ca rumayā saha
mitraiś ca sahitas tatra vasāmi vigatajvaraḥ

आजगाम ततो वाली हत्वा तं दानवर्षभम्
ततोऽहमददां राज्यं गौरवाद्भययन्त्रितः

ājagāma tato vālī hatvā taṃ dānavarṣabham
tato 'ham adadāṃ rājyaṃ gauravād bhayayantritaḥ

स मां जिघांसुर्दुष्टात्मा वाली प्रव्यथितेन्द्रियः
परिलाकयते क्रोधाद्धावन्तं सचिवैः सह

sa māṃ jighāṃsur duṣṭātmā vālī pravyathitendriyaḥ
parilākayate krodhād dhāvantaṃ sacivaiḥ saha

ततोऽहं वालिना तेन सानुबन्धः प्रधावितः
नदीश्च विविधाः पश्यन्वनानि नगराणि च

tato 'haṃ vālinā tena sānubandhaḥ pradhāvitaḥ
nadīś ca vividhāḥ paśyan vanāni nagarāṇi ca

आदर्शतलसंकाशा ततो वै पृथिवी मया
अलातचक्रप्रतिमा दृष्टा गोष्पदवत्तदा

ādarśatalasaṃkāśā tato vai pṛthivī mayā
alātacakrapratimā dṛṣṭā goṣpadavat tadā

ततः पूर्वमहं गत्वा दक्षिणामहमाश्रितः
दिशं च पश्चिमां भूयो गतोऽस्मि भयशङ्कितः
उत्तरां तु दिशं यान्तं हनुमान्मामथाब्रवीत्

tataḥ pūrvam ahaṃ gatvā dakṣiṇām aham āśritaḥ
diśaṃ ca paścimāṃ bhūyo gato 'smi bhayaśaṅkitaḥ
uttarāṃ tu diśaṃ yāntaṃ hanumān mām athābravīt

इदानीं मे स्मृतं राजन्यथा वाली हरीश्वरः
मतङ्गेन तदा शप्तो ह्यस्मिन्नाश्रममण्डले

idānīṃ me smṛtaṃ rājan yathā vālī harīśvaraḥ
mataṅgena tadā śapto hy asminn āśramamaṇḍale

प्रविशेद्यदि वा वाली मूर्धास्य शतधा भवेत्
तत्र वासः सुखोऽस्माकं निरुद्विग्नो भविष्यति

praviśed yadi vā vālī mūrdhāsya śatadhā bhavet
tatra vāsaḥ sukho 'smākaṃ nirudvigno bhaviṣyati

ततः पर्वतमासाद्य ऋश्यमूकं नृपात्मज
न विवेश तदा वाली मतङ्गस्य भयात्तदा

tataḥ parvatam āsādya ṛśyamūkaṃ nṛpātmaja
na viveśa tadā vālī mataṅgasya bhayāt tadā

एवं मया तदा राजन्प्रत्यक्षमुपलक्षितम्
पृथिवीमण्डलं कृत्स्नं गुहामस्म्यागतस्ततः

evaṃ mayā tadā rājan pratyakṣam upalakṣitam
pṛthivīmaṇḍalaṃ kṛtsnaṃ guhām asmy āgatas tataḥ