Bala Kanda, sarga 5

सर्वापूर्वमियं येषामासीत्कृत्स्ना वसुंधरा
प्रजापतिमुपादाय नृपाणां जयशालिनाम्

sarvāpūrvam iyaṃ yeṣām āsīt kṛtsnā vasuṃdharā
prajāpatim upādāya nṛpāṇāṃ jayaśālinām

येषां स सगरो नाम सागरो येन खानितः
षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन्

yeṣāṃ sa sagaro nāma sāgaro yena khānitaḥ
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi yaṃ yāntaṃ paryavārayan

इक्ष्वाकूणामिदं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम्
महदुत्पन्नमाख्यानं रामायणमिति श्रुतम्

ikṣvākūṇām idaṃ teṣāṃ rājñāṃ vaṃśe mahātmanām
mahad utpannam ākhyānaṃ rāmāyaṇam iti śrutam

तदिदं वर्तयिष्यामि सर्वं निखिलमादितः
धर्मकामार्थसहितं श्रोतव्यमनसूयया

tad idaṃ vartayiṣyāmi sarvaṃ nikhilam āditaḥ
dharmakāmārthasahitaṃ śrotavyam anasūyayā

कोसलो नाम मुदितः स्फीतो जनपदो महान्
निविष्टः सरयूतीरे प्रभूतधनधान्यवान्

kosalo nāma muditaḥ sphīto janapado mahān
niviṣṭaḥ sarayūtīre prabhūtadhanadhānyavān

अयोध्या नाम नगरी तत्रासील्लोकविश्रुता
मनुना मानवेन्द्रेण या पुरी निर्मिता स्वयम्

ayodhyā nāma nagarī tatrāsīl lokaviśrutā
manunā mānavendreṇa yā purī nirmitā svayam

आयता दश च द्वे च योजनानि महापुरी
श्रीमती त्रीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापथा

āyatā daśa ca dve ca yojanāni mahāpurī
śrīmatī trīṇi vistīrṇā suvibhaktamahāpathā

राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिता
मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यशः

rājamārgeṇa mahatā suvibhaktena śobhitā
muktapuṣpāvakīrṇena jalasiktena nityaśaḥ

तां तु राजा दशरथो महाराष्ट्रविवर्धनः
पुरीमावासयामास दिवि देवपतिर्यथा

tāṃ tu rājā daśaratho mahārāṣṭravivardhanaḥ
purīm āvāsayām āsa divi devapatir yathā

कपाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम्
सर्वयन्त्रायुधवतीमुपेतां सर्वशिल्पिभिः

kapāṭatoraṇavatīṃ suvibhaktāntarāpaṇām
sarvayantrāyudhavatīm upetāṃ sarvaśilpibhiḥ

सूतमागधसंबाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम्
उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसंकुलाम्

sūtamāgadhasaṃbādhāṃ śrīmatīm atulaprabhām
uccāṭṭāladhvajavatīṃ śataghnīśatasaṃkulām

वधूनाटकसङ्घैश्च संयुक्तां सर्वतः पुरीम्
उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम्

vadhūnāṭakasaṅghaiś ca saṃyuktāṃ sarvataḥ purīm
udyānāmravaṇopetāṃ mahatīṃ sālamekhalām

दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्यैर्दुरासदाम्
वाजिवारणसंपूर्णां गोभिरुष्ट्रैः खरैस्तथा

durgagambhīraparikhāṃ durgām anyair durāsadām
vājivāraṇasaṃpūrṇāṃ gobhir uṣṭraiḥ kharais tathā

सामन्तराजसङ्घैश्च बलिकर्मभिरावृताम्
नानादेशनिवासैश्च वणिग्भिरुपशोभिताम्

sāmantarājasaṅghaiś ca balikarmabhir āvṛtām
nānādeśanivāsaiś ca vaṇigbhir upaśobhitām

प्रसादै रत्नविकृतैः पर्वतैरुपशोभिताम्
कूटागारैश्च संपूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम्

prasādai ratnavikṛtaiḥ parvatair upaśobhitām
kūṭāgāraiś ca saṃpūrṇām indrasyevāmarāvatīm

चित्रामष्टापदाकारां वरनारीगणैर्युताम्
सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशोभिताम्

citrām aṣṭāpadākārāṃ varanārīgaṇair yutām
sarvaratnasamākīrṇāṃ vimānagṛhaśobhitām

गृहगाढामविच्छिद्रां समभूमौ निवेशिताम्
शालितण्डुलसंपूर्णामिक्षुकाण्डरसोदकाम्

gṛhagāḍhām avicchidrāṃ samabhūmau niveśitām
śālitaṇḍulasaṃpūrṇām ikṣukāṇḍarasodakām

दुन्दुभीभिर्मृदङ्गैश्च वीणाभिः पणवैस्तथा
नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम्

dundubhībhir mṛdaṅgaiś ca vīṇābhiḥ paṇavais tathā
nāditāṃ bhṛśam atyarthaṃ pṛthivyāṃ tām anuttamām

विमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि
सुनिवेशितवेश्मान्तां नरोत्तमसमावृताम्

vimānam iva siddhānāṃ tapasādhigataṃ divi
suniveśitaveśmāntāṃ narottamasamāvṛtām

ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम्
शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदाः

ye ca bāṇair na vidhyanti viviktam aparāparam
śabdavedhyaṃ ca vitataṃ laghuhastā viśāradāḥ

सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नदतां वने
हन्तारो निशितैः शस्त्रैर्बलाद्बाहुबलैरपि

siṃhavyāghravarāhāṇāṃ mattānāṃ nadatāṃ vane
hantāro niśitaiḥ śastrair balād bāhubalair api

तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथैः
पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा

tādṛśānāṃ sahasrais tām abhipūrṇāṃ mahārathaiḥ
purīm āvāsayām āsa rājā daśarathas tadā

तामग्निमद्भिर्गुणवद्भिरावृतां; द्विजोत्तमैर्वेदषडङ्गपारगैः
सहस्रदैः सत्यरतैर्महात्मभि;र्महर्षिकल्पैरृषिभिश्च केवलैः

tām agnimadbhir guṇavadbhir āvṛtāṃ; dvijottamair vedaṣaḍaṅgapāragaiḥ
sahasradaiḥ satyaratair mahātmabhir; maharṣikalpair ṛṣibhiś ca kevalaiḥ