Bala Kanda, sarga 67

Bālakāṇḍa · 19 Critical Edition verses · 1 Southern-only

जनकेन समादिष्टा दूतास्ते क्लान्तवाहनाः
त्रिरात्रमुषित्वा मार्गे तेऽयोध्यां प्राविशन्पुरीम्

janakena samādiṣṭā dūtās te klāntavāhanāḥ
trirātram uṣitvā mārge te 'yodhyāṃ prāviśan purīm

राज्ञो भवनमासाद्य द्वारस्थानिदमब्रुवन्।

शीघ्रं निवेद्यतां राज्ञे दूतान्नो जनकस्य च

rājño bhavanamāsādya dvārasthānidamabruvan|

śīghraṃ nivedyatāṃ rājñe dūtānno janakasya ca

ते राजवचनाद्दूता राजवेश्मप्रवेशिताः
ददृशुर्देवसंकाशं वृद्धं दशरथं नृपम्

te rājavacanād dūtā rājaveśmapraveśitāḥ
dadṛśur devasaṃkāśaṃ vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam

बद्धाञ्जलिपुटाः सर्वे दूता विगतसाध्वसाः
राजानं प्रयता वाक्यमब्रुवन्मधुराक्षरम्

baddhāñjalipuṭāḥ sarve dūtā vigatasādhvasāḥ
rājānaṃ prayatā vākyam abruvan madhurākṣaram

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतः
कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्

maithilo janako rājā sāgnihotrapuraskṛtaḥ
kuśalaṃ cāvyayaṃ caiva sopādhyāyapurohitam

मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा
जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरःसरम्

muhur muhur madhurayā snehasaṃyuktayā girā
janakas tvāṃ mahārāja pṛcchate sapuraḥsaram

पृष्ट्वा कुशलमव्यग्रं वैदेहो मिथिलाधिपः
कौशिकानुमते वाक्यं भवन्तमिदमब्रवीत्

pṛṣṭvā kuśalam avyagraṃ vaideho mithilādhipaḥ
kauśikānumate vākyaṃ bhavantam idam abravīt

पूर्वं प्रतिज्ञा विदिता वीर्यशुल्का ममात्मजा
राजानश्च कृतामर्षा निर्वीर्या विमुखीकृताः

pūrvaṃ pratijñā viditā vīryaśulkā mamātmajā
rājānaś ca kṛtāmarṣā nirvīryā vimukhīkṛtāḥ

सेयं मम सुता राजन्विश्वामित्रपुरःसरैः
यदृच्छयागतैर्वीरैर्निर्जिता तव पुत्रकैः

seyaṃ mama sutā rājan viśvāmitrapuraḥsaraiḥ
yadṛcchayāgatair vīrair nirjitā tava putrakaiḥ

तच्च राजन्धनुर्दिव्यं मध्ये भग्नं महात्मना
रामेण हि महाराज महत्यां जनसंसदि

tac ca rājan dhanur divyaṃ madhye bhagnaṃ mahātmanā
rāmeṇa hi mahārāja mahatyāṃ janasaṃsadi

अस्मै देया मया सीता वीर्यशुल्का महात्मने
प्रतिज्ञां तर्तुमिच्छामि तदनुज्ञातुमर्हसि

asmai deyā mayā sītā vīryaśulkā mahātmane
pratijñāṃ tartum icchāmi tad anujñātum arhasi

सोपाध्यायो महाराज पुरोहितपुरस्कृतः
शीघ्रमागच्छ भद्रं ते द्रष्टुमर्हसि राघवौ

sopādhyāyo mahārāja purohitapuraskṛtaḥ
śīghram āgaccha bhadraṃ te draṣṭum arhasi rāghavau

प्रीतिं च मम राजेन्द्र निर्वर्तयितुमर्हसि
पुत्रयोरुभयोरेव प्रीतिं त्वमपि लप्स्यसे

prītiṃ ca mama rājendra nirvartayitum arhasi
putrayor ubhayor eva prītiṃ tvam api lapsyase

एवं विदेहाधिपतिर्मधुरं वाक्यमब्रवीत्
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः शतानन्दमते स्थितः

evaṃ videhādhipatir madhuraṃ vākyam abravīt
viśvāmitrābhyanujñātaḥ śatānandamate sthitaḥ

दूतवाक्यं तु तच्छ्रुत्वा राजा परमहर्षितः
वसिष्ठं वामदेवं च मन्त्रिणोऽन्यांश्च सोऽब्रवीत्

dūtavākyaṃ tu tac chrutvā rājā paramaharṣitaḥ
vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca mantriṇo 'nyāṃś ca so 'bravīt

गुप्तः कुशिकपुत्रेण कौसल्यानन्दवर्धनः
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विदेहेषु वसत्यसौ

guptaḥ kuśikaputreṇa kausalyānandavardhanaḥ
lakṣmaṇena saha bhrātrā videheṣu vasaty asau

दृष्टवीर्यस्तु काकुत्स्थो जनकेन महात्मना
संप्रदानं सुतायास्तु राघवे कर्तुमिच्छति

dṛṣṭavīryas tu kākutstho janakena mahātmanā
saṃpradānaṃ sutāyās tu rāghave kartum icchati

यदि वो रोचते वृत्तं जनकस्य महात्मनः
पुरीं गच्छामहे शीघ्रं मा भूत्कालस्य पर्ययः

yadi vo rocate vṛttaṃ janakasya mahātmanaḥ
purīṃ gacchāmahe śīghraṃ mā bhūt kālasya paryayaḥ

मन्त्रिणो बाढमित्याहुः सह सर्वैर्महर्षिभिः
सुप्रीतश्चाब्रवीद्राजा श्वो यात्रेति स मन्त्रिणः

mantriṇo bāḍham ity āhuḥ saha sarvair maharṣibhiḥ
suprītaś cābravīd rājā śvo yātreti sa mantriṇaḥ

मन्त्रिणस्तु नरेन्द्रस्य रात्रिं परमसत्कृताः
ऊषुः प्रमुदिताः सर्वे गुणैः सर्वैः समन्विताः

mantriṇas tu narendrasya rātriṃ paramasatkṛtāḥ
ūṣuḥ pramuditāḥ sarve guṇaiḥ sarvaiḥ samanvitāḥ