Bala Kanda, sarga 66

जनकस्य वचः श्रुत्वा विश्वामित्रो महामुनिः
धनुर्दर्शय रामाय इति होवाच पार्थिवम्

janakasya vacaḥ śrutvā viśvāmitro mahāmuniḥ
dhanur darśaya rāmāya iti hovāca pārthivam

ततः स राजा जनकः सचिवान्व्यादिदेश ह
धनुरानीयतां दिव्यं गन्धमाल्यविभूषितम्

tataḥ sa rājā janakaḥ sacivān vyādideśa ha
dhanur ānīyatāṃ divyaṃ gandhamālyavibhūṣitam

जनकेन समादिष्ठाः सचिवाः प्राविशन्पुरीम्
तद्धनुः पुरतः कृत्वा निर्जग्मुः पार्थिवाज्ञया

janakena samādiṣṭhāḥ sacivāḥ prāviśan purīm
tad dhanuḥ purataḥ kṛtvā nirjagmuḥ pārthivājñayā

नृपां शतानि पञ्चाशद्व्यायतानां महात्मनाम्
मञ्जूषामष्टचक्रां तां समूहुस्ते कथंचन

nṛpāṃ śatāni pañcāśad vyāyatānāṃ mahātmanām
mañjūṣām aṣṭacakrāṃ tāṃ samūhus te kathaṃ cana

तामादाय तु मञ्जूषामायतीं यत्र तद्धनुः
सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः

tām ādāya tu mañjūṣām āyatīṃ yatra tad dhanuḥ
suropamaṃ te janakam ūcur nṛpatimantriṇaḥ

इदं धनुर्वरं राजन्पूजितं सर्वराजभिः
मिथिलाधिप राजेन्द्र दर्शनीयं यदीच्छसि

idaṃ dhanurvaraṃ rājan pūjitaṃ sarvarājabhiḥ
mithilādhipa rājendra darśanīyaṃ yadīcchasi

तेषां नृपो वचः श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत
विश्वामित्रं महात्मानं तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ

teṣāṃ nṛpo vacaḥ śrutvā kṛtāñjalir abhāṣata
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tau cobhau rāmalakṣmaṇau

इदं धनुर्वरं ब्रह्मञ्जनकैरभिपूजितम्
राजभिश्च महावीर्यैरशक्यं पूरितुं तदा

idaṃ dhanurvaraṃ brahmañ janakair abhipūjitam
rājabhiś ca mahāvīryair aśakyaṃ pūrituṃ tadā

नैतत्सुरगणाः सर्वे नासुरा न च राक्षसाः
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिंनरमहोरगाः

naitat suragaṇāḥ sarve nāsurā na ca rākṣasāḥ
gandharvayakṣapravarāḥ sakiṃnaramahoragāḥ

क्व गतिर्मानुषाणां च धनुषोऽस्य प्रपूरणे
आरोपणे समायोगे वेपने तोलनेऽपि वा

kva gatir mānuṣāṇāṃ ca dhanuṣo 'sya prapūraṇe
āropaṇe samāyoge vepane tolane 'pi vā

तदेतद्धनुषां श्रेष्ठमानीतं मुनिपुंगव
दर्शयैतन्महाभाग अनयो राजपुत्रयोः

tad etad dhanuṣāṃ śreṣṭham ānītaṃ munipuṃgava
darśayaitan mahābhāga anayo rājaputrayoḥ

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा श्रुत्वा जनकभाषितम्
वत्स राम धनुः पश्य इति राघवमब्रवीत्

viśvāmitras tu dharmātmā śrutvā janakabhāṣitam
vatsa rāma dhanuḥ paśya iti rāghavam abravīt

महर्षेर्वचनाद्रामो यत्र तिष्ठति तद्धनुः
मञ्जूषां तामपावृत्य दृष्ट्वा धनुरथाब्रवीत्

maharṣer vacanād rāmo yatra tiṣṭhati tad dhanuḥ
mañjūṣāṃ tām apāvṛtya dṛṣṭvā dhanur athābravīt

इदं धनुर्वरं ब्रह्मन्संस्पृशामीह पाणिना
यत्नवांश्च भविष्यामि तोलने पूरणेऽपि वा

idaṃ dhanurvaraṃ brahman saṃspṛśāmīha pāṇinā
yatnavāṃś ca bhaviṣyāmi tolane pūraṇe 'pi vā

बाढमित्येव तं राजा मुनिश्च समभाषत
लीलया स धनुर्मध्ये जग्राह वचनान्मुनेः

bāḍham ity eva taṃ rājā muniś ca samabhāṣata
līlayā sa dhanur madhye jagrāha vacanān muneḥ

पश्यतां नृषहस्राणां बहूनां रघुनन्दनः
आरोपयत्स धर्मात्मा सलीलमिव तद्धनुः

paśyatāṃ nṛṣahasrāṇāṃ bahūnāṃ raghunandanaḥ
āropayat sa dharmātmā salīlam iva tad dhanuḥ

आरोपयित्वा मौर्वीं च पूरयामास वीर्यवान्
तद्बभञ्ज धनुर्मध्ये नरश्रेष्ठो महायशाः

āropayitvā maurvīṃ ca pūrayām āsa vīryavān
tad babhañja dhanur madhye naraśreṣṭho mahāyaśāḥ

तस्य शब्दो महानासीन्निर्घातसमनिस्वनः
भूमिकम्पश्च सुमहान्पर्वतस्येव दीर्यतः

tasya śabdo mahān āsīn nirghātasamanisvanaḥ
bhūmikampaś ca sumahān parvatasyeva dīryataḥ

निपेतुश्च नराः सर्वे तेन शब्देन मोहिताः
वर्जयित्वा मुनिवरं राजानं तौ च राघवौ

nipetuś ca narāḥ sarve tena śabdena mohitāḥ
varjayitvā munivaraṃ rājānaṃ tau ca rāghavau

प्रत्याश्वस्ते जने तस्मिन्राजा विगतसाध्वसः
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं वाक्यज्ञो मुनिपुंगवम्

pratyāśvaste jane tasmin rājā vigatasādhvasaḥ
uvāca prāñjalir vākyaṃ vākyajño munipuṃgavam

भगवन्दृष्टवीर्यो मे रामो दशरथात्मजः
अत्यद्भुतमचिन्त्यं च अतर्कितमिदं मया

bhagavan dṛṣṭavīryo me rāmo daśarathātmajaḥ
atyadbhutam acintyaṃ ca atarkitam idaṃ mayā

जनकानां कुले कीर्तिमाहरिष्यति मे सुता
सीता भर्तारमासाद्य रामं दशरथात्मजम्

janakānāṃ kule kīrtim āhariṣyati me sutā
sītā bhartāram āsādya rāmaṃ daśarathātmajam

मम सत्या प्रतिज्ञा च वीर्यशुल्केति कौशिक
सीता प्राणैर्बहुमता देया रामाय मे सुता

mama satyā pratijñā ca vīryaśulketi kauśika
sītā prāṇair bahumatā deyā rāmāya me sutā

भवतोऽनुमते ब्रह्मञ्शीघ्रं गच्छन्तु मन्त्रिणः
मम कौशिक भद्रं ते अयोध्यां त्वरिता रथैः

bhavato 'numate brahmañ śīghraṃ gacchantu mantriṇaḥ
mama kauśika bhadraṃ te ayodhyāṃ tvaritā rathaiḥ

राजानं प्रश्रितैर्वाक्यैरानयन्तु पुरं मम
प्रदानं वीर्यशुल्कायाः कथयन्तु च सर्वशः

rājānaṃ praśritair vākyair ānayantu puraṃ mama
pradānaṃ vīryaśulkāyāḥ kathayantu ca sarvaśaḥ

मुनिगुप्तौ च काकुत्स्थौ कथयन्तु नृपाय वै
प्रीयमाणं तु राजानमानयन्तु सुशीघ्रगाः

muniguptau ca kākutsthau kathayantu nṛpāya vai
prīyamāṇaṃ tu rājānam ānayantu suśīghragāḥ

कौशिकश्च तथेत्याह राजा चाभाष्य मन्त्रिणः
अयोध्यां प्रेषयामास धर्मात्मा कृतशासनात्

kauśikaś ca tathety āha rājā cābhāṣya mantriṇaḥ
ayodhyāṃ preṣayām āsa dharmātmā kṛtaśāsanāt