Bala Kanda, sarga 8

तस्य त्वेवं प्रभावस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः
सुतार्थं तप्यमानस्य नासीद्वंशकरः सुतः

tasya tv evaṃ prabhāvasya dharmajñasya mahātmanaḥ
sutārthaṃ tapyamānasya nāsīd vaṃśakaraḥ sutaḥ

चिन्तयानस्य तस्यैवं बुद्धिरासीन्महात्मनः
सुतार्थं वाजिमेधेन किमर्थं न यजाम्यहम्

cintayānasya tasyaivaṃ buddhir āsīn mahātmanaḥ
sutārthaṃ vājimedhena kimarthaṃ na yajāmy aham

स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान्
मन्त्रिभिः सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभिः

sa niścitāṃ matiṃ kṛtvā yaṣṭavyam iti buddhimān
mantribhiḥ saha dharmātmā sarvair eva kṛtātmabhiḥ

ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्
शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान्सपुरोहितान्

tato 'bravīd idaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam
śīghram ānaya me sarvān gurūṃs tān sapurohitān

एतच्छ्रुत्वा रहः सूतो राजानमिदमब्रवीत्
ऋत्विग्भिरुपदिष्टोऽयं पुरावृत्तो मया श्रुतः

etac chrutvā rahaḥ sūto rājānam idam abravīt
ṛtvigbhir upadiṣṭo 'yaṃ purāvṛtto mayā śrutaḥ

सनत्कुमारो भगवान्पूर्वं कथितवान्कथाम्
ऋषीणां संनिधौ राजंस्तव पुत्रागमं प्रति

sanatkumāro bhagavān pūrvaṃ kathitavān kathām
ṛṣīṇāṃ saṃnidhau rājaṃs tava putrāgamaṃ prati

काश्यपस्य तु पुत्रोऽस्ति विभाण्डक इति श्रुतः
ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातस्तस्य पुत्रो भविष्यति

kāśyapasya tu putro 'sti vibhāṇḍaka iti śrutaḥ
ṛśyaśṛṅga iti khyātas tasya putro bhaviṣyati

स वने नित्यसंवृद्धो मुनिर्वनचरः सदा
नान्यं जानाति विप्रेन्द्रो नित्यं पित्रनुवर्तनात्

sa vane nityasaṃvṛddho munir vanacaraḥ sadā
nānyaṃ jānāti viprendro nityaṃ pitranuvartanāt

द्वैविध्यं ब्रह्मचर्यस्य भविष्यति महात्मनः
लोकेषु प्रथितं राजन्विप्रैश्च कथितं सदा

dvaividhyaṃ brahmacaryasya bhaviṣyati mahātmanaḥ
lokeṣu prathitaṃ rājan vipraiś ca kathitaṃ sadā

तस्यैवं वर्तमानस्य कालः समभिवर्तत
अग्निं शुश्रूषमाणस्य पितरं च यशस्विनम्

tasyaivaṃ vartamānasya kālaḥ samabhivartata
agniṃ śuśrūṣamāṇasya pitaraṃ ca yaśasvinam

एतस्मिन्नेव काले तु लोमपादः प्रतापवान्
अङ्गेषु प्रथितो राजा भविष्यति महाबलः

etasminn eva kāle tu lomapādaḥ pratāpavān
aṅgeṣu prathito rājā bhaviṣyati mahābalaḥ

तस्य व्यतिक्रमाद्राज्ञो भविष्यति सुदारुणा
अनावृष्टिः सुघोरा वै सर्वभूतभयावहा

tasya vyatikramād rājño bhaviṣyati sudāruṇā
anāvṛṣṭiḥ sughorā vai sarvabhūtabhayāvahā

अनावृष्ट्यां तु वृत्तायां राजा दुःखसमन्वितः
ब्राह्मणाञ्श्रुतवृद्धांश्च समानीय प्रवक्ष्यति

anāvṛṣṭyāṃ tu vṛttāyāṃ rājā duḥkhasamanvitaḥ
brāhmaṇāñ śrutavṛddhāṃś ca samānīya pravakṣyati

भवन्तः श्रुतधर्माणो लोकचारित्रवेदिनः
समादिशन्तु नियमं प्रायश्चित्तं यथा भवेत्

bhavantaḥ śrutadharmāṇo lokacāritravedinaḥ
samādiśantu niyamaṃ prāyaścittaṃ yathā bhavet

वक्ष्यन्ति ते महीपालं ब्राह्मणा वेदपारगाः
विभाण्डकसुतं राजन्सर्वोपायैरिहानय

vakṣyanti te mahīpālaṃ brāhmaṇā vedapāragāḥ
vibhāṇḍakasutaṃ rājan sarvopāyair ihānaya

आनाय्य च महीपाल ऋश्यशृङ्गं सुसत्कृतम्
प्रयच्छ कन्यां शान्तां वै विधिना सुसमाहितः

ānāyya ca mahīpāla ṛśyaśṛṅgaṃ susatkṛtam
prayaccha kanyāṃ śāntāṃ vai vidhinā susamāhitaḥ

तेषां तु वचनं श्रुत्वा राजा चिन्तां प्रपत्स्यते
केनोपायेन वै शक्यमिहानेतुं स वीर्यवान्

teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā rājā cintāṃ prapatsyate
kenopāyena vai śakyam ihānetuṃ sa vīryavān

ततो राजा विनिश्चित्य सह मन्त्रिभिरात्मवान्
पुरोहितममात्यांश्च प्रेषयिष्यति सत्कृतान्

tato rājā viniścitya saha mantribhir ātmavān
purohitam amātyāṃś ca preṣayiṣyati satkṛtān

ते तु राज्ञो वचः श्रुत्वा व्यथिता वनताननाः
न गच्छेम ऋषेर्भीता अनुनेष्यन्ति तं नृपम्

te tu rājño vacaḥ śrutvā vyathitā vanatānanāḥ
na gacchema ṛṣer bhītā anuneṣyanti taṃ nṛpam

वक्ष्यन्ति चिन्तयित्वा ते तस्योपायांश्च तान्क्षमान्
आनेष्यामो वयं विप्रं न च दोषो भविष्यति

vakṣyanti cintayitvā te tasyopāyāṃś ca tān kṣamān
āneṣyāmo vayaṃ vipraṃ na ca doṣo bhaviṣyati

एवमङ्गाधिपेनैव गणिकाभिरृषेः सुतः
आनीतोऽवर्षयद्देवः शान्ता चास्मै प्रदीयते

evam aṅgādhipenaiva gaṇikābhir ṛṣeḥ sutaḥ
ānīto 'varṣayad devaḥ śāntā cāsmai pradīyate

ऋश्यशृङ्गस्तु जामाता पुत्रांस्तव विधास्यति
सनत्कुमारकथितमेतावद्व्याहृतं मया

ṛśyaśṛṅgas tu jāmātā putrāṃs tava vidhāsyati
sanatkumārakathitam etāvad vyāhṛtaṃ mayā

अथ हृष्टो दशरथः सुमन्त्रं प्रत्यभाषत
यथर्ष्यशृङ्गस्त्वानीतो विस्तरेण त्वयोच्यताम्

atha hṛṣṭo daśarathaḥ sumantraṃ pratyabhāṣata
yatharṣyaśṛṅgas tv ānīto vistareṇa tvayocyatām