Ayodhya Kanda, sarga 104

तमप्रतिमतेजोभ्यां भ्रातृभ्यां रोमहर्षणम्
विस्मिताः संगमं प्रेक्ष्य समवेता महर्षयः

tam apratimatejobhyāṃ bhrātṛbhyāṃ romaharṣaṇam
vismitāḥ saṃgamaṃ prekṣya samavetā maharṣayaḥ

अन्तर्हितास्त्वृषिगणाः सिद्धाश्च परमर्षयः
तौ भ्रातरौ महात्मानौ काकुत्स्थौ प्रशशंसिरे

antarhitās tv ṛṣigaṇāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ
tau bhrātarau mahātmānau kākutsthau praśaśaṃsire

स धन्यो यस्य पुत्रौ द्वौ धर्मज्ञौ धर्मविक्रमौ
श्रुत्वा वयं हि संभाषामुभयोः स्पृहयामहे

sa dhanyo yasya putrau dvau dharmajñau dharmavikramau
śrutvā vayaṃ hi saṃbhāṣām ubhayoḥ spṛhayāmahe

ततस्त्वृषिगणाः क्षिप्रं दशग्रीववधैषिणः
भरतं राजशार्दूलमित्यूचुः संगता वचः

tatas tv ṛṣigaṇāḥ kṣipraṃ daśagrīvavadhaiṣiṇaḥ
bharataṃ rājaśārdūlam ity ūcuḥ saṃgatā vacaḥ

कुले जात महाप्राज्ञ महावृत्त महायशः
ग्राह्यं रामस्य वाक्यं ते पितरं यद्यवेक्षसे

kule jāta mahāprājña mahāvṛtta mahāyaśaḥ
grāhyaṃ rāmasya vākyaṃ te pitaraṃ yady avekṣase

सदानृणमिमं रामं वयमिच्छामहे पितुः
अनृणत्वाच्च कैकेय्याः स्वर्गं दशरथो गतः

sadānṛṇam imaṃ rāmaṃ vayam icchāmahe pituḥ
anṛṇatvāc ca kaikeyyāḥ svargaṃ daśaratho gataḥ

एतावदुक्त्वा वचनं गन्धर्वाः समहर्षयः
राजर्षयश्चैव तथा सर्वे स्वां स्वां गतिं गताः

etāvad uktvā vacanaṃ gandharvāḥ samaharṣayaḥ
rājarṣayaś caiva tathā sarve svāṃ svāṃ gatiṃ gatāḥ

ह्लादितस्तेन वाक्येन शुभेन शुभदर्शनः
रामः संहृष्टवदनस्तानृषीनभ्यपूजयत्

hlāditas tena vākyena śubhena śubhadarśanaḥ
rāmaḥ saṃhṛṣṭavadanas tān ṛṣīn abhyapūjayat

स्रस्तगात्रस्तु भरतः स वाचा सज्जमानया
कृताञ्जलिरिदं वाक्यं राघवं पुनरब्रवीत्

srastagātras tu bharataḥ sa vācā sajjamānayā
kṛtāñjalir idaṃ vākyaṃ rāghavaṃ punar abravīt

राजधर्ममनुप्रेक्ष्य कुलधर्मानुसंततिम्
कर्तुमर्हसि काकुत्स्थ मम मातुश्च याचनाम्

rājadharmam anuprekṣya kuladharmānusaṃtatim
kartum arhasi kākutstha mama mātuś ca yācanām

रक्षितुं सुमहद्राज्यमहमेकस्तु नोत्सहे
पौरजानपदांश्चापि रक्तान्रञ्जयितुं तथा

rakṣituṃ sumahad rājyam aham ekas tu notsahe
paurajānapadāṃś cāpi raktān rañjayituṃ tathā

ज्ञातयश्च हि योधाश्च मित्राणि सुहृदश्च नः
त्वामेव प्रतिकाङ्क्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षकाः

jñātayaś ca hi yodhāś ca mitrāṇi suhṛdaś ca naḥ
tvām eva pratikāṅkṣante parjanyam iva karṣakāḥ

इदं राज्यं महाप्राज्ञ स्थापय प्रतिपद्य हि
शक्तिमानसि काकुत्स्थ लोकस्य परिपालने

idaṃ rājyaṃ mahāprājña sthāpaya pratipadya hi
śaktimān asi kākutstha lokasya paripālane

इत्युक्त्वा न्यपतद्भ्रातुः पादयोर्भरतस्तदा
भृशं संप्रार्थयामास राममेवं प्रियं वदः

ity uktvā nyapatad bhrātuḥ pādayor bharatas tadā
bhṛśaṃ saṃprārthayām āsa rāmam evaṃ priyaṃ vadaḥ

तमङ्के भ्रातरं कृत्वा रामो वचनमब्रवीत्
श्यामं नलिनपत्राक्षं मत्तहंसस्वरः स्वयम्

tam aṅke bhrātaraṃ kṛtvā rāmo vacanam abravīt
śyāmaṃ nalinapatrākṣaṃ mattahaṃsasvaraḥ svayam

आगता त्वामियं बुद्धिः स्वजा वैनयिकी च या
भृशमुत्सहसे तात रक्षितुं पृथिवीमपि

āgatā tvām iyaṃ buddhiḥ svajā vainayikī ca yā
bhṛśam utsahase tāta rakṣituṃ pṛthivīm api

अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च बुद्धिमद्भिश्च मन्त्रिभिः
सर्वकार्याणि संमन्त्र्य सुमहान्त्यपि कारय

amātyaiś ca suhṛdbhiś ca buddhimadbhiś ca mantribhiḥ
sarvakāryāṇi saṃmantrya sumahānty api kāraya

लक्ष्मीश्चन्द्रादपेयाद्वा हिमवान्वा हिमं त्यजेत्
अतीयात्सागरो वेलां न प्रतिज्ञामहं पितुः

lakṣmīś candrād apeyād vā himavān vā himaṃ tyajet
atīyāt sāgaro velāṃ na pratijñām ahaṃ pituḥ

कामाद्वा तात लोभाद्वा मात्रा तुभ्यमिदं कृतम्
न तन्मनसि कर्तव्यं वर्तितव्यं च मातृवत्

kāmād vā tāta lobhād vā mātrā tubhyam idaṃ kṛtam
na tan manasi kartavyaṃ vartitavyaṃ ca mātṛvat

एवं ब्रुवाणं भरतः कौसल्यासुतमब्रवीत्
तेजसादित्यसंकाशं प्रतिपच्चन्द्रदर्शनम्

evaṃ bruvāṇaṃ bharataḥ kausalyāsutam abravīt
tejasādityasaṃkāśaṃ pratipaccandradarśanam

अधिरोहार्य पादाभ्यां पादुके हेमभूषिते
एते हि सर्वलोकस्य योगक्षेमं विधास्यतः

adhirohārya pādābhyāṃ pāduke hemabhūṣite
ete hi sarvalokasya yogakṣemaṃ vidhāsyataḥ

सोऽधिरुह्य नरव्याघ्रः पादुके ह्यवरुह्य च
प्रायच्छत्सुमहातेजा भरताय महात्मने

so 'dhiruhya naravyāghraḥ pāduke hy avaruhya ca
prāyacchat sumahātejā bharatāya mahātmane

स पादुके ते भरतः प्रतापवा;न्स्वलंकृते संपरिगृह्य धर्मवित्
प्रदक्षिणं चैव चकार राघवं; चकार चैवोत्तमनागमूर्धनि

sa pāduke te bharataḥ pratāpavān; svalaṃkṛte saṃparigṛhya dharmavit
pradakṣiṇaṃ caiva cakāra rāghavaṃ; cakāra caivottamanāgamūrdhani

अथानुपूर्व्यात्प्रतिपूज्य तं जनं; गुरूंश्च मन्त्रिप्रकृतीस्तथानुजौ
व्यसर्जयद्राघववंशवर्धनः; स्थितः स्वधर्मे हिमवानिवाचलः

athānupūrvyāt pratipūjya taṃ janaṃ; gurūṃś ca mantriprakṛtīs tathānujau
vyasarjayad rāghavavaṃśavardhanaḥ; sthitaḥ svadharme himavān ivācalaḥ

तं मातरो बाष्पगृहीतकण्ठो; दुःखेन नामन्त्रयितुं हि शेकुः
स त्वेव मातॄरभिवाद्य सर्वा; रुदन्कुटीं स्वां प्रविवेश रामः

taṃ mātaro bāṣpagṛhītakaṇṭho; duḥkhena nāmantrayituṃ hi śekuḥ
sa tv eva mātṝr abhivādya sarvā; rudan kuṭīṃ svāṃ praviveśa rāmaḥ