Ayodhya Kanda, sarga 36

तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ
आर्तशब्दो हि संजज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे महान्

tasmiṃs tu puruṣavyāghre niṣkrāmati kṛtāñjalau
ārtaśabdo hi saṃjajñe strīṇām antaḥpure mahān

अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः
यो गतिं शरणं चासीत्स नाथः क्व नु गच्छति

anāthasya janasyāsya durbalasya tapasvinaḥ
yo gatiṃ śaraṇaṃ cāsīt sa nāthaḥ kva nu gacchati

न क्रुध्यत्यभिशस्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्
क्रुद्धान्प्रसादयन्सर्वान्समदुःखः क्व गच्छति

na krudhyaty abhiśasto 'pi krodhanīyāni varjayan
kruddhān prasādayan sarvān samaduḥkhaḥ kva gacchati

कौसल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते
तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति

kausalyāyāṃ mahātejā yathā mātari vartate
tathā yo vartate 'smāsu mahātmā kva nu gacchati

कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा संचोदितो वनम्
परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति

kaikeyyā kliśyamānena rājñā saṃcodito vanam
paritrātā janasyāsya jagataḥ kva nu gacchati

अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य संप्रियम्
धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासो प्रवत्स्यति

aho niścetano rājā jīvalokasya saṃpriyam
dharmyaṃ satyavrataṃ rāmaṃ vanavāso pravatsyati

इति सर्वा महिष्यस्ता विवत्सा इव धेनवः
रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः

iti sarvā mahiṣyas tā vivatsā iva dhenavaḥ
ruruduś caiva duḥkhārtāḥ sasvaraṃ ca vicukruśuḥ

स तमन्तःपुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः
पुत्रशोकाभिसंतप्तः श्रुत्वा चासीत्सुदुःखितः

sa tam antaḥpure ghoram ārtaśabdaṃ mahīpatiḥ
putraśokābhisaṃtaptaḥ śrutvā cāsīt suduḥkhitaḥ

नाग्निहोत्राण्यहूयन्त सूर्यश्चान्तरधीयत
व्यसृजन्कवलान्नागा गावो वत्सान्न पाययन्

nāgnihotrāṇy ahūyanta sūryaś cāntaradhīyata
vyasṛjan kavalān nāgā gāvo vatsān na pāyayan

त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि
दारुणाः सोममभ्येत्य ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः

triśaṅkur lohitāṅgaś ca bṛhaspatibudhāv api
dāruṇāḥ somam abhyetya grahāḥ sarve vyavasthitāḥ

नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः
विशाखाश्च सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे

nakṣatrāṇi gatārcīṃṣi grahāś ca gatatejasaḥ
viśākhāś ca sadhūmāś ca nabhasi pracakāśire

अकस्मान्नागरः सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्
आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः

akasmān nāgaraḥ sarvo jano dainyam upāgamat
āhāre vā vihāre vā na kaś cid akaron manaḥ

बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः
न हृष्टो लक्ष्यते कश्चित्सर्वः शोकपरायणः

bāṣpaparyākulamukho rājamārgagato janaḥ
na hṛṣṭo lakṣyate kaś cit sarvaḥ śokaparāyaṇaḥ

न वाति पवनः शीतो न शशी सौम्यदर्शनः
न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत्

na vāti pavanaḥ śīto na śaśī saumyadarśanaḥ
na sūryas tapate lokaṃ sarvaṃ paryākulaṃ jagat

अनर्थिनः सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा
सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन्

anarthinaḥ sutāḥ strīṇāṃ bhartāro bhrātaras tathā
sarve sarvaṃ parityajya rāmam evānvacintayan

ये तु रामस्य सुहृदः सर्वे ते मूढचेतसः
शोकभारेण चाक्रान्ताः शयनं न जुहुस्तदा

ye tu rāmasya suhṛdaḥ sarve te mūḍhacetasaḥ
śokabhāreṇa cākrāntāḥ śayanaṃ na juhus tadā

ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना; पुरंदरेणेव मही सपर्वता
चचाल घोरं भयभारपीडिता; सनागयोधाश्वगणा ननाद च

tatas tv ayodhyā rahitā mahātmanā; puraṃdareṇeva mahī saparvatā
cacāla ghoraṃ bhayabhārapīḍitā; sanāgayodhāśvagaṇā nanāda ca