Ayodhya Kanda, sarga 43
रामोऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम्
जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन्
rāmo 'pi rātriśeṣeṇa tenaiva mahad antaram
jagāma puruṣavyāghraḥ pitur ājñām anusmaran
तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद्रजनी शिवा
उपास्य स शिवां संध्यां विषयान्तं व्यगाहत
tathaiva gacchatas tasya vyapāyād rajanī śivā
upāsya sa śivāṃ saṃdhyāṃ viṣayāntaṃ vyagāhata
ग्रामान्विकृष्टसीमांस्तान्पुष्पितानि वनानि च
पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शरैरिव हयोत्तमैः
grāmān vikṛṣṭasīmāṃs tān puṣpitāni vanāni ca
paśyann atiyayau śīghraṃ śarair iva hayottamaiḥ
शृण्वन्वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्
śṛṇvan vāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām
rājānaṃ dhig daśarathaṃ kāmasya vaśam āgatam
हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी
तीक्ष्णा संभिन्नमर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते
hā nṛśaṃsādya kaikeyī pāpā pāpānubandhinī
tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate
या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्
वन वासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशमतन्द्रितम्
yā putram īdṛśaṃ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam
vana vāse mahāprājñaṃ sānukrośam atandritam
कथम् नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी |
सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति
katham nāma mahābhāgā sītā janakanandinī |
sadā sukheṣvabhiratā duḥkhānyanubhaviṣyati
अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुत प्रियम् |
प्रजानामनघम् रामम् परित्यक्तुमिहेच्छति
aho daśaratho rājā nisnehaḥ svasuta priyam |
prajānāmanagham rāmam parityaktumihecchati
एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम्
शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान्कोसलेश्वरः
etā vāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām
śṛṇvann atiyayau vīraḥ kosalān kosaleśvaraḥ
ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम्
उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम्
tato vedaśrutiṃ nāma śivavārivahāṃ nadīm
uttīryābhimukhaḥ prāyād agastyādhyuṣitāṃ diśam
गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम्
गोमतीं गोयुतानूपामतरत्सागरंगमाम्
gatvā tu suciraṃ kālaṃ tataḥ śītajalāṃ nadīm
gomatīṃ goyutānūpām atarat sāgaraṃgamām
गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः
मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम्
gomatīṃ cāpy atikramya rāghavaḥ śīghragair hayaiḥ
mayūrahaṃsābhirutāṃ tatāra syandikāṃ nadīm
स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत्
sa mahīṃ manunā rājñā dattām ikṣvākave purā
sphītāṃ rāṣṭrāvṛtāṃ rāmo vaidehīm anvadarśayat
सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः
हंसमत्तस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः
sūta ity eva cābhāṣya sārathiṃ tam abhīkṣṇaśaḥ
haṃsamattasvaraḥ śrīmān uvāca puruṣarṣabhaḥ
कदाहं पुनरागम्य सरय्वाः पुष्पिते वने
मृगयां पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च संगतः
kadāhaṃ punar āgamya sarayvāḥ puṣpite vane
mṛgayāṃ paryāṭaṣyāmi mātrā pitrā ca saṃgataḥ
नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने
रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसंमता
nātyartham abhikāṅkṣāmi mṛgayāṃ sarayūvane
ratir hy eṣātulā loke rājarṣigaṇasaṃmatā
राजर्षीणां हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थं मृगया वने।
काले कृतां तां मनुजैर्घन्विनामभिकाङ्क्षिताम्
rājarṣīṇāṃ hi loke'smin ratyarthaṃ mṛgayā vane|
kāle kṛtāṃ tāṃ manujairghanvināmabhikāṅkṣitām
स तमध्वानमैक्ष्वाकः सूतं मधुरया गिरा
तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौवाक्यमुदीरयन्
sa tam adhvānam aikṣvākaḥ sūtaṃ madhurayā girā
taṃ tam artham abhipretya yayauvākyam udīrayan