Aranya Kanda, sarga 6
रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परंतपः
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः
rāmas tu sahito bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ
sutīkṣṇasyāśramapadaṃ jagāma saha tair dvijaiḥ
स गत्वा दूरमध्वानं नदीस्तीर्त्व बहूदकाः
ददर्श विपुलं शैलं महामेघमिवोन्नतम्
sa gatvā dūram adhvānaṃ nadīs tīrtva bahūdakāḥ
dadarśa vipulaṃ śailaṃ mahāmegham ivonnatam
ततस्तदिक्ष्वाकुवरौ सततं विविधैर्द्रुमैः
काननं तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ
tatas tad ikṣvākuvarau satataṃ vividhair drumaiḥ
kānanaṃ tau viviśatuḥ sītayā saha rāghavau
प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम्
ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम्
praviṣṭas tu vanaṃ ghoraṃ bahupuṣpaphaladrumam
dadarśāśramam ekānte cīramālāpariṣkṛtam
तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजटाधरम्
रामः सुतीक्ष्णं विधिवत्तपोवृद्धमभाषत
tatra tāpasam āsīnaṃ malapaṅkajaṭādharam
rāmaḥ sutīkṣṇaṃ vidhivat tapovṛddham abhāṣata
रामोऽहमस्मि भगवन्भवन्तं द्रष्टुमागतः
तन्माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम
rāmo 'ham asmi bhagavan bhavantaṃ draṣṭum āgataḥ
tan mābhivada dharmajña maharṣe satyavikrama
स निरीक्ष्य ततो वीरं रामं धर्मभृतां वरम्
समाश्लिष्य च बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत्
sa nirīkṣya tato vīraṃ rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam
samāśliṣya ca bāhubhyām idaṃ vacanam abravīt
स्वागतं खलु ते वीर राम धर्मभृतां वर
आश्रमोऽयं त्वयाक्रान्तः सनाथ इव साम्प्रतम्
svāgataṃ khalu te vīra rāma dharmabhṛtāṃ vara
āśramo 'yaṃ tvayākrāntaḥ sanātha iva sāmpratam
प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः
देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले
pratīkṣamāṇas tvām eva nārohe 'haṃ mahāyaśaḥ
devalokam ito vīra dehaṃ tyaktvā mahītale
चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः
इहोपयातः काकुत्स्थो देवराजः शतक्रतुः
सर्वाँल्लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा
citrakūṭam upādāya rājyabhraṣṭo 'si me śrutaḥ
ihopayātaḥ kākutstho devarājaḥ śatakratuḥ
sarvām̐l lokāñ jitān āha mama puṇyena karmaṇā
तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया
मत्प्रसादात्सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः
teṣu devarṣijuṣṭeṣu jiteṣu tapasā mayā
matprasādāt sabhāryas tvaṃ viharasva salakṣmaṇaḥ
तमुग्रतपसं दीप्तं महर्षिं सत्यवादिनम्
प्रत्युवाचात्मवान्रामो ब्रह्माणमिव वासवः
tam ugratapasaṃ dīptaṃ maharṣiṃ satyavādinam
pratyuvācātmavān rāmo brahmāṇam iva vāsavaḥ
अहमेवाहरिष्यामि स्वयं लोकान्महामुने
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने
aham evāhariṣyāmi svayaṃ lokān mahāmune
āvāsaṃ tv aham icchāmi pradiṣṭam iha kānane
भवान्सर्वत्र कुशलः सर्वभूतहिते रतः
आख्यातः शरभङ्गेन गौतमेन महात्मना
bhavān sarvatra kuśalaḥ sarvabhūtahite rataḥ
ākhyātaḥ śarabhaṅgena gautamena mahātmanā
एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महताप्लुतः
evam uktas tu rāmeṇa maharṣir lokaviśrutaḥ
abravīn madhuraṃ vākyaṃ harṣeṇa mahatāplutaḥ
अयमेवाश्रमो राम गुणवान्रम्यतामिह
ऋषिसंघानुचरितः सदा मूलफलैर्युतः
ayam evāśramo rāma guṇavān ramyatām iha
ṛṣisaṃghānucaritaḥ sadā mūlaphalair yutaḥ
इममाश्रममागम्य मृगसंघा महायशाः
अटित्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाकुतोभयाः
imam āśramam āgamya mṛgasaṃghā mahāyaśāḥ
aṭitvā pratigacchanti lobhayitvākutobhayāḥ
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः
उवाच वचनं धीरो विकृष्य सशरं धनुः
tac chrutvā vacanaṃ tasya maharṣer lakṣmaṇāgrajaḥ
uvāca vacanaṃ dhīro vikṛṣya saśaraṃ dhanuḥ
तानहं सुमहाभाग मृगसंघान्समागतान्
हन्यां निशितधारेण शरेणाशनिवर्चसा
tān ahaṃ sumahābhāga mṛgasaṃghān samāgatān
hanyāṃ niśitadhāreṇa śareṇāśanivarcasā
भवांस्तत्राभिषज्येत किं स्यात्कृच्छ्रतरं ततः
एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये
bhavāṃs tatrābhiṣajyeta kiṃ syāt kṛcchrataraṃ tataḥ
etasminn āśrame vāsaṃ ciraṃ tu na samarthaye
तमेवमुक्त्वा वरदं रामः संध्यामुपागमत्
अन्वास्य पश्चिमां संध्यां तत्र वासमकल्पयत्
tam evam uktvā varadaṃ rāmaḥ saṃdhyām upāgamat
anvāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ tatra vāsam akalpayat
ततः शुभं तापसभोज्यमन्नं; स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम्
ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा; संध्यानिवृत्तौ रजनीं समीक्ष्य
tataḥ śubhaṃ tāpasabhojyam annaṃ; svayaṃ sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām
tābhyāṃ susatkṛtya dadau mahātmā; saṃdhyānivṛttau rajanīṃ samīkṣya