Sundara Kanda, sarga 17
तस्मिन्नेव ततः काले राजपुत्री त्वनिन्दिता
रूपयौवनसंपन्नं भूषणोत्तमभूषितम्
tasminn eva tataḥ kāle rājaputrī tv aninditā
rūpayauvanasaṃpannaṃ bhūṣaṇottamabhūṣitam
ततो दृष्ट्वैव वैदेही रावणं राक्षसाधिपम्
प्रावेपत वरारोहा प्रवाते कदली यथा
tato dṛṣṭvaiva vaidehī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam
prāvepata varārohā pravāte kadalī yathā
ऊरुभ्यामुदरं छाद्य बाहुभ्यां च पयोधरौ
उपविष्टा विशालाक्षी रुदन्ती वरवर्णिनी
ūrubhyām udaraṃ chādya bāhubhyāṃ ca payodharau
upaviṣṭā viśālākṣī rudantī varavarṇinī
दशग्रीवस्तु वैदेहीं रक्षितां राक्षसीगणैः
ददर्श दीनां दुःखार्तं नावं सन्नामिवार्णवे
daśagrīvas tu vaidehīṃ rakṣitāṃ rākṣasīgaṇaiḥ
dadarśa dīnāṃ duḥkhārtaṃ nāvaṃ sannām ivārṇave
असंवृतायामासीनां धरण्यां संशितव्रताम्
छिन्नां प्रपतितां भूमौ शाखामिव वनस्पतेः
मलमण्डनदिग्धाङ्गीं मण्डनार्हाममण्डिताम्
asaṃvṛtāyām āsīnāṃ dharaṇyāṃ saṃśitavratām
chinnāṃ prapatitāṃ bhūmau śākhām iva vanaspateḥ
malamaṇḍanadigdhāṅgīṃ maṇḍanārhām amaṇḍitām
समीपं राजसिंहस्य रामस्य विदितात्मनः
संकल्पहयसंयुक्तैर्यान्तीमिव मनोरथैः
samīpaṃ rājasiṃhasya rāmasya viditātmanaḥ
saṃkalpahayasaṃyuktair yāntīm iva manorathaiḥ
शुष्यन्तीं रुदतीमेकां ध्यानशोकपरायणाम्
दुःखस्यान्तमपश्यन्तीं रामां राममनुव्रताम्
śuṣyantīṃ rudatīm ekāṃ dhyānaśokaparāyaṇām
duḥkhasyāntam apaśyantīṃ rāmāṃ rāmam anuvratām
वेष्टमानामथाविष्टां पन्नगेन्द्रवधूमिव
धूप्यमानां ग्रहेणेव रोहिणीं धूमकेतुना
veṣṭamānām athāviṣṭāṃ pannagendravadhūm iva
dhūpyamānāṃ graheṇeva rohiṇīṃ dhūmaketunā
वृत्तशीले कुले जातामाचारवति धार्मिके
पुनः संस्कारमापन्नां जातमिव च दुष्कुले
vṛttaśīle kule jātām ācāravati dhārmike
punaḥ saṃskāram āpannāṃ jātam iva ca duṣkule
अभूतेनापवादेन कीर्तीम् निपतितामिव |
अम्नायानामयोगेन विद्यां प्रशिथिलामिव
abhūtenāpavādena kīrtīm nipatitāmiva |
amnāyānāmayogena vidyāṃ praśithilāmiva
सन्नामिव महाकीर्तिं श्रद्धामिव विमानिताम्
प्रज्ञामिव परिक्षीणामाशां प्रतिहतामिव
sannām iva mahākīrtiṃ śraddhām iva vimānitām
prajñām iva parikṣīṇām āśāṃ pratihatām iva
आयतीमिव विध्वस्तामाज्ञां प्रतिहतामिव
दीप्तामिव दिशं काले पूजामपहृतामिव
āyatīm iva vidhvastām ājñāṃ pratihatām iva
dīptām iva diśaṃ kāle pūjām apahṛtām iva
पद्मिनीमिव विध्वस्तां हतशूरां चमूमिव
प्रभामिव तपोध्वस्तामुपक्षीणामिवापगाम्
padminīm iva vidhvastāṃ hataśūrāṃ camūm iva
prabhām iva tapodhvastām upakṣīṇām ivāpagām
वेदीमिव परामृष्टां शान्तामग्निशिखामिव
पौर्णमासीमिव निशां राहुग्रस्तेन्दुमण्डलाम्
vedīm iva parāmṛṣṭāṃ śāntām agniśikhām iva
paurṇamāsīm iva niśāṃ rāhugrastendumaṇḍalām
उत्कृष्टपर्णकमलां वित्रासितविहंगमाम्
हस्तिहस्तपरामृष्टामाकुलां पद्मिनीमिव
utkṛṣṭaparṇakamalāṃ vitrāsitavihaṃgamām
hastihastaparāmṛṣṭām ākulāṃ padminīm iva
पतिशोकातुरां शुष्कां नदीं विस्रावितामिव
परया मृजया हीनां कृष्णपक्षे निशामिव
patiśokāturāṃ śuṣkāṃ nadīṃ visrāvitām iva
parayā mṛjayā hīnāṃ kṛṣṇapakṣe niśām iva
सुकुमारीं सुजाताङ्गीं रत्नगर्भगृहोचिताम्
तप्यमानामिवोष्णेन मृणालीमचिरोद्धृताम्
sukumārīṃ sujātāṅgīṃ ratnagarbhagṛhocitām
tapyamānām ivoṣṇena mṛṇālīm aciroddhṛtām
गृहीतामालितां स्तम्भे यूथपेन विनाकृताम्
निःश्वसन्तीं सुदुःखार्तां गजराजवधूमिव
gṛhītāmālitāṃ stambhe yūthapena vinākṛtām
niḥśvasantīṃ suduḥkhārtāṃ gajarājavadhūm iva
एकया दीर्घया वेण्या शोभमानामयत्नतः
नीलया नीरदापाये वनराज्या महीमिव
ekayā dīrghayā veṇyā śobhamānām ayatnataḥ
nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīm iva
उपवासेन शोकेन ध्यानेन च भयेन च
परिक्षीणां कृशां दीनामल्पाहारां तपोधनाम्
upavāsena śokena dhyānena ca bhayena ca
parikṣīṇāṃ kṛśāṃ dīnām alpāhārāṃ tapodhanām
आयाचमानां दुःखार्तां प्राञ्जलिं देवतामिव
भावेन रघुमुख्यस्य दशग्रीवपराभवम्
āyācamānāṃ duḥkhārtāṃ prāñjaliṃ devatām iva
bhāvena raghumukhyasya daśagrīvaparābhavam
समीक्षमाणां रुदतीमनिन्दितां; सुपक्ष्मताम्रायतशुक्ललोचनाम्
अनुव्रतां राममतीव मैथिलीं; प्रलोभयामास वधाय रावणः
samīkṣamāṇāṃ rudatīm aninditāṃ; supakṣmatāmrāyataśuklalocanām
anuvratāṃ rāmam atīva maithilīṃ; pralobhayām āsa vadhāya rāvaṇaḥ