Sundara Kanda, sarga 19

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः
आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच शनैर्वचः

tasya tad vacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanair vacaḥ

दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी
चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता

duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī
cintayantī varārohā patim eva pativratā

तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता
निवर्तय मनो मत्तः स्वजने क्रियतां मनः

tṛṇam antarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ

न मां प्रार्थयितुं युक्तस्त्वं सिद्धिमिव पापकृत्
अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम्
कुलं संप्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया

na māṃ prārthayituṃ yuktas tvaṃ siddhim iva pāpakṛt
akāryaṃ na mayā kāryam ekapatnyā vigarhitam
kulaṃ saṃprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā

एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी
राक्षसं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत्

evam uktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanam abravīt

नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव
साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर

nāham aupayikī bhāryā parabhāryā satī tava
sādhu dharmam avekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara

यथा तव तथान्येषां रक्ष्या दारा निशाचर
आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम्

yathā tava tathānyeṣāṃ rakṣyā dārā niśācara
ātmānam upamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām

अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चलितेन्द्रियम्
नयन्ति निकृतिप्रज्ञां परदाराः पराभवम्

atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam
nayanti nikṛtiprajñāṃ paradārāḥ parābhavam

इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे
वचो मिथ्या प्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः

iha santo na vā santi sato vā nānuvartase
vaco mithyā praṇītātmā pathyam uktaṃ vicakṣaṇaiḥ

अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम्
समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च

akṛtātmānam āsādya rājānam anaye ratam
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca

तथेयं त्वां समासाद्य लङ्का रत्नौघ संकुला
अपराधात्तवैकस्य नचिराद्विनशिष्यति

tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaugha saṃkulā
aparādhāt tavaikasya nacirād vinaśiṣyati

स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः
अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः

svakṛtair hanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ

एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः
दिष्ट्यैतद्व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः

evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ
diṣṭyaitad vyasanaṃ prāpto raudra ity eva harṣitāḥ

शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा
अनन्या राघवेणाहं भास्करेण प्रभा यथा

śakyā lobhayituṃ nāham aiśvaryeṇa dhanena vā
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā

उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम्
कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्यचित्

upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujam anyasya kasya cit

अहमौपयिकी भार्या तस्यैव वसुधापतेः
व्रतस्नातस्य विप्रस्य विद्येव विदितात्मनः

aham aupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ

साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम्
वने वाशितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम्

sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam

मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता
वधं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः

mitram aupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ

वर्जयेद्वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश्चिरम्
त्वद्विधं न तु संक्रुद्धो लोकनाथः स राघवः

varjayed vajram utsṛṣṭaṃ varjayed antakaś ciram
tvadvidhaṃ na tu saṃkruddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ

रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम्
शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव

rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣam aśaner iva

इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगाः
इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षणाः

iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ

रक्षांसि परिनिघ्नन्तः पुर्यामस्यां समन्ततः
असंपातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः

rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryām asyāṃ samantataḥ
asaṃpātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ

राक्षसेन्द्रमहासर्पान्स रामगरुडो महान्
उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान्

rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān

अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिंदमः
असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः

apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghram ariṃdamaḥ
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇus tribhir iva kramaiḥ

जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले
अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै

janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtam etad asādhu vai

आश्रमं तु तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः
गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम

āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ
gocaraṃ gatayor bhrātror apanītā tvayādhama

न हि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया
शक्यं संदर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव

na hi gandham upāghrāya rāmalakṣmaṇayos tvayā
śakyaṃ saṃdarśane sthātuṃ śunā śārdūlayor iva

तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम्
वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य निग्रहः

tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇam asthiram
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhor ekasya nigrahaḥ

क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह
तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः

kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha
toyam alpam ivādityaḥ prāṇān ādāsyate śaraiḥ

गिरिं कुबेरस्य गतोऽथ वालयं; सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः
असंशयं दाशरथेर्न मोक्ष्यसे; महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव

giriṃ kuberasya gato 'tha vālayaṃ; sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ
asaṃśayaṃ dāśarather na mokṣyase; mahādrumaḥ kālahato 'śaner iva