Sundara Kanda, sarga 25

इत्युक्ताः सीतया घोरं राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः
काश्चिज्जग्मुस्तदाख्यातुं रावणस्य तरस्विनः

ity uktāḥ sītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ
kāś cij jagmus tad ākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ

ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यो घोरदर्शनाः
पुनः परुषमेकार्थमनर्थार्थमथाब्रुवन्

tataḥ sītām upāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ
punaḥ paruṣam ekārtham anarthārtham athābruvan

हन्तेदानीं तवानार्ये सीते पापविनिश्चये
राक्षस्यो भक्षयिष्यन्ति मांसमेतद्यथासुखम्

hantedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye
rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsam etad yathāsukham

सीतां ताभिरनार्याभिर्दृष्ट्वा संतर्जितां तदा
राक्षसी त्रिजटावृद्धा शयाना वाक्यमब्रवीत्

sītāṃ tābhir anāryābhir dṛṣṭvā saṃtarjitāṃ tadā
rākṣasī trijaṭāvṛddhā śayānā vākyam abravīt

आत्मानं खादतानार्या न सीतां भक्षयिष्यथ
जनकस्य सुतामिष्टां स्नुषां दशरथस्य च

ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha
janakasya sutām iṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca

स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः
राक्षसानामभावाय भर्तुरस्या भवाय च

svapno hy adya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ
rākṣasānām abhāvāya bhartur asyā bhavāya ca

एवमुक्तास्त्रिजटया राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः
सर्वा एवाब्रुवन्भीतास्त्रिजटां तामिदं वचः

evam uktās trijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ
sarvā evābruvan bhītās trijaṭāṃ tām idaṃ vacaḥ

कथयस्व त्वया दृष्टः स्वप्नेऽयं कीदृशो निशि

kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapne 'yaṃ kīdṛśo niśi

तासां श्रुत्वा तु वचनं राक्षसीनां मुखोद्गतम्
उवाच वचनं काले त्रिजटास्वप्नसंश्रितम्

tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhodgatam
uvāca vacanaṃ kāle trijaṭāsvapnasaṃśritam

गजदन्तमयीं दिव्यां शिबिकामन्तरिक्षगाम्
युक्तां वाजिसहस्रेण स्वयमास्थाय राघवः

gajadantamayīṃ divyāṃ śibikām antarikṣagām
yuktāṃ vājisahasreṇa svayam āsthāya rāghavaḥ

स्वप्ने चाद्य मया दृष्टा सीता शुक्लाम्बरावृता
सागरेण परिक्षिप्तं श्वेतपर्वतमास्थिता
रामेण संगता सीता भास्करेण प्रभा यथा

svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā
sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaparvatam āsthitā
rāmeṇa saṃgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā

राघवश्च मया दृष्टश्चतुर्दन्तं महागजम्
आरूढः शैलसंकाशं चचार सहलक्ष्मणः

rāghavaś ca mayā dṛṣṭaś caturdantaṃ mahāgajam
ārūḍhaḥ śailasaṃkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ

ततस्तौ नरशार्दूलौ दीप्यमानौ स्वतेजसा
शुक्लमाल्याम्बरधरौ जानकीं पर्युपस्थितौ

tatas tau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā
śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau

ततस्तस्य नगस्याग्रे आकाशस्थस्य दन्तिनः
भर्त्रा परिगृहीतस्य जानकी स्कन्धमाश्रिता

tatas tasya nagasyāgre ākāśasthasya dantinaḥ
bhartrā parigṛhītasya jānakī skandham āśritā

भर्तुरङ्कात्समुत्पत्य ततः कमललोचना
चन्द्रसूर्यौ मया दृष्टा पाणिभ्यां परिमार्जती

bhartur aṅkāt samutpatya tataḥ kamalalocanā
candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇibhyāṃ parimārjatī

ततस्ताभ्यां कुमाराभ्यामास्थितः स गजोत्तमः
सीतया च विशालाक्ष्या लङ्काया उपरि स्थितः

tatas tābhyāṃ kumārābhyām āsthitaḥ sa gajottamaḥ
sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā upari sthitaḥ

पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम्
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया

pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam
śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena samāgataḥ
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha bhāryayā

विमानात्पुष्पकादद्य रावणः पतितो भुवि
कृष्यपाणः स्त्रिया दृष्टो मुण्डः कृष्णाम्बरः पुनः

vimānāt puṣpakād adya rāvaṇaḥ patito bhuvi
kṛṣyapāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ

रथेन खरयुक्तेन रक्तमाल्यानुलेपनः
प्रयातो दक्षिणामाशां प्रविष्टः कर्दमं ह्रदम्

rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ
prayāto dakṣiṇām āśāṃ praviṣṭaḥ kardamaṃ hradam

कण्ठे बद्ध्वा दशग्रीवं प्रमदा रक्तवासिनी
काली कर्दमलिप्ताङ्गी दिशं याम्यां प्रकर्षति

kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī
kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati

वराहेण दशग्रीवः शिंशुमारेण चेन्द्रजित्
उष्ट्रेण कुम्भकर्णश्च प्रयातो दक्षिणां दिशम्

varāheṇa daśagrīvaḥ śiṃśumāreṇa cendrajit
uṣṭreṇa kumbhakarṇaś ca prayāto dakṣiṇāṃ diśam

समाजश्च महान्वृत्तो गीतवादित्रनिःस्वनः
पिबतां रक्तमाल्यानां रक्षसां रक्तवाससाम्

samājaś ca mahān vṛtto gītavāditraniḥsvanaḥ
pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām

लङ्का चेयं पुरी रम्या सवाजिरथसंकुला
सागरे पतिता दृष्टा भग्नगोपुरतोरणा

laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathasaṃkulā
sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā

पीत्व तैलं प्रनृत्ताश्च प्रहसन्त्यो महास्वनाः
लङ्कायां भस्मरूक्षायां सर्वा राक्षसयोषितः

pītva tailaṃ pranṛttāś ca prahasantyo mahāsvanāḥ
laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasayoṣitaḥ

कुम्भकर्णादयश्चेमे सर्वे राक्षसपुंगवाः
रक्तं निवसनं गृह्य प्रविष्टा गोमयह्रदे

kumbhakarṇādayaś ceme sarve rākṣasapuṃgavāḥ
raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade

अपगच्छत नश्यध्वं सीतामाप्नोति राघवः
घातयेत्परमामर्षी सर्वैः सार्धं हि राक्षसैः

apagacchata naśyadhvaṃ sītām āpnoti rāghavaḥ
ghātayet paramāmarṣī sarvaiḥ sārdhaṃ hi rākṣasaiḥ

प्रियां बहुमतां भार्यां वनवासमनुव्रताम्
भर्त्सितां तर्जितां वापि नानुमंस्यति राघवः

priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsam anuvratām
bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ

तदलं क्रूरवाक्यैर्वः सान्त्वमेवाभिधीयताम्
अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते

tad alaṃ krūravākyair vaḥ sāntvam evābhidhīyatām
abhiyācāma vaidehīm etad dhi mama rocate

यस्या ह्येवं विधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते
सा दुःखैर्बहुभिर्मुक्ता प्रियं प्राप्नोत्यनुत्तमम्

yasyā hy evaṃ vidhaḥ svapno duḥkhitāyāḥ pradṛśyate
sā duḥkhair bahubhir muktā priyaṃ prāpnoty anuttamam

भर्त्सितामपि याचध्वं राक्षस्यः किं विवक्षया
राघवाद्धि भयं घोरं राक्षसानामुपस्थितम्

bhartsitām api yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā
rāghavād dhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānām upasthitam

प्रणिपात प्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा
अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात्

praṇipāta prasannā hi maithilī janakātmajā
alam eṣā paritrātuṃ rākṣasyo mahato bhayāt

अपि चास्या विशालाक्ष्या न किंचिदुपलक्षये
विरुद्धमपि चाङ्गेषु सुसूक्ष्ममपि लक्ष्मणम्

api cāsyā viśālākṣyā na kiṃ cid upalakṣaye
viruddham api cāṅgeṣu susūkṣmam api lakṣmaṇam

छाया वैगुण्य मात्रं तु शङ्के दुःखमुपस्थितम्
अदुःखार्हामिमां देवीं वैहायसमुपस्थिताम्

chāyā vaiguṇya mātraṃ tu śaṅke duḥkham upasthitam
aduḥkhārhām imāṃ devīṃ vaihāyasam upasthitām

अर्थसिद्धिं तु वैदेह्याः पश्याम्यहमुपस्थिताम्
राक्षसेन्द्रविनाशं च विजयं राघवस्य च

arthasiddhiṃ tu vaidehyāḥ paśyāmy aham upasthitām
rākṣasendravināśaṃ ca vijayaṃ rāghavasya ca

निमित्तभूतमेतत्तु श्रोतुमस्या महत्प्रियम्
दृश्यते च स्फुरच्चक्षुः पद्मपत्रमिवायतम्

nimittabhūtam etat tu śrotum asyā mahat priyam
dṛśyate ca sphurac cakṣuḥ padmapatram ivāyatam

ईषच्च हृषितो वास्या दक्षिणाया ह्यदक्षिणः
अकस्मादेव वैदेह्या बाहुरेकः प्रकम्पते

īṣac ca hṛṣito vāsyā dakṣiṇāyā hy adakṣiṇaḥ
akasmād eva vaidehyā bāhur ekaḥ prakampate

करेणुहस्तप्रतिमः सव्यश्चोरुरनुत्तमः
वेपन्सूचयतीवास्या राघवं पुरतः स्थितम्

kareṇuhastapratimaḥ savyaś corur anuttamaḥ
vepan sūcayatīvāsyā rāghavaṃ purataḥ sthitam

पक्षी च शाखा निलयं प्रविष्टः; पुनः पुनश्चोत्तमसान्त्ववादी
सुखागतां वाचमुदीरयाणः; पुनः पुनश्चोदयतीव हृष्टः

pakṣī ca śākhā nilayaṃ praviṣṭaḥ; punaḥ punaś cottamasāntvavādī
sukhāgatāṃ vācam udīrayāṇaḥ; punaḥ punaś codayatīva hṛṣṭaḥ