Sundara Kanda, sarga 3

स लम्बशिखरे लम्बे लम्बतोयदसंनिभे
सत्त्वमास्थाय मेधावी हनुमान्मारुतात्मजः

sa lambaśikhare lambe lambatoyadasaṃnibhe
sattvam āsthāya medhāvī hanumān mārutātmajaḥ

निशि लङ्कां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः
रम्यकाननतोयाढ्यां पुरीं रावणपालिताम्

niśi laṅkāṃ mahāsattvo viveśa kapikuñjaraḥ
ramyakānanatoyāḍhyāṃ purīṃ rāvaṇapālitām

शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्
सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्

śāradāmbudharaprakhyair bhavanair upaśobhitām
sāgaropamanirghoṣāṃ sāgarānilasevitām

सुपुष्टबलसंगुप्तां यथैव विटपावतीम्
चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्

supuṣṭabalasaṃguptāṃ yathaiva viṭapāvatīm
cārutoraṇaniryūhāṃ pāṇḍuradvāratoraṇām

भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव
तां सविद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्

bhujagācaritāṃ guptāṃ śubhāṃ bhogavatīm iva
tāṃ savidyudghanākīrṇāṃ jyotirmārganiṣevitām

चण्डमारुतनिर्ह्रादां यथेन्द्रस्यामरावतीम्
शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्

caṇḍamārutanirhrādāṃ yathendrasyāmarāvatīm
śātakumbhena mahatā prākāreṇābhisaṃvṛtām

किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलंकृताम्
आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्

kiṅkiṇījālaghoṣābhiḥ patākābhir alaṃkṛtām
āsādya sahasā hṛṣṭaḥ prākāram abhipedivān

विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः
जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैदूर्यकृतवेदिकैः

vismayāviṣṭahṛdayaḥ purīm ālokya sarvataḥ
jāmbūnadamayair dvārair vaidūryakṛtavedikaiḥ

मणिस्फटिक मुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः
तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः

maṇisphaṭika muktābhir maṇikuṭṭimabhūṣitaiḥ
taptahāṭakaniryūhai rājatāmalapāṇḍuraiḥ

वैदूर्यतलसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः
चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः

vaidūryatalasopānaiḥ sphāṭikāntarapāṃsubhiḥ
cārusaṃjavanopetaiḥ kham ivotpatitaiḥ śubhaiḥ

क्रौञ्चबर्हिणसंघुष्टे राजहंसनिषेवितैः
तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्

krauñcabarhiṇasaṃghuṣṭe rājahaṃsaniṣevitaiḥ
tūryābharaṇanirghoṣaiḥ sarvataḥ pratināditām

वस्वोकसाराप्रतिमां समीक्ष्य नगरीं ततः
खमिवोत्पतितां लङ्कां जहर्ष हनुमान्कपिः

vasvokasārāpratimāṃ samīkṣya nagarīṃ tataḥ
kham ivotpatitāṃ laṅkāṃ jaharṣa hanumān kapiḥ

तां समीक्ष्य पुरीं लङ्कां राक्षसाधिपतेः शुभाम्
अनुत्तमामृद्धियुतां चिन्तयामास वीर्यवान्

tāṃ samīkṣya purīṃ laṅkāṃ rākṣasādhipateḥ śubhām
anuttamām ṛddhiyutāṃ cintayām āsa vīryavān

नेयमन्येन नगरी शक्या धर्षयितुं बलात्
रक्षिता रावणबलैरुद्यतायुधधारिभिः

neyam anyena nagarī śakyā dharṣayituṃ balāt
rakṣitā rāvaṇabalair udyatāyudhadhāribhiḥ

कुमुदाङ्गदयोर्वापि सुषेणस्य महाकपेः
प्रसिद्धेयं भवेद्भूमिर्मैन्दद्विविदयोरपि

kumudāṅgadayor vāpi suṣeṇasya mahākapeḥ
prasiddheyaṃ bhaved bhūmir maindadvividayor api

विवस्वतस्तनूजस्य हरेश्च कुशपर्वणः
ऋक्षस्य केतुमालस्य मम चैव गतिर्भवेत्

vivasvatas tanūjasya hareś ca kuśaparvaṇaḥ
ṛkṣasya ketumālasya mama caiva gatir bhavet

समीक्ष्य तु महाबाहो राघवस्य पराक्रमम्
लक्ष्मणस्य च विक्रान्तमभवत्प्रीतिमान्कपिः

samīkṣya tu mahābāho rāghavasya parākramam
lakṣmaṇasya ca vikrāntam abhavat prītimān kapiḥ

तां रत्नवसनोपेतां कोष्ठागारावतंसकाम्
यन्त्रागारस्तनीमृद्धां प्रमदामिव भूषिताम्

tāṃ ratnavasanopetāṃ koṣṭhāgārāvataṃsakām
yantrāgārastanīm ṛddhāṃ pramadām iva bhūṣitām

तां नष्टतिमिरां दीपैर्भास्वरैश्च महागृहैः
नगरीं राक्षसेन्द्रस्य ददर्श स महाकपिः

tāṃ naṣṭatimirāṃ dīpair bhāsvaraiś ca mahāgṛhaiḥ
nagarīṃ rākṣasendrasya dadarśa sa mahākapiḥ

प्रविष्टः सत्त्वसंपन्नो निशायां मारुतात्मजः
स महापथमास्थाय मुक्तापुष्पविराजितम्

praviṣṭaḥ sattvasaṃpanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ
sa mahāpatham āsthāya muktāpuṣpavirājitam

हसितोद्घुष्टनिनदैस्तूर्यघोष पुरः सरैः
वज्राङ्कुशनिकाशैश्च वज्रजालविभूषितैः
गृहमेधैः पुरी रम्या बभासे द्यौरिवाम्बुदैः

hasitodghuṣṭaninadais tūryaghoṣa puraḥ saraiḥ
vajrāṅkuśanikāśaiś ca vajrajālavibhūṣitaiḥ
gṛhamedhaiḥ purī ramyā babhāse dyaur ivāmbudaiḥ

प्रजज्वाल तदा लङ्का रक्षोगणगृहैः शुभैः
सिताभ्रसदृशैश्चित्रैः पद्मस्वस्तिकसंस्थितैः
वर्धमानगृहैश्चापि सर्वतः सुविभाषितैः

prajajvāla tadā laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ
sitābhrasadṛśaiś citraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ
vardhamānagṛhaiś cāpi sarvataḥ suvibhāṣitaiḥ

तां चित्रमाल्याभरणां कपिराजहितंकरः
राघवार्थं चरञ्श्रीमान्ददर्श च ननन्द च

tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṃkaraḥ
rāghavārthaṃ carañ śrīmān dadarśa ca nananda ca

शुश्राव मधुरं गीतं त्रिस्थानस्वरभूषितम्
स्त्रीणां मदसमृद्धानां दिवि चाप्सरसामिव

śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam
strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasām iva

शुश्राव काञ्चीनिनादं नूपुराणां च निःस्वनम्
सोपाननिनदांश्चैव भवनेषु महात्मनम्
आस्फोटितनिनादांश्च क्ष्वेडितांश्च ततस्ततः

śuśrāva kāñcīninādaṃ nūpurāṇāṃ ca niḥsvanam
sopānaninadāṃś caiva bhavaneṣu mahātmanam
āsphoṭitaninādāṃś ca kṣveḍitāṃś ca tatas tataḥ

स्वाध्याय निरतांश्चैव यातुधानान्ददर्श सः
रावणस्तवसंयुक्तान्गर्जतो राक्षसानपि

svādhyāya niratāṃś caiva yātudhānān dadarśa saḥ
rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasān api

राजमार्गं समावृत्य स्थितं रक्षोबलं महत्
ददर्श मध्यमे गुल्मे राक्षसस्य चरान्बहून्

rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat
dadarśa madhyame gulme rākṣasasya carān bahūn

दीक्षिताञ्जटिलान्मुण्डान्गोऽजिनाम्बरवाससः
दर्भमुष्टिप्रहरणानग्निकुण्डायुधांस्तथा

dīkṣitāñ jaṭilān muṇḍān go'jināmbaravāsasaḥ
darbhamuṣṭipraharaṇān agnikuṇḍāyudhāṃs tathā

कूटमुद्गरपाणींश्च दण्डायुधधरानपि
एकाक्षानेककर्णांश्च चलल्लम्बपयोधरान्

kūṭamudgarapāṇīṃś ca daṇḍāyudhadharān api
ekākṣānekakarṇāṃś ca calallambapayodharān

करालान्भुग्नवक्त्रांश्च विकटान्वामनांस्तथा
धन्विनः खड्गिनश्चैव शतघ्नी मुसलायुधान्
परिघोत्तमहस्तांश्च विचित्रकवचोज्ज्वलान्

karālān bhugnavaktrāṃś ca vikaṭān vāmanāṃs tathā
dhanvinaḥ khaḍginaś caiva śataghnī musalāyudhān
parighottamahastāṃś ca vicitrakavacojjvalān

नातिष्ठूलान्नातिकृशान्नातिदीर्घातिह्रस्वकान्
विरूपान्बहुरूपांश्च सुरूपांश्च सुवर्चसः

nātiṣṭhūlān nātikṛśān nātidīrghātihrasvakān
virūpān bahurūpāṃś ca surūpāṃś ca suvarcasaḥ

शक्तिवृक्षायुधांश्चैव पट्टिशाशनिधारिणः
क्षेपणीपाशहस्तांश्च ददर्श स महाकपिः

śaktivṛkṣāyudhāṃś caiva paṭṭiśāśanidhāriṇaḥ
kṣepaṇīpāśahastāṃś ca dadarśa sa mahākapiḥ

स्रग्विणस्त्वनुलिप्तांश्च वराभरणभूषितान्
तीक्ष्णशूलधरांश्चैव वज्रिणश्च महाबलान्

sragviṇas tv anuliptāṃś ca varābharaṇabhūṣitān
tīkṣṇaśūladharāṃś caiva vajriṇaś ca mahābalān

शतसाहस्रमव्यग्रमारक्षं मध्यमं कपिः
प्राकारावृतमत्यन्तं ददर्श स महाकपिः

śatasāhasram avyagram ārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ
prākārāvṛtam atyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ

त्रिविष्टपनिभं दिव्यं दिव्यनादविनादितम्
वाजिहेषितसंघुष्टं नादितं भूषणैस्तथा

triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādavināditam
vājiheṣitasaṃghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇais tathā

रथैर्यानैर्विमानैश्च तथा गजहयैः शुभैः
वारणैश्च चतुर्दन्तैः श्वेताभ्रनिचयोपमैः

rathair yānair vimānaiś ca tathā gajahayaiḥ śubhaiḥ
vāraṇaiś ca caturdantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ

भूषितं रुचिरद्वारं मत्तैश्च मृगपक्षिभिः
राक्षसाधिपतेर्गुप्तमाविवेश गृहं कपिः

bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiś ca mṛgapakṣibhiḥ
rākṣasādhipater guptam āviveśa gṛhaṃ kapiḥ