Yuddha Kanda, sarga 5
सा तु नीलेन विधिवत्स्वारक्षा सुसमाहिता
सागरस्योत्तरे तीरे साधु सेना निवेशिता
sā tu nīlena vidhivat svārakṣā susamāhitā
sāgarasyottare tīre sādhu senā niveśitā
मैन्दश्च द्विविधश्चोभौ तत्र वानरपुंगवौ
विचेरतुश्च तां सेनां रक्षार्थं सर्वतो दिशम्
maindaś ca dvividhaś cobhau tatra vānarapuṃgavau
viceratuś ca tāṃ senāṃ rakṣārthaṃ sarvato diśam
निविष्टायां तु सेनायां तीरे नदनदीपतेः
पार्श्वस्थं लक्ष्मणं दृष्ट्वा रामो वचनमब्रवीत्
niviṣṭāyāṃ tu senāyāṃ tīre nadanadīpateḥ
pārśvasthaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāmo vacanam abravīt
शोकश्च किल कालेन गच्छता ह्यपगच्छति
मम चापश्यतः कान्तामहन्यहनि वर्धते
śokaś ca kila kālena gacchatā hy apagacchati
mama cāpaśyataḥ kāntām ahany ahani vardhate
न मे दुःखं प्रिया दूरे न मे दुःखं हृतेति च
एतदेवानुशोचामि वयोऽस्या ह्यतिवर्तते
na me duḥkhaṃ priyā dūre na me duḥkhaṃ hṛteti ca
etad evānuśocāmi vayo 'syā hy ativartate
वाहि वात यतः कन्या तां स्पृष्ट्वा मामपि स्पृश
त्वयि मे गात्रसंस्पर्शश्चन्द्रे दृष्टिसमागमः
vāhi vāta yataḥ kanyā tāṃ spṛṣṭvā mām api spṛśa
tvayi me gātrasaṃsparśaś candre dṛṣṭisamāgamaḥ
तन्मे दहति गात्राणि विषं पीतमिवाशये
हा नाथेति प्रिया सा मां ह्रियमाणा यदब्रवीत्
tan me dahati gātrāṇi viṣaṃ pītam ivāśaye
hā nātheti priyā sā māṃ hriyamāṇā yad abravīt
तद्वियोगेन्धनवता तच्चिन्ताविपुलार्चिषा
रात्रिं दिवं शरीरं मे दह्यते मदनाग्निना
tadviyogendhanavatā taccintāvipulārciṣā
rātriṃ divaṃ śarīraṃ me dahyate madanāgninā
अवगाह्यार्णवं स्वप्स्ये सौमित्रे भवता विना
कथंचित्प्रज्वलन्कामः समासुप्तं जले दहेत्
avagāhyārṇavaṃ svapsye saumitre bhavatā vinā
kathaṃ cit prajvalan kāmaḥ samāsuptaṃ jale dahet
बह्वेतत्कामयानस्य शक्यमेतेन जीवितुम्
यदहं सा च वामोरुरेकां धरणिमाश्रितौ
bahv etat kāmayānasya śakyam etena jīvitum
yad ahaṃ sā ca vāmorur ekāṃ dharaṇim āśritau
केदारस्येव केदारः सोदकस्य निरूदकः
उपस्नेहेन जीवामि जीवन्तीं यच्छृणोमि ताम्
kedārasyeva kedāraḥ sodakasya nirūdakaḥ
upasnehena jīvāmi jīvantīṃ yac chṛṇomi tām
कदा तु खलु सुस्शोणीं शतपत्रायतेक्षणाम्
विजित्य शत्रून्द्रक्ष्यामि सीतां स्फीतामिव श्रियम्
kadā tu khalu susśoṇīṃ śatapatrāyatekṣaṇām
vijitya śatrūn drakṣyāmi sītāṃ sphītām iva śriyam
कदा नु चारुबिम्बौष्ठं तस्याः पद्ममिवाननम्
ईषदुन्नम्य पास्यामि रसायनमिवातुरः
kadā nu cārubimbauṣṭhaṃ tasyāḥ padmam ivānanam
īṣadunnamya pāsyāmi rasāyanam ivāturaḥ
तौ तस्याः संहतौ पीनौ स्तनौ तालफलोपमौ
कदा नु खलु सोत्कम्पौ हसन्त्या मां भजिष्यतः
tau tasyāḥ saṃhatau pīnau stanau tālaphalopamau
kadā nu khalu sotkampau hasantyā māṃ bhajiṣyataḥ
सा नूनमसितापाङ्गी रक्षोमध्यगता सती
मन्नाथा नाथहीनेव त्रातारं नाधिगच्छति
sā nūnam asitāpāṅgī rakṣomadhyagatā satī
mannāthā nāthahīneva trātāraṃ nādhigacchati
कथंजनकरजस्यदुहिताममचप्रिया ।
राक्षसीमध्यगाशेतेस्नुषादशरथस्यच
kathaṃjanakarajasyaduhitāmamacapriyā |
rākṣasīmadhyagāśetesnuṣādaśarathasyaca
कदा विक्षोभ्य रक्षांसि सा विधूयोत्पतिष्यति
विधूय जलदान्नीलाञ्शशिलेखा शरत्स्विव
kadā vikṣobhya rakṣāṃsi sā vidhūyotpatiṣyati
vidhūya jaladān nīlāñ śaśilekhā śaratsv iva
स्वभावतनुका नूनं शोकेनानशनेन च
भूयस्तनुतरा सीता देशकालविपर्ययात्
svabhāvatanukā nūnaṃ śokenānaśanena ca
bhūyas tanutarā sītā deśakālaviparyayāt
कदा नु राक्षसेन्द्रस्य निधायोरसि सायकान्
सीतां प्रत्याहरिष्यामि शोकमुत्सृज्य मानसं
kadā nu rākṣasendrasya nidhāyorasi sāyakān
sītāṃ pratyāhariṣyāmi śokam utsṛjya mānasaṃ
कदा नु खलु मां साध्वी सीतामरसुतोपमा
सोत्कण्ठा कण्ठमालम्ब्य मोक्ष्यत्यानन्दजं जलम्
kadā nu khalu māṃ sādhvī sītāmarasutopamā
sotkaṇṭhā kaṇṭham ālambya mokṣyaty ānandajaṃ jalam
कदा शोकमिमं घोरं मैथिली विप्रयोगजम्
सहसा विप्रमोक्ष्यामि वासः शुक्लेतरं यथा
kadā śokam imaṃ ghoraṃ maithilī viprayogajam
sahasā vipramokṣyāmi vāsaḥ śukletaraṃ yathā
एवं विलपतस्तस्य तत्र रामस्य धीमतः
दिनक्षयान्मन्दवपुर्भास्करोऽस्तमुपागमत्
evaṃ vilapatas tasya tatra rāmasya dhīmataḥ
dinakṣayān mandavapur bhāskaro 'stam upāgamat
आश्वासितो लक्ष्मणेन रामः संध्यामुपासत
स्मरन्कमलपत्राक्षीं सीतां शोकाकुलीकृतः
āśvāsito lakṣmaṇena rāmaḥ saṃdhyām upāsata
smaran kamalapatrākṣīṃ sītāṃ śokākulīkṛtaḥ