Yuddha Kanda, sarga 71

राममाश्वासयाने तु लक्ष्मणे भ्रातृवत्सले
निक्षिप्य गुल्मान्स्वस्थाने तत्रागच्छद्विभीषणः

rāmam āśvāsayāne tu lakṣmaṇe bhrātṛvatsale
nikṣipya gulmān svasthāne tatrāgacchad vibhīṣaṇaḥ

नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिः सचिवैर्वृतः
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातंगैरिव यूथपः

nānāpraharaṇair vīraiś caturbhiḥ sacivair vṛtaḥ
nīlāñjanacayākārair mātaṃgair iva yūthapaḥ

सोऽभिगम्य महात्मानं राघवं शोकलालसं
वानरांश्चैव ददृशे बाष्पपर्याकुलेक्षणान्

so 'bhigamya mahātmānaṃ rāghavaṃ śokalālasaṃ
vānarāṃś caiva dadṛśe bāṣpaparyākulekṣaṇān

राघवं च महात्मानमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्
ददर्श मोहमापन्नं लक्ष्मणस्याङ्कमाश्रितम्

rāghavaṃ ca mahātmānam ikṣvākukulanandanam
dadarśa moham āpannaṃ lakṣmaṇasyāṅkam āśritam

व्रीडितं शोकसंतप्तं दृष्ट्वा रामं विभीषणः
अन्तर्दुःखेन दीनात्मा किमेतदिति सोऽब्रवीत्

vrīḍitaṃ śokasaṃtaptaṃ dṛṣṭvā rāmaṃ vibhīṣaṇaḥ
antarduḥkhena dīnātmā kim etad iti so 'bravīt

विभीषण मुखं दृष्ट्वा सुग्रीवं तांश्च वानरान्
उवाच लक्ष्मणो वाक्यमिदं बाष्पपरिप्लुतः

vibhīṣaṇa mukhaṃ dṛṣṭvā sugrīvaṃ tāṃś ca vānarān
uvāca lakṣmaṇo vākyam idaṃ bāṣpapariplutaḥ

हतामिन्द्रजिता सीतामिह श्रुत्वैव राघवः
हनूमद्वचनात्सौम्य ततो मोहमुपागतः

hatām indrajitā sītām iha śrutvaiva rāghavaḥ
hanūmad vacanāt saumya tato moham upāgataḥ

कथयन्तं तु सौमित्रिं संनिवार्य विभीषणः
पुष्कलार्थमिदं वाक्यं विसंज्ञं राममब्रवीत्

kathayantaṃ tu saumitriṃ saṃnivārya vibhīṣaṇaḥ
puṣkalārtham idaṃ vākyaṃ visaṃjñaṃ rāmam abravīt

मनुजेन्द्रार्तरूपेण यदुक्तस्त्वं हनूमता
तदयुक्तमहं मन्ये सागरस्येव शोषणम्

manujendrārtarūpeṇa yad uktas tvaṃ hanūmatā
tad ayuktam ahaṃ manye sāgarasyeva śoṣaṇam

अभिप्रायं तु जानामि रावणस्य दुरात्मनः
सीतां प्रति महाबाहो न च घातं करिष्यति

abhiprāyaṃ tu jānāmi rāvaṇasya durātmanaḥ
sītāṃ prati mahābāho na ca ghātaṃ kariṣyati

याच्यमानः सुबहुशो मया हितचिकीर्षुणा
वैदेहीमुत्सृजस्वेति न च तत्कृतवान्वचः

yācyamānaḥ subahuśo mayā hitacikīrṣuṇā
vaidehīm utsṛjasveti na ca tat kṛtavān vacaḥ

नैव साम्ना न भेदेन न दानेन कुतो युधा
सा द्रष्टुमपि शक्येत नैव चान्येन केनचित्

naiva sāmnā na bhedena na dānena kuto yudhā
sā draṣṭum api śakyeta naiva cānyena kena cit

वानरान्मोहयित्वा तु प्रतियातः स राक्षसः
चैत्यं निकुम्भिलां नाम यत्र होमं करिष्यति

vānarān mohayitvā tu pratiyātaḥ sa rākṣasaḥ
caityaṃ nikumbhilāṃ nāma yatra homaṃ kariṣyati

हुतवानुपयातो हि देवैरपि सवासवैः
दुराधर्षो भवत्येष संग्रामे रावणात्मजः

hutavān upayāto hi devair api savāsavaiḥ
durādharṣo bhavaty eṣa saṃgrāme rāvaṇātmajaḥ

तेन मोहयता नूनमेषा माया प्रयोजिता
विघ्नमन्विच्छता तात वानराणां पराक्रमे
ससैन्यास्तत्र गच्छामो यावत्तन्न समाप्यते

tena mohayatā nūnam eṣā māyā prayojitā
vighnam anvicchatā tāta vānarāṇāṃ parākrame
sasainyās tatra gacchāmo yāvat tan na samāpyate

त्यजेमं नरशार्दूलमिथ्या संतापमागतम्
सीदते हि बलं सर्वं दृष्ट्वा त्वां शोककर्शितम्

tyajemaṃ naraśārdūlamithyā saṃtāpam āgatam
sīdate hi balaṃ sarvaṃ dṛṣṭvā tvāṃ śokakarśitam

इह त्वं स्वस्थ हृदयस्तिष्ठ सत्त्वसमुच्छ्रितः
लक्ष्मणं प्रेषयास्माभिः सह सैन्यानुकर्षिभिः

iha tvaṃ svastha hṛdayas tiṣṭha sattvasamucchritaḥ
lakṣmaṇaṃ preṣayāsmābhiḥ saha sainyānukarṣibhiḥ

एष तं नरशार्दूलो रावणिं निशितैः शरैः
त्याजयिष्यति तत्कर्म ततो वध्यो भविष्यति

eṣa taṃ naraśārdūlo rāvaṇiṃ niśitaiḥ śaraiḥ
tyājayiṣyati tat karma tato vadhyo bhaviṣyati

तस्यैते निशितास्तीक्ष्णाः पत्रिपत्राङ्गवाजिनः
पतत्रिण इवासौम्याः शराः पास्यन्ति शोणितम्

tasyaite niśitās tīkṣṇāḥ patripatrāṅgavājinaḥ
patatriṇa ivāsaumyāḥ śarāḥ pāsyanti śoṇitam

तत्संदिश महाबाहो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्
राक्षसस्य विनाशाय वज्रं वज्रधरो यथा

tat saṃdiśa mahābāho lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam
rākṣasasya vināśāya vajraṃ vajradharo yathā

मनुजवर न कालविप्रकर्षो; रिपुनिधनं प्रति यत्क्षमोऽद्य कर्तुम्
त्वमतिसृज रिपोर्वधाय बाणी;मसुरपुरोन्मथने यथा महेन्द्रः

manujavara na kālaviprakarṣo; ripunidhanaṃ prati yat kṣamo 'dya kartum
tvam atisṛja ripor vadhāya bāṇīm; asurapuronmathane yathā mahendraḥ

समाप्तकर्मा हि स राक्षसेन्द्रो; भवत्यदृश्यः समरे सुरासुरैः
युयुत्सता तेन समाप्तकर्मणा; भवेत्सुराणामपि संशयो महान्

samāptakarmā hi sa rākṣasendro; bhavaty adṛśyaḥ samare surāsuraiḥ
yuyutsatā tena samāptakarmaṇā; bhavet surāṇām api saṃśayo mahān