Uttara Kanda, sarga 41

स विसृज्य ततो रामः पुष्पकं हेमभूषितम्
प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा

sa visṛjya tato rāmaḥ puṣpakaṃ hemabhūṣitam
praviveśa mahābāhur aśokavanikāṃ tadā

चन्दनागरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि
देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम्

candanāgarucūtaiś ca tuṅgakāleyakair api
devadāruvanaiś cāpi samantād upaśobhitām

प्रियङ्गुभिः कदम्बैश्च तथा कुरबकैरपि
जम्बूभिः पाटलीभिश्च कोविदारैश्च संवृताम्

priyaṅgubhiḥ kadambaiś ca tathā kurabakair api
jambūbhiḥ pāṭalībhiś ca kovidāraiś ca saṃvṛtām

सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः
चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसंकुलैः

sarvadā kusumai ramyaiḥ phalavadbhir manoramaiḥ
cārupallavapuṣpāḍhyair mattabhramarasaṃkulaiḥ

कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः
शोभितां शतशश्चित्रैश्चूतवृक्षावतंसकैः

kokilair bhṛṅgarājaiś ca nānāvarṇaiś ca pakṣibhiḥ
śobhitāṃ śataśaś citraiś cūtavṛkṣāvataṃsakaiḥ

शातकुम्भनिभाः केचित्केचिदग्निशिखोपमाः
नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्र स्म पादपाः

śātakumbhanibhāḥ ke cit ke cid agniśikhopamāḥ
nīlāñjananibhāś cānye bhānti tatra sma pādapāḥ

दीर्घिका विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा
महार्हमणिसोपानस्फटिकान्तरकुट्टिमाः

dīrghikā vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā
mahārhamaṇisopānasphaṭikāntarakuṭṭimāḥ

फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः
प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः

phullapadmotpalavanāś cakravākopaśobhitāḥ
prākārair vividhākāraiḥ śobhitāś ca śilātalaiḥ

तत्र तत्र वनोद्देशे वैदूर्यमणिसंनिभैः
शाद्वलैः परमोपेताः पुष्पितद्रुमसंयुताः

tatra tatra vanoddeśe vaidūryamaṇisaṃnibhaiḥ
śādvalaiḥ paramopetāḥ puṣpitadrumasaṃyutāḥ

नन्दनं हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा
तथारूपं हि रामस्य काननं तन्निवेशितम्

nandanaṃ hi yathendrasya brāhmaṃ caitrarathaṃ yathā
tathārūpaṃ hi rāmasya kānanaṃ tan niveśitam

बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम्
अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य रघुनन्दनः

bahvāsanagṛhopetāṃ latāgṛhasamāvṛtām
aśokavanikāṃ sphītāṃ praviśya raghunandanaḥ

आसने तु शुभाकारे पुष्पस्तबकभूषिते
कुथास्तरणसंवीते रामः संनिषसाद ह

āsane tu śubhākāre puṣpastabakabhūṣite
kuthāstaraṇasaṃvīte rāmaḥ saṃniṣasāda ha

सीतां संगृह्य बाहुभ्यां मधुमैरेयमुत्तमम्
पाययामास काकुत्स्थः शचीमिन्द्रो यथामृतम्

sītāṃ saṃgṛhya bāhubhyāṃ madhumaireyam uttamam
pāyayām āsa kākutsthaḥ śacīm indro yathāmṛtam

मांसानि च विचित्राणि फलानि विविधानि च
रामस्याभ्यवहारार्थं किंकरास्तूर्णमाहरन्

māṃsāni ca vicitrāṇi phalāni vividhāni ca
rāmasyābhyavahārārthaṃ kiṃkarās tūrṇam āharan

उपनृत्यन्ति राजानं नृत्यगीतविशारदाः
बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशं गताः

upanṛtyanti rājānaṃ nṛtyagītaviśāradāḥ
bālāś ca rūpavatyaś ca striyaḥ pānavaśaṃ gatāḥ

एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरुचिराननाम्
रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत्

evaṃ rāmo mudā yuktaḥ sītāṃ surucirānanām
ramayām āsa vaidehīm ahany ahani devavat

तथा तु रममाणस्य तस्यैवं शिशिरः शुभः
अत्यक्रामन्नरेन्द्रस्य राघवस्य महात्मनः

tathā tu ramamāṇasya tasyaivaṃ śiśiraḥ śubhaḥ
atyakrāman narendrasya rāghavasya mahātmanaḥ

पूर्वाह्णे पौरकृत्यानि कृत्वा धर्मेण धर्मवित्
शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतोऽभवत्

pūrvāhṇe paurakṛtyāni kṛtvā dharmeṇa dharmavit
śeṣaṃ divasabhāgārdham antaḥpuragato 'bhavat

सीता च देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि तु
श्वश्रूणामविशेषेण सर्वासां प्राञ्जलिः स्थिता

sītā ca devakāryāṇi kṛtvā paurvāhṇikāni tu
śvaśrūṇām aviśeṣeṇa sarvāsāṃ prāñjaliḥ sthitā

ततो राममुपागच्छद्विचित्रबहुभूषणा
त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची

tato rāmam upāgacchad vicitrabahubhūṣaṇā
triviṣṭape sahasrākṣam upaviṣṭaṃ yathā śacī

दृष्ट्वा तु राघवः पत्नीं कल्याणेन समन्विताम्
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत्

dṛṣṭvā tu rāghavaḥ patnīṃ kalyāṇena samanvitām
praharṣam atulaṃ lebhe sādhu sādhv iti cābravīt

अपत्यलाभो वैदेहि ममायं समुपस्थितः
किमिच्छसि हि तद्ब्रूहि कः कामः क्रियतां तव

apatyalābho vaidehi mamāyaṃ samupasthitaḥ
kim icchasi hi tad brūhi kaḥ kāmaḥ kriyatāṃ tava

प्रहसन्ती तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत्
तपोवनानि पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव

prahasantī tu vaidehī rāmaṃ vākyam athābravīt
tapovanāni puṇyāni draṣṭum icchāmi rāghava

गङ्गातीरे निविष्टानि ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्
फलमूलाशिनां वीर पादमूलेषु वर्तितुम्

gaṅgātīre niviṣṭāni ṛṣīṇāṃ puṇyakarmaṇām
phalamūlāśināṃ vīra pādamūleṣu vartitum

एष मे परमः कामो यन्मूलफलभोजिषु
अप्येकरात्रं काकुत्स्थ वसेयं पुण्यशालिषु

eṣa me paramaḥ kāmo yan mūlaphalabhojiṣu
apy ekarātraṃ kākutstha vaseyaṃ puṇyaśāliṣu

तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा
विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम्

tatheti ca pratijñātaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā
visrabdhā bhava vaidehi śvo gamiṣyasy asaṃśayam

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं जनकात्मजाम्
मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम सुहृद्वृतः

evam uktvā tu kākutstho maithilīṃ janakātmajām
madhyakakṣāntaraṃ rāmo nirjagāma suhṛdvṛtaḥ