Uttara Kanda, sarga 48
सीतां तु रुदतीं दृष्ट्वा ये तत्र मुनिदारकाः
प्राद्रवन्यत्र भगवानास्ते वाल्मीकिरग्र्यधीः
sītāṃ tu rudatīṃ dṛṣṭvā ye tatra munidārakāḥ
prādravan yatra bhagavān āste vālmīkir agryadhīḥ
अभिवाद्य मुनेः पादौ मुनिपुत्रा महर्षये
सर्वे निवेदयामासुस्तस्यास्तु रुदितस्वनम्
abhivādya muneḥ pādau muniputrā maharṣaye
sarve nivedayām āsus tasyās tu ruditasvanam
अदृष्टपूर्वा भगवन्कस्याप्येषा महात्मनः
पत्नी श्रीरिव संमोहाद्विरौति विकृतस्वरा
adṛṣṭapūrvā bhagavan kasyāpy eṣā mahātmanaḥ
patnī śrīr iva saṃmohād virauti vikṛtasvarā
भगवन्साधु पश्येमां देवतामिव खाच्च्युताम्
न ह्येनां मानुषीं विद्मः सत्क्रियास्याः प्रयुज्यताम्
bhagavan sādhu paśyemāṃ devatām iva khāc cyutām
na hy enāṃ mānuṣīṃ vidmaḥ satkriyāsyāḥ prayujyatām
दृष्टास्माभिः प्ररुदिता दृढं शोकपरायणा ।अनर्हा दुःखशोकाभ्यामेकां दीनां ह्यनाथवत्
dṛṣṭāsmābhiḥ praruditā dṛḍhaṃ śokaparāyaṇā |anarhā duḥkhaśokābhyāmekāṃ dīnāṃ hyanāthavat
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा बुद्ध्या निश्चित्य धर्मवित्
तपसा लब्धचक्षुष्मान्प्राद्रवद्यत्र मैथिली
teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā buddhyā niścitya dharmavit
tapasā labdhacakṣuṣmān prādravad yatra maithilī
तं तु देशमभिप्रेत्य किंचित्पद्भ्यां महामुनिः
अर्घ्यमादाय रुचिरं जाह्नवीतीरमाश्रितः
ददर्श राघवस्येष्टां पत्नीं सीतामनाथवत्
taṃ tu deśam abhipretya kiṃ cit padbhyāṃ mahāmuniḥ
arghyam ādāya ruciraṃ jāhnavītīram āśritaḥ
dadarśa rāghavasyeṣṭāṃ patnīṃ sītām anāthavat
तां सीतां शोकभारार्तां वाल्मीकिर्मुनिपुंगवः
उवाच मधुरां वाणीं ह्लादयन्निव तेजसा
tāṃ sītāṃ śokabhārārtāṃ vālmīkir munipuṃgavaḥ
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ hlādayann iva tejasā
स्नुषा दशरथस्य त्वं रामस्य महिषी सती
जनकस्य सुता राज्ञः स्वागतं ते पतिव्रते
snuṣā daśarathasya tvaṃ rāmasya mahiṣī satī
janakasya sutā rājñaḥ svāgataṃ te pativrate
आयान्त्येवासि विज्ञाता मया धर्मसमाधिना
कारणं चैव सर्वं मे हृदयेनोपलक्षितम्
āyānty evāsi vijñātā mayā dharmasamādhinā
kāraṇaṃ caiva sarvaṃ me hṛdayenopalakṣitam
तव चैव महाभागे विदितं मम तत्त्वतः ।सर्वं च विदितं मह्यं त्रैलोक्ये यद्धि वर्तते
tava caiva mahābhāge viditaṃ mama tattvataḥ |sarvaṃ ca viditaṃ mahyaṃ trailokye yaddhi vartate
अपापां वेद्मि सीते त्वां तपोलब्धेन चक्षुषा
विशुद्धभावा वैदेहि साम्प्रतं मयि वर्तसे
apāpāṃ vedmi sīte tvāṃ tapolabdhena cakṣuṣā
viśuddhabhāvā vaidehi sāmprataṃ mayi vartase
आश्रमस्याविदूरे मे तापस्यस्तपसि स्थिताः
तास्त्वां वत्से यथा वत्सं पालयिष्यन्ति नित्यशः
āśramasyāvidūre me tāpasyas tapasi sthitāḥ
tās tvāṃ vatse yathā vatsaṃ pālayiṣyanti nityaśaḥ
इदमर्घ्यं प्रतीच्छ त्वं विस्रब्धा विगतज्वरा
यथा स्वगृहमभ्येत्य विषादं चैव मा कृथाः
idam arghyaṃ pratīccha tvaṃ visrabdhā vigatajvarā
yathā svagṛham abhyetya viṣādaṃ caiva mā kṛthāḥ
श्रुत्वा तु भाषितं सीता मुनेः परममद्भुतम्
शिरसा वन्द्य चरणौ तथेत्याह कृताञ्जलिः
śrutvā tu bhāṣitaṃ sītā muneḥ paramam adbhutam
śirasā vandya caraṇau tathety āha kṛtāñjaliḥ
तं प्रयान्तं मुनिं सीता प्राञ्जलिः पृष्ठतोऽन्वगात्
अन्वयाद्यत्र तापस्यो धर्मनित्याः समाहिताः
taṃ prayāntaṃ muniṃ sītā prāñjaliḥ pṛṣṭhato 'nvagāt
anvayād yatra tāpasyo dharmanityāḥ samāhitāḥ
तं दृष्ट्वा मुनिमायान्तं वैदेह्यानुगतं तदा
उपाजग्मुर्मुदा युक्ता वचनं चेदमब्रुवन्
taṃ dṛṣṭvā munim āyāntaṃ vaidehyānugataṃ tadā
upājagmur mudā yuktā vacanaṃ cedam abruvan
स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ चिरस्यागमनं प्रभो
अभिवादयामः सर्वास्त्वामुच्यतां किं च कुर्महे
svāgataṃ te muniśreṣṭha cirasyāgamanaṃ prabho
abhivādayāmaḥ sarvās tvām ucyatāṃ kiṃ ca kurmahe
तासां तद्वचनं श्रुत्वा वाल्मीकिरिदमब्रवीत्
सीतेयं समनुप्राप्ता पत्नी रामस्य धीमतः
tāsāṃ tad vacanaṃ śrutvā vālmīkir idam abravīt
sīteyaṃ samanuprāptā patnī rāmasya dhīmataḥ
स्नुषा दशरथस्यैषा जनकस्य सुता सती
अपापा पतिना त्यक्ता परिपाल्या मया सदा
snuṣā daśarathasyaiṣā janakasya sutā satī
apāpā patinā tyaktā paripālyā mayā sadā
इमां भवत्यः पश्यन्तु स्नेहेन परमेण ह
गौरवान्मम वाक्यस्य पूज्या वोऽस्तु विशेषतः
imāṃ bhavatyaḥ paśyantu snehena parameṇa ha
gauravān mama vākyasya pūjyā vo 'stu viśeṣataḥ
मुहुर्मुहुश्च वैदेहीं परिसान्त्व्य महायशाः
स्वमाश्रमं शिष्यवृतः पुनरायान्महातपाः
muhur muhuś ca vaidehīṃ parisāntvya mahāyaśāḥ
svam āśramaṃ śiṣyavṛtaḥ punar āyān mahātapāḥ