Uttara Kanda, sarga 53

ब्रुवद्भिरेवमृषिभिः काकुत्स्थो वाक्यमब्रवीत्
किं कार्यं ब्रूत भवतां भयं नाशयितास्मि वः

bruvadbhir evam ṛṣibhiḥ kākutstho vākyam abravīt
kiṃ kāryaṃ brūta bhavatāṃ bhayaṃ nāśayitāsmi vaḥ

तथा वदति काकुत्स्थे भार्गवो वाक्यमब्रवीत्
भयं नः शृणु यन्मूलं देशस्य च नरेश्वर

tathā vadati kākutsthe bhārgavo vākyam abravīt
bhayaṃ naḥ śṛṇu yan mūlaṃ deśasya ca nareśvara

पूर्वं कृतयुगे राम दैतेयः सुमहाबलः
लोलापुत्रोऽभवज्ज्येष्ठो मधुर्नाम महासुरः

pūrvaṃ kṛtayuge rāma daiteyaḥ sumahābalaḥ
lolāputro 'bhavaj jyeṣṭho madhur nāma mahāsuraḥ

ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः
सुरैश्च परमोदारैः प्रीतिस्तस्यातुलाभवत्

brahmaṇyaś ca śaraṇyaś ca buddhyā ca pariniṣṭhitaḥ
suraiś ca paramodāraiḥ prītis tasyātulābhavat

स मधुर्वीर्यसंपन्नो धर्मे च सुसमाहितः
बहुमानाच्च रुद्रेण दत्तस्तस्याद्भुतो वरः

sa madhur vīryasaṃpanno dharme ca susamāhitaḥ
bahumānāc ca rudreṇa dattas tasyādbhuto varaḥ

शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य महावीर्यं महाप्रभम्
ददौ महात्मा सुप्रीतो वाक्यं चैतदुवाच ह

śūlaṃ śūlād viniṣkṛṣya mahāvīryaṃ mahāprabham
dadau mahātmā suprīto vākyaṃ caitad uvāca ha

त्वयायमतुलो धर्मो मत्प्रसादात्कृतः शुभः
प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यायुधमुत्तमम्

tvayāyam atulo dharmo matprasādāt kṛtaḥ śubhaḥ
prītyā paramayā yukto dadāmy āyudham uttamam

यावत्सुरैश्च विप्रैश्च न विरुध्येर्महासुर
तावच्छूलं तवेदं स्यादन्यथा नाशमाप्नुयात्

yāvat suraiś ca vipraiś ca na virudhyer mahāsura
tāvac chūlaṃ tavedaṃ syād anyathā nāśam āpnuyāt

यश्च त्वामभियुञ्जीत युद्धाय विगतज्वरः
तं शूलं भस्मसात्कृत्वा पुनरेष्यति ते करम्

yaś ca tvām abhiyuñjīta yuddhāya vigatajvaraḥ
taṃ śūlaṃ bhasmasāt kṛtvā punar eṣyati te karam

एवं रुद्राद्वरं लब्ध्वा भूय एव महासुरः
प्रणिपत्य महादेवं वाक्यमेतदुवाच ह

evaṃ rudrād varaṃ labdhvā bhūya eva mahāsuraḥ
praṇipatya mahādevaṃ vākyam etad uvāca ha

भगवन्मम वंशस्य शूलमेतदनुत्तमम्
भवेत्तु सततं देव सुराणामीश्वरो ह्यसि

bhagavan mama vaṃśasya śūlam etad anuttamam
bhavet tu satataṃ deva surāṇām īśvaro hy asi

तं ब्रुवाणं मधुं देवः सर्वभूतपतिः शिवः
प्रत्युवाच महादेवो नैतदेवं भविष्यति

taṃ bruvāṇaṃ madhuṃ devaḥ sarvabhūtapatiḥ śivaḥ
pratyuvāca mahādevo naitad evaṃ bhaviṣyati

मा भूत्ते विफला वाणी मत्प्रसादकृता शुभा
भवतः पुत्रमेकं तु शूलमेतद्गमिष्यति

mā bhūt te viphalā vāṇī matprasādakṛtā śubhā
bhavataḥ putram ekaṃ tu śūlam etad gamiṣyati

यावत्करस्थः शूलोऽयं भविष्यति सुतस्य ते
अवध्यः सर्वभूतानां शूलहस्तो भविष्यति

yāvat karasthaḥ śūlo 'yaṃ bhaviṣyati sutasya te
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ śūlahasto bhaviṣyati

एवं मधुर्वरं लब्ध्वा देवात्सुमहदद्भुतम्
भवनं चासुरश्रेष्ठः कारयामास सुप्रभम्

evaṃ madhur varaṃ labdhvā devāt sumahad adbhutam
bhavanaṃ cāsuraśreṣṭhaḥ kārayām āsa suprabham

तस्य पत्नी महाभागा प्रिया कुम्भीनसी हि या
विश्वावसोरपत्यं सा ह्यनलायां महाप्रभा

tasya patnī mahābhāgā priyā kumbhīnasī hi yā
viśvāvasor apatyaṃ sā hy analāyāṃ mahāprabhā

तस्याः पुत्रो महावीर्यो लवणो नाम दारुणः
बाल्यात्प्रभृति दुष्टात्मा पापान्येव समाचरत्

tasyāḥ putro mahāvīryo lavaṇo nāma dāruṇaḥ
bālyāt prabhṛti duṣṭātmā pāpāny eva samācarat

तं पुत्रं दुर्विनीतं तु दृष्ट्वा दुःखसमन्वितः
मधुः स शोकमापेदे न चैनं किंचिदब्रवीत्

taṃ putraṃ durvinītaṃ tu dṛṣṭvā duḥkhasamanvitaḥ
madhuḥ sa śokam āpede na cainaṃ kiṃ cid abravīt

स विहाय इमं लोकं प्रविष्टो वरुणालयम्
शूलं निवेश्य लवणे वरं तस्मै न्यवेदयत्

sa vihāya imaṃ lokaṃ praviṣṭo varuṇālayam
śūlaṃ niveśya lavaṇe varaṃ tasmai nyavedayat

स प्रभावेन शूलस्य दौरात्म्येनात्मनस्तथा
संतापयति लोकांस्त्रीन्विशेषेण तु तापसान्

sa prabhāvena śūlasya daurātmyenātmanas tathā
saṃtāpayati lokāṃs trīn viśeṣeṇa tu tāpasān

एवंप्रभावो लवणः शूलं चैव तथाविधम्
श्रुत्वा प्रमाणं काकुत्स्थ त्वं हि नः परमा गतिः

evaṃprabhāvo lavaṇaḥ śūlaṃ caiva tathāvidham
śrutvā pramāṇaṃ kākutstha tvaṃ hi naḥ paramā gatiḥ

बहवः पार्थिवा राम भयार्तैरृषिभिः पुरा
अभयं याचिता वीर त्रातारं न च विद्महे

bahavaḥ pārthivā rāma bhayārtair ṛṣibhiḥ purā
abhayaṃ yācitā vīra trātāraṃ na ca vidmahe

ते वयं रावणं श्रुत्वा हतं सबलवाहनम्
त्रातारं विद्महे राम नान्यं भुवि नराधिपम्
तत्परित्रातुमिच्छामो लवणाद्भयपीडिताः

te vayaṃ rāvaṇaṃ śrutvā hataṃ sabalavāhanam
trātāraṃ vidmahe rāma nānyaṃ bhuvi narādhipam
tat paritrātum icchāmo lavaṇād bhayapīḍitāḥ