Uttara Kanda, sarga 55

एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागतः
शत्रुघ्नो वीर्यसंपन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह

evam uktas tu rāmeṇa parāṃ vrīḍām upāgataḥ
śatrughno vīryasaṃpanno mandaṃ mandam uvāca ha

अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम्
अयं कामकरो राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ

avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca śāsanaṃ puruṣarṣabha
tava caiva mahābhāga śāsanaṃ duratikramam
ayaṃ kāmakaro rājaṃs tavāsmi puruṣarṣabha

एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना
उवाच रामः संहृष्टो लक्ष्मणं भरतं तथा

evam ukte tu śūreṇa śatrughnena mahātmanā
uvāca rāmaḥ saṃhṛṣṭo lakṣmaṇaṃ bharataṃ tathā

संभारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः
अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि दुर्जयम्

saṃbhārān abhiṣekasya ānayadhvaṃ samāhitāḥ
adyaiva puruṣavyāghram abhiṣekṣyāmi durjayam

पुरोधसं च काकुत्स्थौ नैगमानृत्विजस्तथा
मन्त्रिणश्चैव मे सर्वानानयध्वं ममाज्ञया

purodhasaṃ ca kākutsthau naigamān ṛtvijas tathā
mantriṇaś caiva me sarvān ānayadhvaṃ mamājñayā

राज्ञः शासनमाज्ञाय तथाकुर्वन्महारथाः
अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसं
प्रविष्टा राजभवनं पुरंदरगृहोपमम्

rājñaḥ śāsanam ājñāya tathākurvan mahārathāḥ
abhiṣekasamārambhaṃ puraskṛtya purodhasaṃ
praviṣṭā rājabhavanaṃ puraṃdaragṛhopamam

ततोऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः
संप्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च

tato 'bhiṣeko vavṛdhe śatrughnasya mahātmanaḥ
saṃpraharṣakaraḥ śrīmān rāghavasya purasya ca

ततोऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः
उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन्

tato 'bhiṣiktaṃ śatrughnam aṅkam āropya rāghavaḥ
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tejas tasyābhipūrayan

अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरंजयः
अनेन लवणं सौम्य हन्तासि रघुनन्दन

ayaṃ śaras tv amoghas te divyaḥ parapuraṃjayaḥ
anena lavaṇaṃ saumya hantāsi raghunandana

सृष्टः शरोऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे
स्वयम्भूरजितो देवो यं नापश्यन्सुरासुराः

sṛṣṭaḥ śaro 'yaṃ kākutstha yadā śete mahārṇave
svayambhūr ajito devo yaṃ nāpaśyan surāsurāḥ

अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं हि शरोत्तमः
सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः
मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः

adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ tenāyaṃ hi śarottamaḥ
sṛṣṭaḥ krodhābhibhūtena vināśārthaṃ durātmanoḥ
madhukaiṭabhayor vīra vighāte vartamānayoḥ

स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि
अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः

sraṣṭukāmena lokāṃs trīṃs tau cānena hatau yudhi
anena śaramukhyena tato lokāṃś cakāra saḥ

नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना
मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति

nāyaṃ mayā śaraḥ pūrvaṃ rāvaṇasya vadhārthinā
muktaḥ śatrughna bhūtānāṃ mahāṃs trāso bhaved iti

यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना
दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम्

yac ca tasya mahac chūlaṃ tryambakeṇa mahātmanā
dattaṃ śatruvināśāya madhor āyudham uttamam

तत्संनिक्षिप्य भवने पूज्यमानं पुनः पुनः
दिशः सर्वाः समालोक्य प्राप्नोत्याहारमात्मनः

tat saṃnikṣipya bhavane pūjyamānaṃ punaḥ punaḥ
diśaḥ sarvāḥ samālokya prāpnoty āhāram ātmanaḥ

यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन्कश्चिदेनं समाह्वयेत्
तदा शूलं गृहीत्वा तद्भस्म रक्षः करोति तम्

yadā tu yuddham ākāṅkṣan kaś cid enaṃ samāhvayet
tadā śūlaṃ gṛhītvā tad bhasma rakṣaḥ karoti tam

स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविवर्जितम्
अप्रविष्टपुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः

sa tvaṃ puruṣaśārdūla tam āyudhavivarjitam
apraviṣṭapuraṃ pūrvaṃ dvāri tiṣṭha dhṛtāyudhaḥ

अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ
आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसम्

apraviṣṭaṃ ca bhavanaṃ yuddhāya puruṣarṣabha
āhvayethā mahābāho tato hantāsi rākṣasam

अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति
यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति

anyathā kriyamāṇe tu avadhyaḥ sa bhaviṣyati
yadi tv evaṃ kṛte vīra vināśam upayāsyati

एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययम्
श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम्

etat te sarvam ākhyātaṃ śūlasya ca viparyayam
śrīmataḥ śitikaṇṭhasya kṛtyaṃ hi duratikramam