Uttara Kanda, sarga 56

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं प्रशस्य च पुनः पुनः
पुनरेवापरं वाक्यमुवाच रघुनन्दनः

evam uktvā tu kākutsthaṃ praśasya ca punaḥ punaḥ
punar evāparaṃ vākyam uvāca raghunandanaḥ

इमान्यश्वसहस्राणि चत्वारि पुरुषर्षभ
रथानां च सहस्रे द्वे गजानां शतमेव च

imāny aśvasahasrāṇi catvāri puruṣarṣabha
rathānāṃ ca sahasre dve gajānāṃ śatam eva ca

अन्तरापणवीथ्यश्च नानापण्योपशोभिताः
अनुगच्छन्तु शत्रुघ्न तथैव नटनर्तकाः

antarāpaṇavīthyaś ca nānāpaṇyopaśobhitāḥ
anugacchantu śatrughna tathaiva naṭanartakāḥ

हिरण्यस्य सुवर्णस्य अयुतं पुरुषर्षभ
गृहीत्वा गच्छ शत्रुघ्न पर्याप्तधनवाहनः

hiraṇyasya suvarṇasya ayutaṃ puruṣarṣabha
gṛhītvā gaccha śatrughna paryāptadhanavāhanaḥ

बलं च सुभृतं वीर हृष्टपुष्टमनुत्तमम्
संभाष्य संप्रदानेन रञ्जयस्व नरोत्तम

balaṃ ca subhṛtaṃ vīra hṛṣṭapuṣṭam anuttamam
saṃbhāṣya saṃpradānena rañjayasva narottama

न ह्यर्थास्तत्र तिष्ठन्ति न दारा न च बान्धवाः
सुप्रीतो भृत्यवर्गस्तु यत्र तिष्ठति राघव

na hy arthās tatra tiṣṭhanti na dārā na ca bāndhavāḥ
suprīto bhṛtyavargas tu yatra tiṣṭhati rāghava

अतो हृष्टजनाकीर्णां प्रस्थाप्य महतीं चमूम्
एक एव धनुष्पानिस्तद्गच्छ त्वं मधोर्वनम्

ato hṛṣṭajanākīrṇāṃ prasthāpya mahatīṃ camūm
eka eva dhanuṣpānis tad gaccha tvaṃ madhor vanam

यथा त्वां न प्रजानाति गच्छन्तं युद्धकाङ्क्षिणम्
लवणस्तु मधोः पुत्रस्तथा गच्छेरशङ्कितः

yathā tvāṃ na prajānāti gacchantaṃ yuddhakāṅkṣiṇam
lavaṇas tu madhoḥ putras tathā gaccher aśaṅkitaḥ

न तस्य मृत्युरन्योऽस्ति कश्चिद्धि पुरुषर्षभ
दर्शनं योऽभिगच्छेत स वध्यो लवणेन हि

na tasya mṛtyur anyo 'sti kaś cid dhi puruṣarṣabha
darśanaṃ yo 'bhigaccheta sa vadhyo lavaṇena hi

स ग्रीष्मे व्यपयाते तु वर्षरात्र उपस्थिते
हन्यास्त्वं लवणं सौम्य स हि कालोऽस्य दुर्मतेः

sa grīṣme vyapayāte tu varṣarātra upasthite
hanyās tvaṃ lavaṇaṃ saumya sa hi kālo 'sya durmateḥ

महर्षींस्तु पुरस्कृत्य प्रयान्तु तव सैनिकाः
यथा ग्रीष्मावशेषेण तरेयुर्जाह्नवीजलम्

maharṣīṃs tu puraskṛtya prayāntu tava sainikāḥ
yathā grīṣmāvaśeṣeṇa tareyur jāhnavījalam

ततः स्थाप्य बलं सर्वं नदीतीरे समाहितः
अग्रतो धनुषा सार्धं गच्छ त्वं लघुविक्रम

tataḥ sthāpya balaṃ sarvaṃ nadītīre samāhitaḥ
agrato dhanuṣā sārdhaṃ gaccha tvaṃ laghuvikrama

एवमुक्तस्तु रामेण शत्रुघ्नस्तान्महाबलान्
सेनामुख्यान्समानीय ततो वाक्यमुवाच ह

evam uktas tu rāmeṇa śatrughnas tān mahābalān
senāmukhyān samānīya tato vākyam uvāca ha

एते वो गणिता वासा यत्र यत्र निवत्स्यथ
स्थातव्यं चाविरोधेन यथा बाधा न कस्यचित्

ete vo gaṇitā vāsā yatra yatra nivatsyatha
sthātavyaṃ cāvirodhena yathā bādhā na kasya cit

तथा तांस्तु समाज्ञाप्य निर्याप्य च महद्बलम्
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीं चाभ्यवादयत्

tathā tāṃs tu samājñāpya niryāpya ca mahad balam
kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīṃ cābhyavādayat

रामं प्रदक्षिणं कृत्वा शिरसाभिप्रणम्य च
रामेण चाभ्यनुज्ञातः शत्रुघ्नः शत्रुतापनः

rāmaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā śirasābhipraṇamya ca
rāmeṇa cābhyanujñātaḥ śatrughnaḥ śatrutāpanaḥ

लक्ष्मणं भरतं चैव प्रणिपत्य कृताञ्जलिः
पुरोधसं वसिष्ठं च शत्रुघ्नः प्रयतात्मवान्
प्रदक्षिणमथो कृत्वा निर्जगाम महाबलः

lakṣmaṇaṃ bharataṃ caiva praṇipatya kṛtāñjaliḥ
purodhasaṃ vasiṣṭhaṃ ca śatrughnaḥ prayatātmavān
pradakṣiṇam atho kṛtvā nirjagāma mahābalaḥ