Bala Kanda, sarga 21
तथा वसिष्ठे ब्रुवति राजा दशरथः सुतम्
प्रहृष्टवदनो राममाजुहाव सलक्ष्मणम्
tathā vasiṣṭhe bruvati rājā daśarathaḥ sutam
prahṛṣṭavadano rāmam ājuhāva salakṣmaṇam
कृतस्वस्त्ययनं मात्रा पित्रा दशरथेन च
पुरोधसा वसिष्ठेन मङ्गलैरभिमन्त्रितम्
kṛtasvastyayanaṃ mātrā pitrā daśarathena ca
purodhasā vasiṣṭhena maṅgalair abhimantritam
स पुत्रं मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा दशरथः प्रियम्
ददौ कुशिकपुत्राय सुप्रीतेनान्तरात्मना
sa putraṃ mūrdhny upāghrāya rājā daśarathaḥ priyam
dadau kuśikaputrāya suprītenāntarātmanā
ततो वायुः सुखस्पर्शो विरजस्को ववौ तदा
विश्वामित्रगतं रामं दृष्ट्वा राजीवलोचनम्
tato vāyuḥ sukhasparśo virajasko vavau tadā
viśvāmitragataṃ rāmaṃ dṛṣṭvā rājīvalocanam
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनः
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः प्रयाते तु महात्मनि
puṣpavṛṣṭir mahaty āsīd devadundubhinisvanaḥ
śaṅkhadundubhinirghoṣaḥ prayāte tu mahātmani
विश्वामित्रो ययावग्रे ततो रामो महायशाः
काकपक्षधरो धन्वी तं च सौमित्रिरन्वगात्
viśvāmitro yayāv agre tato rāmo mahāyaśāḥ
kākapakṣadharo dhanvī taṃ ca saumitrir anvagāt
कलापिनौ धनुष्पाणी शोभयानौ दिशो दश
विश्वामित्रं महात्मानं त्रिशीर्षाविव पन्नगौ
अनुजग्मतुरक्षुद्रौ पितामहमिवाश्विनौ
kalāpinau dhanuṣpāṇī śobhayānau diśo daśa
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ triśīrṣāv iva pannagau
anujagmatur akṣudrau pitāmaham ivāśvinau
बद्धगोधाङ्गुलित्राणौ खड्गवन्तौ महाद्युती
स्थाणुं देवमिवाचिन्त्यं कुमाराविव पावकी
baddhagodhāṅgulitrāṇau khaḍgavantau mahādyutī
sthāṇuṃ devam ivācintyaṃ kumārāv iva pāvakī
कुमारौ चारुवपुषौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ |
अनुयातौ श्रिया दीप्तौ शोभयेतामनिन्दितौ
kumārau cāruvapuṣau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
anuyātau śriyā dīptau śobhayetāmaninditau
अध्यर्धयोजनं गत्वा सरय्वा दक्षिणे तटे
रामेति मधुरा वाणीं विश्वामित्रोऽभ्यभाषत
adhyardhayojanaṃ gatvā sarayvā dakṣiṇe taṭe
rāmeti madhurā vāṇīṃ viśvāmitro 'bhyabhāṣata
गृहाण वत्स सलिलं मा भूत्कालस्य पर्ययः
मन्त्रग्रामं गृहाण त्वं बलामतिबलां तथा
gṛhāṇa vatsa salilaṃ mā bhūt kālasya paryayaḥ
mantragrāmaṃ gṛhāṇa tvaṃ balām atibalāṃ tathā
न श्रमो न ज्वरो वा ते न रूपस्य विपर्ययः
न च सुप्तं प्रमत्तं वा धर्षयिष्यन्ति नैरृताः
na śramo na jvaro vā te na rūpasya viparyayaḥ
na ca suptaṃ pramattaṃ vā dharṣayiṣyanti nairṛtāḥ
न बाह्वोः सदृशो वीर्ये पृथिव्यामस्ति कश्चन
त्रिषु लोकेषु वा राम न भवेत्सदृशस्तव
na bāhvoḥ sadṛśo vīrye pṛthivyām asti kaś cana
triṣu lokeṣu vā rāma na bhavet sadṛśas tava
न सौभाग्ये न दाक्षिण्ये न ज्ञाने बुद्धिनिश्चये
नोत्तरे प्रतिपत्तव्यो समो लोके तवानघ
na saubhāgye na dākṣiṇye na jñāne buddhiniścaye
nottare pratipattavyo samo loke tavānagha
एतद्विद्याद्वये लब्धे भविता नास्ति ते समः
बला चातिबला चैव सर्वज्ञानस्य मातरौ
etadvidyādvaye labdhe bhavitā nāsti te samaḥ
balā cātibalā caiva sarvajñānasya mātarau
क्षुत्पिपासे न ते राम भविष्येते नरोत्तम
बलामतिबलां चैव पठतः पथि राघव
विद्याद्वयमधीयाने यशश्चाप्यतुलं भुवि
kṣutpipāse na te rāma bhaviṣyete narottama
balām atibalāṃ caiva paṭhataḥ pathi rāghava
vidyādvayam adhīyāne yaśaś cāpy atulaṃ bhuvi
पितामहसुते ह्येते विद्ये तेजःसमन्विते
प्रदातुं तव काकुत्स्थ सदृशस्त्वं हि धार्मिक
pitāmahasute hy ete vidye tejaḥsamanvite
pradātuṃ tava kākutstha sadṛśas tvaṃ hi dhārmika
कामं बहुगुणाः सर्वे त्वय्येते नात्र संशयः
तपसा संभृते चैते बहुरूपे भविष्यतः
kāmaṃ bahuguṇāḥ sarve tvayy ete nātra saṃśayaḥ
tapasā saṃbhṛte caite bahurūpe bhaviṣyataḥ
ततो रामो जलं स्पृष्ट्वा प्रहृष्टवदनः शुचिः
प्रतिजग्राह ते विद्ये महर्षेर्भावितात्मनः
विद्यासमुदितो रामः शुशुभे भूरिविक्रमः
tato rāmo jalaṃ spṛṣṭvā prahṛṣṭavadanaḥ śuciḥ
pratijagrāha te vidye maharṣer bhāvitātmanaḥ
vidyāsamudito rāmaḥ śuśubhe bhūrivikramaḥ
गुरुकार्याणि सर्वाणि नियुज्य कुशिकात्मजे
ऊषुस्तां रजनीं तत्र सरय्वां सुसुखं त्रयः
gurukāryāṇi sarvāṇi niyujya kuśikātmaje
ūṣus tāṃ rajanīṃ tatra sarayvāṃ susukhaṃ trayaḥ
दशरथनृपसूनुसत्तमाभ्यां
तृणशयनेऽनुचिते सहोषिताभ्याम्।
कुशिकसुतवचोऽनुलालिताभ्यां
सुखमिव सा विबभौ विभावरी च
daśarathanṛpasūnusattamābhyāṃ
tṛṇaśayane'nucite sahoṣitābhyām|
kuśikasutavaco'nulālitābhyāṃ
sukhamiva sā vibabhau vibhāvarī ca