Bala Kanda, sarga 34

उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत

upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro 'bhyabhāṣata

सुप्रभाता निशा राम पूर्वा संध्या प्रवर्तते
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय

suprabhātā niśā rāma pūrvā saṃdhyā pravartate
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम्
गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह

tac chrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām
gamanaṃ rocayām āsa vākyaṃ cedam uvāca ha

अयं शोणः शुभजलो गाधः पुलिनमण्डितः
कतरेण पथा ब्रह्मन्संतरिष्यामहे वयम्

ayaṃ śoṇaḥ śubhajalo gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ
katareṇa pathā brahman saṃtariṣyāmahe vayam

एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम्
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः

evam uktas tu rāmeṇa viśvāmitro 'bravīd idam
eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ

ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम्

te gatvā dūram adhvānaṃ gate 'rdhadivase tadā
jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśur munisevitām

तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम्
बभूवुर्मुदिताः सर्वे मुनयः सहराघवाः
तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्ते आवासपरिग्रहम्

tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām
babhūvur muditāḥ sarve munayaḥ saharāghavāḥ
tasyās tīre tataś cakrus te āvāsaparigraham

ततः स्नात्वा यथान्यायं संतर्प्य पितृदेवताः
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धविः

tataḥ snātvā yathānyāyaṃ saṃtarpya pitṛdevatāḥ
hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavad dhaviḥ

विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसाः
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः

viviśur jāhnavītīre śucau muditamānasāḥ
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ

संप्रहृष्टमना रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्
त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्

saṃprahṛṣṭamanā rāmo viśvāmitram athābravīt
bhagavañ śrotum icchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm
trailokyaṃ katham ākramya gatā nadanadīpatim

चोदितो राम वाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे

codito rāma vākyena viśvāmitro mahāmuniḥ
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktum evopacakrame

शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान्
तस्य कन्या द्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि

śailendro himavān nāma dhātūnām ākaro mahān
tasya kanyā dvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi

या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा
नाम्ना मेना मनोज्ञा वै पत्नी हिमवतः प्रिया

yā meruduhitā rāma tayor mātā sumadhyamā
nāmnā menā manojñā vai patnī himavataḥ priyā

तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतः सुता
उमा नाम द्वितीयाभूत्कन्या तस्यैव राघव

tasyāṃ gaṅgeyam abhavaj jyeṣṭhā himavataḥ sutā
umā nāma dvitīyābhūt kanyā tasyaiva rāghava

अथ ज्येष्ठां सुराः सर्वे देवतार्थचिकीर्षया
शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम्

atha jyeṣṭhāṃ surāḥ sarve devatārthacikīrṣayā
śailendraṃ varayām āsur gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm

ददौ धर्मेण हिमवांस्तनयां लोकपावनीम्
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया

dadau dharmeṇa himavāṃs tanayāṃ lokapāvanīm
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā

प्रतिगृह्य त्रिलोकार्थं त्रिलोकहितकारिणः
गङ्गामादाय तेऽगच्छन्कृतार्थेनान्तरात्मना

pratigṛhya trilokārthaṃ trilokahitakāriṇaḥ
gaṅgām ādāya te 'gacchan kṛtārthenāntarātmanā

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन
उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना

yā cānyā śailaduhitā kanyāsīd raghunandana
ugraṃ sā vratam āsthāya tapas tepe tapodhanā

उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरः सुताम्
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम्

ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavaraḥ sutām
rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām

एते ते शैल राजस्य सुते लोकनमस्कृते
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमा देवी च राघव

ete te śaila rājasya sute lokanamaskṛte
gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umā devī ca rāghava

एतत्ते धर्ममाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर

etat te dharmam ākhyātaṃ yathā tripathagā nadī
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara