Bala Kanda, sarga 45

Bālakāṇḍa · 22 Critical Edition verses · 1 Southern-only

हतेषु तेषु पुत्रेषु दितिः परमदुःखिता
मारीचं काश्यपं राम भर्तारमिदमब्रवीत्

hateṣu teṣu putreṣu ditiḥ paramaduḥkhitā
mārīcaṃ kāśyapaṃ rāma bhartāram idam abravīt

हतपुत्रास्मि भगवंस्तव पुत्रैर्महाबलैः
शक्रहन्तारमिच्छामि पुत्रं दीर्घतपोऽर्जितम्

hataputrāsmi bhagavaṃs tava putrair mahābalaiḥ
śakrahantāram icchāmi putraṃ dīrghatapo'rjitam

साहं तपश्चरिष्यामि गर्भं मे दातुमर्हसि
ईदृशं शक्रहन्तारं त्वमनुज्ञातुमर्हसि

sāhaṃ tapaś cariṣyāmi garbhaṃ me dātum arhasi
īdṛśaṃ śakrahantāraṃ tvam anujñātum arhasi

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः काश्यपस्तदा
प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदुःखिताम्

tasyās tad vacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kāśyapas tadā
pratyuvāca mahātejā ditiṃ paramaduḥkhitām

एवं भवतु भद्रं ते शुचिर्भव तपोधने
जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्र हन्तारमाहवे

evaṃ bhavatu bhadraṃ te śucir bhava tapodhane
janayiṣyasi putraṃ tvaṃ śakra hantāram āhave

पूर्णे वर्षसहस्रे तु शुचिर्यदि भविष्यसि
पुत्रं त्रैलोक्य हन्तारं मत्तस्त्वं जनयिष्यसि

pūrṇe varṣasahasre tu śucir yadi bhaviṣyasi
putraṃ trailokya hantāraṃ mattas tvaṃ janayiṣyasi

एवमुक्त्वा महातेजाः पाणिना स ममार्ज ताम्
समालभ्य ततः स्वस्तीत्युक्त्वा स तपसे ययौ

evam uktvā mahātejāḥ pāṇinā sa mamārja tām
samālabhya tataḥ svastīty uktvā sa tapase yayau

गते तस्मिन्नरश्रेष्ठ दितिः परमहर्षिता
कुशप्लवनमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

gate tasmin naraśreṣṭha ditiḥ paramaharṣitā
kuśaplavanam āsādya tapas tepe sudāruṇam

तपस्तस्यां हि कुर्वत्यां परिचर्यां चकार ह
सहस्राक्षो नरश्रेष्ठ परया गुणसंपदा

tapas tasyāṃ hi kurvatyāṃ paricaryāṃ cakāra ha
sahasrākṣo naraśreṣṭha parayā guṇasaṃpadā

अग्निं कुशान्काष्ठमपः फलं मूलं तथैव च
न्यवेदयत्सहस्राक्षो यच्चान्यदपि काङ्क्षितम्

agniṃ kuśān kāṣṭham apaḥ phalaṃ mūlaṃ tathaiva ca
nyavedayat sahasrākṣo yac cānyad api kāṅkṣitam

गात्रसंवाहनैश्चैव श्रमापनयनैस्तथा
शक्रः सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह

gātrasaṃvāhanaiś caiva śramāpanayanais tathā
śakraḥ sarveṣu kāleṣu ditiṃ paricacāra ha

अथ वर्षसहस्रेतु दशोने रघु नन्दन
दितिः परमसंप्रीता सहस्राक्षमथाब्रवीत्

atha varṣasahasretu daśone raghu nandana
ditiḥ paramasaṃprītā sahasrākṣam athābravīt

VR-S.1.45.12+11.45.12+1Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

याचितेन सुरश्रेष्ठ तव पित्रा महात्मना।

वरो वर्षसहस्रान्ते दत्तो मम सुतं प्रति

yācitena suraśreṣṭha tava pitrā mahātmanā|

varo varṣasahasrānte datto mama sutaṃ prati

तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर
अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे ततः

tapaś carantyā varṣāṇi daśa vīryavatāṃ vara
avaśiṣṭāni bhadraṃ te bhrātaraṃ drakṣyase tataḥ

तमहं त्वत्कृते पुत्र समाधास्ये जयोत्सुकम्
त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वरः

tam ahaṃ tvatkṛte putra samādhāsye jayotsukam
trailokyavijayaṃ putra saha bhokṣyasi vijvaraḥ

एवमुक्त्वा दितिः शक्रं प्राप्ते मध्यं दिवाकरे
निद्रयापहृता देवी पादौ कृत्वाथ शीर्षतः

evam uktvā ditiḥ śakraṃ prāpte madhyaṃ divākare
nidrayāpahṛtā devī pādau kṛtvātha śīrṣataḥ

दृष्ट्वा तामशुचिं शक्रः पादतः कृतमूर्धजाम्
शिरःस्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च

dṛṣṭvā tām aśuciṃ śakraḥ pādataḥ kṛtamūrdhajām
śiraḥsthāne kṛtau pādau jahāsa ca mumoda ca

तस्याः शरीरविवरं विवेश च पुरंदरः
गर्भं च सप्तधा राम बिभेद परमात्मवान्

tasyāḥ śarīravivaraṃ viveśa ca puraṃdaraḥ
garbhaṃ ca saptadhā rāma bibheda paramātmavān

बिध्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा
रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत

bidhyamānas tato garbho vajreṇa śataparvaṇā
ruroda susvaraṃ rāma tato ditir abudhyata

मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत
बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासवः

mā rudo mā rudaś ceti garbhaṃ śakro 'bhyabhāṣata
bibheda ca mahātejā rudantam api vāsavaḥ

न हन्तव्यो न हन्तव्य इत्येवं दितिरब्रवीत्
निष्पपात ततः शक्रो मातुर्वचनगौरवात्

na hantavyo na hantavya ity evaṃ ditir abravīt
niṣpapāta tataḥ śakro mātur vacanagauravāt

प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत
अशुचिर्देवि सुप्तासि पादयोः कृतमूर्धजा

prāñjalir vajrasahito ditiṃ śakro 'bhyabhāṣata
aśucir devi suptāsi pādayoḥ kṛtamūrdhajā

तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे
अभिन्दं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि

tadantaram ahaṃ labdhvā śakrahantāram āhave
abhindaṃ saptadhā devi tan me tvaṃ kṣantum arhasi