Bala Kanda, sarga 50

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रस्य धीमतः
हृष्टरोमा महातेजाः शतानन्दो महातपाः

tasya tad vacanaṃ śrutvā viśvāmitrasya dhīmataḥ
hṛṣṭaromā mahātejāḥ śatānando mahātapāḥ

गौतमस्य सुतो ज्येष्ठस्तपसा द्योतितप्रभः
रामसंदर्शनादेव परं विस्मयमागतः

gautamasya suto jyeṣṭhas tapasā dyotitaprabhaḥ
rāmasaṃdarśanād eva paraṃ vismayam āgataḥ

स तौ निषण्णौ संप्रेक्ष्य सुखासीनौ नृपात्मजौ
शतानन्दो मुनिश्रेष्ठं विश्वामित्रमथाब्रवीत्

sa tau niṣaṇṇau saṃprekṣya sukhāsīnau nṛpātmajau
śatānando muniśreṣṭhaṃ viśvāmitram athābravīt

अपि ते मुनिशार्दूल मम माता यशस्विनी
दर्शिता राजपुत्राय तपो दीर्घमुपागता

api te muniśārdūla mama mātā yaśasvinī
darśitā rājaputrāya tapo dīrgham upāgatā

अपि रामे महातेजो मम माता यशस्विनी
वन्यैरुपाहरत्पूजां पूजार्हे सर्वदेहिनाम्

api rāme mahātejo mama mātā yaśasvinī
vanyair upāharat pūjāṃ pūjārhe sarvadehinām

अपि रामाय कथितं यथावृत्तं पुरातनम्
मम मातुर्महातेजो देवेन दुरनुष्ठितम्

api rāmāya kathitaṃ yathāvṛttaṃ purātanam
mama mātur mahātejo devena duranuṣṭhitam

अपि कौशिक भद्रं ते गुरुणा मम संगता
माता मम मुनिश्रेष्ठ रामसंदर्शनादितः

api kauśika bhadraṃ te guruṇā mama saṃgatā
mātā mama muniśreṣṭha rāmasaṃdarśanād itaḥ

अपि मे गुरुणा रामः पूजितः कुशिकात्मज
इहागतो महातेजाः पूजां प्राप्य महात्मनः

api me guruṇā rāmaḥ pūjitaḥ kuśikātmaja
ihāgato mahātejāḥ pūjāṃ prāpya mahātmanaḥ

अपि शान्तेन मनसा गुरुर्मे कुशिकात्मज
इहागतेन रामेण प्रयतेनाभिवादितः

api śāntena manasā gurur me kuśikātmaja
ihāgatena rāmeṇa prayatenābhivāditaḥ

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रो महामुनिः
प्रत्युवाच शतानन्दं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम्

tac chrutvā vacanaṃ tasya viśvāmitro mahāmuniḥ
pratyuvāca śatānandaṃ vākyajño vākyakovidam

नातिक्रान्तं मुनिश्रेष्ठ यत्कर्तव्यं कृतं मया
संगता मुनिना पत्नी भार्गवेणेव रेणुका

nātikrāntaṃ muniśreṣṭha yat kartavyaṃ kṛtaṃ mayā
saṃgatā muninā patnī bhārgaveṇeva reṇukā

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः
शतानन्दो महातेजा रामं वचनमब्रवीत्

tac chrutvā vacanaṃ tasya viśvāmitrasya dhīmataḥ
śatānando mahātejā rāmaṃ vacanam abravīt

स्वागतं ते नरश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य महर्षिमपराजितम्

svāgataṃ te naraśreṣṭha diṣṭyā prāpto 'si rāghava
viśvāmitraṃ puraskṛtya maharṣim aparājitam

अचिन्त्यकर्मा तपसा ब्रह्मर्षिरमितप्रभः
विश्वामित्रो महातेजा वेत्स्येनं परमां गतिम्

acintyakarmā tapasā brahmarṣir amitaprabhaḥ
viśvāmitro mahātejā vetsy enaṃ paramāṃ gatim

नास्ति धन्यतरो राम त्वत्तोऽन्यो भुवि कश्चन
गोप्ता कुशिकपुत्रस्ते येन तप्तं महत्तपः

nāsti dhanyataro rāma tvatto 'nyo bhuvi kaś cana
goptā kuśikaputras te yena taptaṃ mahat tapaḥ

श्रूयतां चाभिदास्यामि कौशिकस्य महात्मनः
यथाबलं यथावृत्तं तन्मे निगदतः शृणु

śrūyatāṃ cābhidāsyāmi kauśikasya mahātmanaḥ
yathābalaṃ yathāvṛttaṃ tan me nigadataḥ śṛṇu

राजाभूदेष धर्मात्मा दीर्घ कालमरिंदमः
धर्मज्ञः कृतविद्यश्च प्रजानां च हिते रतः

rājābhūd eṣa dharmātmā dīrgha kālam ariṃdamaḥ
dharmajñaḥ kṛtavidyaś ca prajānāṃ ca hite rataḥ

प्रजापतिसुतस्त्वासीत्कुशो नाम महीपतिः
कुशस्य पुत्रो बलवान्कुशनाभः सुधार्मिकः

prajāpatisutas tv āsīt kuśo nāma mahīpatiḥ
kuśasya putro balavān kuśanābhaḥ sudhārmikaḥ

कुशनाभसुतस्त्वासीद्गाधिरित्येव विश्रुतः
गाधेः पुत्रो महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः

kuśanābhasutas tv āsīd gādhir ity eva viśrutaḥ
gādheḥ putro mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ

विश्वमित्रो महातेजाः पालयामास मेदिनीम्
बहुवर्षसहस्राणि राजा राज्यमकारयत्

viśvamitro mahātejāḥ pālayām āsa medinīm
bahuvarṣasahasrāṇi rājā rājyam akārayat

कदाचित्तु महातेजा योजयित्वा वरूथिनीम्
अक्षौहिणीपरिवृतः परिचक्राम मेदिनीम्

kadā cit tu mahātejā yojayitvā varūthinīm
akṣauhiṇīparivṛtaḥ paricakrāma medinīm

नगराणि च राष्ट्राणि सरितश्च तथा गिरीन्
आश्रमान्क्रमशो राजा विचरन्नाजगामह

nagarāṇi ca rāṣṭrāṇi saritaś ca tathā girīn
āśramān kramaśo rājā vicarann ājagāmaha

वसिष्ठस्याश्रमपदं नानापुष्पफलद्रुमम्
नानामृगगणाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम्

vasiṣṭhasyāśramapadaṃ nānāpuṣpaphaladrumam
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam

देवदानवगन्धर्वैः किंनरैरुपशोभितम्
प्रशान्तहरिणाकीर्णं द्विजसंघनिषेवितम्

devadānavagandharvaiḥ kiṃnarair upaśobhitam
praśāntahariṇākīrṇaṃ dvijasaṃghaniṣevitam

ब्रह्मर्षिगणसंकीर्णं देवर्षिगणसेवितम्
तपश्चरणसंसिद्धैरग्निकल्पैर्महात्मभिः

brahmarṣigaṇasaṃkīrṇaṃ devarṣigaṇasevitam
tapaścaraṇasaṃsiddhair agnikalpair mahātmabhiḥ

सततं संकुलं श्रीमद्ब्रह्मकल्पैर्महात्मभिः
अब्भक्षैर्वायुभक्षैश्च शीर्णपर्णाशनैस्तथा

satataṃ saṃkulaṃ śrīmad brahmakalpair mahātmabhiḥ
abbhakṣair vāyubhakṣaiś ca śīrṇaparṇāśanais tathā

फलमूलाशनैर्दान्तैर्जितरोषैर्जितेन्द्रियैः
ऋषिभिर्वालखिल्यैश्च जपहोमपरायणैः

phalamūlāśanair dāntair jitaroṣair jitendriyaiḥ
ṛṣibhir vālakhilyaiś ca japahomaparāyaṇaiḥ

वसिष्ठस्याश्रमपदं ब्रह्मलोकमिवापरम्
ददर्श जयतां श्रेष्ठ विश्वामित्रो महाबलः

vasiṣṭhasyāśramapadaṃ brahmalokam ivāparam
dadarśa jayatāṃ śreṣṭha viśvāmitro mahābalaḥ