Bala Kanda, sarga 52
एवमुक्ता वसिष्ठेन शबला शत्रुसूदन
विदधे कामधुक्कामान्यस्य यस्य यथेप्सितम्
evam uktā vasiṣṭhena śabalā śatrusūdana
vidadhe kāmadhuk kāmān yasya yasya yathepsitam
इक्षून्मधूंस्तथा लाजान्मैरेयांश्च वरासवान्
पानानि च महार्हाणि भक्ष्यांश्चोच्चावचांस्तथा
ikṣūn madhūṃs tathā lājān maireyāṃś ca varāsavān
pānāni ca mahārhāṇi bhakṣyāṃś coccāvacāṃs tathā
उष्णाढ्यस्यौदनस्यापि राशयः पर्वतोपमाः
मृष्टान्नानि च सूपाश्च दधिकुल्यास्तथैव च
uṣṇāḍhyasyaudanasyāpi rāśayaḥ parvatopamāḥ
mṛṣṭānnāni ca sūpāś ca dadhikulyās tathaiva ca
नानास्वादुरसानां च षाडवानां तथैव च
भाजनानि सुपूर्णानि गौडानि च सहस्रशः
nānāsvādurasānāṃ ca ṣāḍavānāṃ tathaiva ca
bhājanāni supūrṇāni gauḍāni ca sahasraśaḥ
सर्वमासीत्सुसंतुष्टं हृष्टपुष्टजनाकुलम्
विश्वामित्रबलं राम वसिष्ठेनाभितर्पितम्
sarvam āsīt susaṃtuṣṭaṃ hṛṣṭapuṣṭajanākulam
viśvāmitrabalaṃ rāma vasiṣṭhenābhitarpitam
विश्वामित्रोऽपि राजर्षिर्हृष्टपुष्टस्तदाभवत्
सान्तः पुरवरो राजा सब्राह्मणपुरोहितः
viśvāmitro 'pi rājarṣir hṛṣṭapuṣṭas tadābhavat
sāntaḥ puravaro rājā sabrāhmaṇapurohitaḥ
सामात्यो मन्त्रिसहितः सभृत्यः पूजितस्तदा
युक्तः परेण हर्षेण वसिष्ठमिदमब्रवीत्
sāmātyo mantrisahitaḥ sabhṛtyaḥ pūjitas tadā
yuktaḥ pareṇa harṣeṇa vasiṣṭham idam abravīt
पूजितोऽहं त्वया ब्रह्मन्पूजार्हेण सुसत्कृतः
श्रूयतामभिधास्यामि वाक्यं वाक्यविशारद
pūjito 'haṃ tvayā brahman pūjārheṇa susatkṛtaḥ
śrūyatām abhidhāsyāmi vākyaṃ vākyaviśārada
गवां शतसहस्रेण दीयतां शबला मम
रत्नं हि भगवन्नेतद्रत्नहारी च पार्थिवः
तस्मान्मे शबलां देहि ममैषा धर्मतो द्विज
gavāṃ śatasahasreṇa dīyatāṃ śabalā mama
ratnaṃ hi bhagavann etad ratnahārī ca pārthivaḥ
tasmān me śabalāṃ dehi mamaiṣā dharmato dvija
एवमुक्तस्तु भगवान्वसिष्ठो मुनिसत्तमः
विश्वामित्रेण धर्मात्मा प्रत्युवाच महीपतिम्
evam uktas tu bhagavān vasiṣṭho munisattamaḥ
viśvāmitreṇa dharmātmā pratyuvāca mahīpatim
नाहं शतसहस्रेण नापि कोटिशतैर्गवाम्
राजन्दास्यामि शबलां राशिभी रजतस्य वा
nāhaṃ śatasahasreṇa nāpi koṭiśatair gavām
rājan dāsyāmi śabalāṃ rāśibhī rajatasya vā
न परित्यागमर्हेयं मत्सकाशादरिंदम
शाश्वती शबला मह्यं कीर्तिरात्मवतो यथा
na parityāgam arheyaṃ matsakāśād ariṃdama
śāśvatī śabalā mahyaṃ kīrtir ātmavato yathā
अस्यां हव्यं च कव्यं च प्राणयात्रा तथैव च
आयत्तमग्निहोत्रं च बलिर्होमस्तथैव च
asyāṃ havyaṃ ca kavyaṃ ca prāṇayātrā tathaiva ca
āyattam agnihotraṃ ca balir homas tathaiva ca
स्वाहाकारवषट्कारौ विद्याश्च विविधास्तथा
आयत्तमत्र राजर्षे सर्वमेतन्न संशयः
svāhākāravaṣaṭkārau vidyāś ca vividhās tathā
āyattam atra rājarṣe sarvam etan na saṃśayaḥ
सर्व स्वमेतत्सत्येन मम तुष्टिकरी सदा
कारणैर्बहुभी राजन्न दास्ये शबलां तव
sarva svam etat satyena mama tuṣṭikarī sadā
kāraṇair bahubhī rājan na dāsye śabalāṃ tava
वसिष्ठेनैवमुक्तस्तु विश्वामित्रोऽब्रवीत्ततः
संरब्धतरमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः
vasiṣṭhenaivam uktas tu viśvāmitro 'bravīt tataḥ
saṃrabdhataram atyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
हैरण्यकक्ष्याग्रैवेयान्सुवर्णाङ्कुशभूषितान्
ददामि कुञ्जराणां ते सहस्राणि चतुर्दश
hairaṇyakakṣyāgraiveyān suvarṇāṅkuśabhūṣitān
dadāmi kuñjarāṇāṃ te sahasrāṇi caturdaśa
हैरण्यानां रथानां च श्वेताश्वानां चतुर्युजाम्
ददामि ते शतान्यष्टौ किङ्किणीकविभूषितान्
hairaṇyānāṃ rathānāṃ ca śvetāśvānāṃ caturyujām
dadāmi te śatāny aṣṭau kiṅkiṇīkavibhūṣitān
हयानां देशजातानां कुलजानां महौजसाम्
सहस्रमेकं दश च ददामि तव सुव्रत
hayānāṃ deśajātānāṃ kulajānāṃ mahaujasām
sahasram ekaṃ daśa ca dadāmi tava suvrata
नानावर्णविभक्तानां वयःस्थानां तथैव च
ददाम्येकां गवां कोटिं शबला दीयतां मम
nānāvarṇavibhaktānāṃ vayaḥsthānāṃ tathaiva ca
dadāmy ekāṃ gavāṃ koṭiṃ śabalā dīyatāṃ mama
यावदिच्छसि रत्नानि हिरण्यं वा द्विजोत्तम |
तावद्ददामि ते सर्वं दीयतां शबला मम
yāvadicchasi ratnāni hiraṇyaṃ vā dvijottama |
tāvaddadāmi te sarvaṃ dīyatāṃ śabalā mama
एवमुक्तस्तु भगवान्विश्वामित्रेण धीमता
न दास्यामीति शबलां प्राह राजन्कथंचन
evam uktas tu bhagavān viśvāmitreṇa dhīmatā
na dāsyāmīti śabalāṃ prāha rājan kathaṃ cana
एतदेव हि मे रत्नमेतदेव हि मे धनम्
एतदेव हि सर्वस्वमेतदेव हि जीवितम्
etad eva hi me ratnam etad eva hi me dhanam
etad eva hi sarvasvam etad eva hi jīvitam
दर्शश्च पूर्णमासश्च यज्ञाश्चैवाप्तदक्षिणाः
एतदेव हि मे राजन्विविधाश्च क्रियास्तथा
darśaś ca pūrṇamāsaś ca yajñāś caivāptadakṣiṇāḥ
etad eva hi me rājan vividhāś ca kriyās tathā
अदोमूलाः क्रियाः सर्वा मम राजन्न संशयः
बहूनां किं प्रलापेन न दास्ये कामदोहिनीम्
adomūlāḥ kriyāḥ sarvā mama rājan na saṃśayaḥ
bahūnāṃ kiṃ pralāpena na dāsye kāmadohinīm