Bala Kanda, sarga 56

ततः संतप्तहृदयः स्मरन्निग्रहमात्मनः
विनिःश्वस्य विनिःश्वस्य कृतवैरो महात्मना

tataḥ saṃtaptahṛdayaḥ smaran nigraham ātmanaḥ
viniḥśvasya viniḥśvasya kṛtavairo mahātmanā

स दक्षिणां दिशं गत्वा महिष्या सह राघव
तताप परमं घोरं विश्वामित्रो महातपाः
फलमूलाशनो दान्तश्चचार परमं तपः

sa dakṣiṇāṃ diśaṃ gatvā mahiṣyā saha rāghava
tatāpa paramaṃ ghoraṃ viśvāmitro mahātapāḥ
phalamūlāśano dāntaś cacāra paramaṃ tapaḥ

अथास्य जज्ञिरे पुत्राः सत्यधर्मपरायणाः
हविष्पन्दो मधुष्पन्दो दृढनेत्रो महारथः

athāsya jajñire putrāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ
haviṣpando madhuṣpando dṛḍhanetro mahārathaḥ

पूर्णे वर्षसहस्रे तु ब्रह्मा लोकपितामहः
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं विश्वामित्रं तपोधनम्

pūrṇe varṣasahasre tu brahmā lokapitāmahaḥ
abravīn madhuraṃ vākyaṃ viśvāmitraṃ tapodhanam

जिता राजर्षिलोकास्ते तपसा कुशिकात्मज
अनेन तपसा त्वां हि राजर्षिरिति विद्महे

jitā rājarṣilokās te tapasā kuśikātmaja
anena tapasā tvāṃ hi rājarṣir iti vidmahe

एवमुक्त्वा महातेजा जगाम सह दैवतैः
त्रिविष्टपं ब्रह्मलोकं लोकानां परमेश्वरः

evam uktvā mahātejā jagāma saha daivataiḥ
triviṣṭapaṃ brahmalokaṃ lokānāṃ parameśvaraḥ

विश्वामित्रोऽपि तच्छ्रुत्वा ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
दुःखेन महताविष्टः समन्युरिदमब्रवीत्

viśvāmitro 'pi tac chrutvā hriyā kiṃ cid avāṅmukhaḥ
duḥkhena mahatāviṣṭaḥ samanyur idam abravīt

तपश्च सुमहत्तप्तं राजर्षिरिति मां विदुः
देवाः सर्षिगणाः सर्वे नास्ति मन्ये तपःफलम्

tapaś ca sumahat taptaṃ rājarṣir iti māṃ viduḥ
devāḥ sarṣigaṇāḥ sarve nāsti manye tapaḥphalam

एवं निश्चित्य मनसा भूय एव महातपाः
तपश्चचार काकुत्स्थ परमं परमात्मवान्

evaṃ niścitya manasā bhūya eva mahātapāḥ
tapaś cacāra kākutstha paramaṃ paramātmavān

एतस्मिन्नेव काले तु सत्यवादी जितेन्द्रियः
त्रिशङ्कुरिति विख्यात इक्ष्वाकु कुलनन्दनः

etasminn eva kāle tu satyavādī jitendriyaḥ
triśaṅkur iti vikhyāta ikṣvāku kulanandanaḥ

तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना यजेयमिति राघव
गच्छेयं स्वशरीरेण देवानां परमां गतिम्

tasya buddhiḥ samutpannā yajeyam iti rāghava
gaccheyaṃ svaśarīreṇa devānāṃ paramāṃ gatim

स वसिष्ठं समाहूय कथयामास चिन्तितम्
अशक्यमिति चाप्युक्तो वसिष्ठेन महात्मना

sa vasiṣṭhaṃ samāhūya kathayām āsa cintitam
aśakyam iti cāpy ukto vasiṣṭhena mahātmanā

प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन स ययौ दक्षिणां दिशम्
वसिष्ठा दीर्घ तपसस्तपो यत्र हि तेपिरे

pratyākhyāto vasiṣṭhena sa yayau dakṣiṇāṃ diśam
vasiṣṭhā dīrgha tapasas tapo yatra hi tepire

त्रिशङ्कुः सुमहातेजाः शतं परमभास्वरम्
वसिष्ठपुत्रान्ददृशे तप्यमानान्यशस्विनः

triśaṅkuḥ sumahātejāḥ śataṃ paramabhāsvaram
vasiṣṭhaputrān dadṛśe tapyamānān yaśasvinaḥ

सोऽभिगम्य महात्मानः सर्वानेव गुरोः सुतान्
अभिवाद्यानुपूर्व्येण ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
अब्रवीत्सुमहातेजाः सर्वानेव कृताञ्जलिः

so 'bhigamya mahātmānaḥ sarvān eva guroḥ sutān
abhivādyānupūrvyeṇa hriyā kiṃ cid avāṅmukhaḥ
abravīt sumahātejāḥ sarvān eva kṛtāñjaliḥ

शरणं वः प्रपद्येऽहं शरण्याञ्शरणागतः
प्रत्याख्यातोऽस्मि भद्रं वो वसिष्ठेन महात्मना

śaraṇaṃ vaḥ prapadye 'haṃ śaraṇyāñ śaraṇāgataḥ
pratyākhyāto 'smi bhadraṃ vo vasiṣṭhena mahātmanā

यष्टुकामो महायज्ञं तदनुज्ञातुमर्थथ
गुरुपुत्रानहं सर्वान्नमस्कृत्य प्रसादये

yaṣṭukāmo mahāyajñaṃ tad anujñātum arthatha
guruputrān ahaṃ sarvān namaskṛtya prasādaye

शिरसा प्रणतो याचे ब्राह्मणांस्तपसि स्थितान्
ते मां भवन्तः सिद्ध्यर्थं याजयन्तु समाहिताः
सशरीरो यथाहं हि देवलोकमवाप्नुयाम्

śirasā praṇato yāce brāhmaṇāṃs tapasi sthitān
te māṃ bhavantaḥ siddhyarthaṃ yājayantu samāhitāḥ
saśarīro yathāhaṃ hi devalokam avāpnuyām

प्रत्याख्यातो वसिष्ठेन गतिमन्यां तपोधनाः
गुरुपुत्रानृते सर्वान्नाहं पश्यामि कांचन

pratyākhyāto vasiṣṭhena gatim anyāṃ tapodhanāḥ
guruputrān ṛte sarvān nāhaṃ paśyāmi kāṃ cana

इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः
तस्मादनन्तरं सर्वे भवन्तो दैवतं मम

ikṣvākūṇāṃ hi sarveṣāṃ purodhāḥ paramā gatiḥ
tasmād anantaraṃ sarve bhavanto daivataṃ mama