Bala Kanda, sarga 58

उक्तवाक्यं तु राजानं कृपया कुशिकात्मजः
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साक्षाच्चण्डालरूपिणम्

uktavākyaṃ tu rājānaṃ kṛpayā kuśikātmajaḥ
abravīn madhuraṃ vākyaṃ sākṣāc caṇḍālarūpiṇam

इक्ष्वाको स्वागतं वत्स जानामि त्वां सुधार्मिकम्
शरणं ते भविष्यामि मा भैषीर्नृपपुंगव

ikṣvāko svāgataṃ vatsa jānāmi tvāṃ sudhārmikam
śaraṇaṃ te bhaviṣyāmi mā bhaiṣīr nṛpapuṃgava

अहमामन्त्रये सर्वान्महर्षीन्पुण्यकर्मणः
यज्ञसाह्यकरान्राजंस्ततो यक्ष्यसि निर्वृतः

aham āmantraye sarvān maharṣīn puṇyakarmaṇaḥ
yajñasāhyakarān rājaṃs tato yakṣyasi nirvṛtaḥ

गुरुशापकृतं रूपं यदिदं त्वयि वर्तते
अनेन सह रूपेण सशरीरो गमिष्यसि

guruśāpakṛtaṃ rūpaṃ yad idaṃ tvayi vartate
anena saha rūpeṇa saśarīro gamiṣyasi

हस्तप्राप्तमहं मन्ये स्वर्गं तव नरेश्वर
यस्त्वं कौशिकमागम्य शरण्यं शरणं गतः

hastaprāptam ahaṃ manye svargaṃ tava nareśvara
yas tvaṃ kauśikam āgamya śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gataḥ

एवमुक्त्वा महातेजाः पुत्रान्परमधार्मिकान्
व्यादिदेश महाप्राज्ञान्यज्ञसंभारकारणात्

evam uktvā mahātejāḥ putrān paramadhārmikān
vyādideśa mahāprājñān yajñasaṃbhārakāraṇāt

सर्वाञ्शिष्यान्समाहूय वाक्यमेतदुवाच ह

sarvāñ śiṣyān samāhūya vākyam etad uvāca ha

सर्वानृषिवरान्वत्सा आनयध्वं ममाज्ञया
सशिष्यान्सुहृदश्चैव सर्त्विजः सुबहुश्रुतान्

sarvān ṛṣivarān vatsā ānayadhvaṃ mamājñayā
saśiṣyān suhṛdaś caiva sartvijaḥ subahuśrutān

यदन्यो वचनं ब्रूयान्मद्वाक्यबलचोदितः
तत्सर्वमखिलेनोक्तं ममाख्येयमनादृतम्

yad anyo vacanaṃ brūyān madvākyabalacoditaḥ
tat sarvam akhilenoktaṃ mamākhyeyam anādṛtam

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दिशो जग्मुस्तदाज्ञया
आजग्मुरथ देशेभ्यः सर्वेभ्यो ब्रह्मवादिनः

tasya tad vacanaṃ śrutvā diśo jagmus tadājñayā
ājagmur atha deśebhyaḥ sarvebhyo brahmavādinaḥ

ते च शिष्याः समागम्य मुनिं ज्वलिततेजसम्
ऊचुश्च वचनं सर्वे सर्वेषां ब्रह्मवादिनाम्

te ca śiṣyāḥ samāgamya muniṃ jvalitatejasam
ūcuś ca vacanaṃ sarve sarveṣāṃ brahmavādinām

श्रुत्वा ते वचनं सर्वे समायान्ति द्विजातयः
सर्वदेशेषु चागच्छन्वर्जयित्वा महोदयम्

śrutvā te vacanaṃ sarve samāyānti dvijātayaḥ
sarvadeśeṣu cāgacchan varjayitvā mahodayam

वासिष्ठं तच्छतं सर्वं क्रोधपर्याकुलाक्षरम्
यदाह वचनं सर्वं शृणु त्वं मुनिपुंगव

vāsiṣṭhaṃ tac chataṃ sarvaṃ krodhaparyākulākṣaram
yad āha vacanaṃ sarvaṃ śṛṇu tvaṃ munipuṃgava

क्षत्रियो याजको यस्य चण्डालस्य विशेषतः
कथं सदसि भोक्तारो हविस्तस्य सुरर्षयः

kṣatriyo yājako yasya caṇḍālasya viśeṣataḥ
kathaṃ sadasi bhoktāro havis tasya surarṣayaḥ

ब्राह्मणा वा महात्मानो भुक्त्वा चण्डालभोजनम्
कथं स्वर्गं गमिष्यन्ति विश्वामित्रेण पालिताः

brāhmaṇā vā mahātmāno bhuktvā caṇḍālabhojanam
kathaṃ svargaṃ gamiṣyanti viśvāmitreṇa pālitāḥ

एतद्वचनं नैष्ठुर्यमूचुः संरक्तलोचनाः
वासिष्ठा मुनिशार्दूल सर्वे ते समहोदयाः

etad vacanaṃ naiṣṭhuryam ūcuḥ saṃraktalocanāḥ
vāsiṣṭhā muniśārdūla sarve te samahodayāḥ

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सर्वेषां मुनिपुंगवः
क्रोधसंरक्तनयनः सरोषमिदमब्रवीत्

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā sarveṣāṃ munipuṃgavaḥ
krodhasaṃraktanayanaḥ saroṣam idam abravīt

यद्दूषयन्त्यदुष्टं मां तप उग्रं समास्थितम्
भस्मीभूता दुरात्मानो भविष्यन्ति न संशयः

yad dūṣayanty aduṣṭaṃ māṃ tapa ugraṃ samāsthitam
bhasmībhūtā durātmāno bhaviṣyanti na saṃśayaḥ

अद्य ते कालपाशेन नीता वैवस्वतक्षयम्
सप्तजातिशतान्येव मृतपाः सन्तु सर्वशः

adya te kālapāśena nītā vaivasvatakṣayam
saptajātiśatāny eva mṛtapāḥ santu sarvaśaḥ

श्वमांसनियताहारा मुष्टिका नाम निर्घृणाः
विकृताश्च विरूपाश्च लोकाननुचरन्त्विमान्

śvamāṃsaniyatāhārā muṣṭikā nāma nirghṛṇāḥ
vikṛtāś ca virūpāś ca lokān anucarantv imān

महोदयश्च दुर्बुद्धिर्मामदूष्यं ह्यदूषयत्
दूषिटः सर्वलोकेषु निषादत्वं गमिष्यति

mahodayaś ca durbuddhir mām adūṣyaṃ hy adūṣayat
dūṣiṭaḥ sarvalokeṣu niṣādatvaṃ gamiṣyati

प्राणातिपातनिरतो निरनुक्रोशतां गतः
दीर्घकालं मम क्रोधाद्दुर्गतिं वर्तयिष्यति

prāṇātipātanirato niranukrośatāṃ gataḥ
dīrghakālaṃ mama krodhād durgatiṃ vartayiṣyati

एतावदुक्त्वा वचनं विश्वामित्रो महातपाः
विरराम महातेजा ऋषिमध्ये महामुनिः

etāvad uktvā vacanaṃ viśvāmitro mahātapāḥ
virarāma mahātejā ṛṣimadhye mahāmuniḥ