Bala Kanda, sarga 60

विश्वामित्रो महात्माथ प्रस्थितान्प्रेक्ष्य तानृषीन्
अब्रवीन्नरशार्दूल सर्वांस्तान्वनवासिनः

viśvāmitro mahātmātha prasthitān prekṣya tān ṛṣīn
abravīn naraśārdūla sarvāṃs tān vanavāsinaḥ

महाविघ्नः प्रवृत्तोऽयं दक्षिणामास्थितो दिशम्
दिशमन्यां प्रपत्स्यामस्तत्र तप्स्यामहे तपः

mahāvighnaḥ pravṛtto 'yaṃ dakṣiṇām āsthito diśam
diśam anyāṃ prapatsyāmas tatra tapsyāmahe tapaḥ

पश्चिमायां विशालायां पुष्करेषु महात्मनः
सुखं तपश्चरिष्यामः परं तद्धि तपोवनम्

paścimāyāṃ viśālāyāṃ puṣkareṣu mahātmanaḥ
sukhaṃ tapaś cariṣyāmaḥ paraṃ tad dhi tapovanam

एवमुक्त्वा महातेजाः पुष्करेषु महामुनिः
तप उग्रं दुराधर्षं तेपे मूलफलाशनः

evam uktvā mahātejāḥ puṣkareṣu mahāmuniḥ
tapa ugraṃ durādharṣaṃ tepe mūlaphalāśanaḥ

एतस्मिन्नेव काले तु अयोध्याधिपतिर्नृपः
अम्बरीष इति ख्यातो यष्टुं समुपचक्रमे

etasminn eva kāle tu ayodhyādhipatir nṛpaḥ
ambarīṣa iti khyāto yaṣṭuṃ samupacakrame

तस्य वै यजमानस्य पशुमिन्द्रो जहार ह
प्रनष्टे तु पशौ विप्रो राजानमिदमब्रवीत्

tasya vai yajamānasya paśum indro jahāra ha
pranaṣṭe tu paśau vipro rājānam idam abravīt

पशुरद्य हृतो राजन्प्रनष्टस्तव दुर्नयात्
अरक्षितारं राजानं घ्नन्ति दोषा नरेश्वर

paśur adya hṛto rājan pranaṣṭas tava durnayāt
arakṣitāraṃ rājānaṃ ghnanti doṣā nareśvara

प्रायश्चित्तं महद्ध्येतन्नरं वा पुरुषर्षभ
आनयस्व पशुं शीघ्रं यावत्कर्म प्रवर्तते

prāyaścittaṃ mahad dhy etan naraṃ vā puruṣarṣabha
ānayasva paśuṃ śīghraṃ yāvat karma pravartate

उपाध्याय वचः श्रुत्वा स राजा पुरुषर्षभ
अन्वियेष महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः

upādhyāya vacaḥ śrutvā sa rājā puruṣarṣabha
anviyeṣa mahābuddhiḥ paśuṃ gobhiḥ sahasraśaḥ

देशाञ्जनपदांस्तांस्तान्नगराणि वनानि च
आश्रमाणि च पुण्यानि मार्गमाणो महीपतिः

deśāñ janapadāṃs tāṃs tān nagarāṇi vanāni ca
āśramāṇi ca puṇyāni mārgamāṇo mahīpatiḥ

स पुत्रसहितं तात सभार्यं रघुनन्दन
भृगुतुङ्गे समासीनमृचीकं संददर्श ह

sa putrasahitaṃ tāta sabhāryaṃ raghunandana
bhṛgutuṅge samāsīnam ṛcīkaṃ saṃdadarśa ha

तमुवाच महातेजाः प्रणम्याभिप्रसाद्य च
ब्रह्मर्षिं तपसा दीप्तं राजर्षिरमितप्रभः
पृष्ट्वा सर्वत्र कुशलमृचीकं तमिदं वचः

tam uvāca mahātejāḥ praṇamyābhiprasādya ca
brahmarṣiṃ tapasā dīptaṃ rājarṣir amitaprabhaḥ
pṛṣṭvā sarvatra kuśalam ṛcīkaṃ tam idaṃ vacaḥ

गवां शतसहस्रेण विक्रिणीषे सुतं यदि
पशोरर्थे महाभाग कृतकृत्योऽस्मि भार्गव

gavāṃ śatasahasreṇa vikriṇīṣe sutaṃ yadi
paśor arthe mahābhāga kṛtakṛtyo 'smi bhārgava

सर्वे परिसृता देशा यज्ञियं न लभे पशुम्
दातुमर्हसि मूल्येन सुतमेकमितो मम

sarve parisṛtā deśā yajñiyaṃ na labhe paśum
dātum arhasi mūlyena sutam ekam ito mama

एवमुक्तो महातेजा ऋचीकस्त्वब्रवीद्वचः
नाहं ज्येष्ठं नरश्रेष्ठं विक्रीणीयां कथंचन

evam ukto mahātejā ṛcīkas tv abravīd vacaḥ
nāhaṃ jyeṣṭhaṃ naraśreṣṭhaṃ vikrīṇīyāṃ kathaṃ cana

ऋचीकस्य वचः श्रुत्वा तेषां माता महात्मनाम्
उवाच नरशार्दूलमम्बरीषं तपस्विनी

ṛcīkasya vacaḥ śrutvā teṣāṃ mātā mahātmanām
uvāca naraśārdūlam ambarīṣaṃ tapasvinī

ममापि दयितं विद्धि कनिष्ठं शुनकं नृप

mamāpi dayitaṃ viddhi kaniṣṭhaṃ śunakaṃ nṛpa

प्रायेण हि नरश्रेष्ठ ज्येष्ठाः पितृषु वल्लभाः
मातॄणां च कनीयांसस्तस्माद्रक्षे कनीयसम्

prāyeṇa hi naraśreṣṭha jyeṣṭhāḥ pitṛṣu vallabhāḥ
mātṝṇāṃ ca kanīyāṃsas tasmād rakṣe kanīyasam

उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्मुनिपत्न्यां तथैव च
शुनःशेपः स्वयं राम मध्यमो वाक्यमब्रवीत्

uktavākye munau tasmin munipatnyāṃ tathaiva ca
śunaḥśepaḥ svayaṃ rāma madhyamo vākyam abravīt

पिता ज्येष्ठमविक्रेयं माता चाह कनीयसम्
विक्रीतं मध्यमं मन्ये राजन्पुत्रं नयस्व माम्

pitā jyeṣṭham avikreyaṃ mātā cāha kanīyasam
vikrītaṃ madhyamaṃ manye rājan putraṃ nayasva mām

गवां शतसहस्रेण शुनःशेपं नरेश्वरः
गृहीत्वा परमप्रीतो जगाम रघुनन्दन

gavāṃ śatasahasreṇa śunaḥśepaṃ nareśvaraḥ
gṛhītvā paramaprīto jagāma raghunandana

अम्बरीषस्तु राजर्षी रथमारोप्य सत्वरः
शुनःशेपं महातेजा जगामाशु महायशाः

ambarīṣas tu rājarṣī ratham āropya satvaraḥ
śunaḥśepaṃ mahātejā jagāmāśu mahāyaśāḥ