Bala Kanda, sarga 70

Bālakāṇḍa · 24 Critical Edition verses

एवं ब्रुवाणं जनकः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः
श्रोतुमर्हसि भद्रं ते कुलं नः कीर्तितं परम्

evaṃ bruvāṇaṃ janakaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ
śrotum arhasi bhadraṃ te kulaṃ naḥ kīrtitaṃ param

प्रदाने हि मुनिश्रेष्ठ कुलं निरवशेषतः
वक्तव्यं कुलजातेन तन्निबोध महामुने

pradāne hi muniśreṣṭha kulaṃ niravaśeṣataḥ
vaktavyaṃ kulajātena tan nibodha mahāmune

राजाभूत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः स्वेन कर्मणा
निमिः परमधर्मात्मा सर्वसत्त्ववतां वरः

rājābhūt triṣu lokeṣu viśrutaḥ svena karmaṇā
nimiḥ paramadharmātmā sarvasattvavatāṃ varaḥ

तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जनको मिथिपुत्रकः
प्रथमो जनको नाम जनकादप्युदावसुः

tasya putro mithir nāma janako mithiputrakaḥ
prathamo janako nāma janakād apy udāvasuḥ

उदावसोस्तु धर्मात्मा जातो वै नन्दिवर्धनः
नन्दिवर्धनपुत्रस्तु सुकेतुर्नाम नामतः

udāvasos tu dharmātmā jāto vai nandivardhanaḥ
nandivardhanaputras tu suketur nāma nāmataḥ

सुकेतोरपि धर्मात्मा देवरातो महाबलः
देवरातस्य राजर्षेर्बृहद्रथ इति श्रुतः

suketor api dharmātmā devarāto mahābalaḥ
devarātasya rājarṣer bṛhadratha iti śrutaḥ

बृहद्रथस्य शूरोऽभून्महावीरः प्रतापवान्
महावीरस्य धृतिमान्सुधृतिः सत्यविक्रमः

bṛhadrathasya śūro 'bhūn mahāvīraḥ pratāpavān
mahāvīrasya dhṛtimān sudhṛtiḥ satyavikramaḥ

सुधृतेरपि धर्मात्मा धृष्टकेतुः सुधार्मिकः
धृष्टकेतोस्तु राजर्षेर्हर्यश्व इति विश्रुतः

sudhṛter api dharmātmā dhṛṣṭaketuḥ sudhārmikaḥ
dhṛṣṭaketos tu rājarṣer haryaśva iti viśrutaḥ

हर्यश्वस्य मरुः पुत्रो मरोः पुत्रः प्रतीन्धकः
प्रतीन्धकस्य धर्मात्मा राजा कीर्तिरथः सुतः

haryaśvasya maruḥ putro maroḥ putraḥ pratīndhakaḥ
pratīndhakasya dharmātmā rājā kīrtirathaḥ sutaḥ

पुत्रः कीर्तिरथस्यापि देवमीढ इति स्मृतः
देवमीढस्य विबुधो विबुधस्य महीध्रकः

putraḥ kīrtirathasyāpi devamīḍha iti smṛtaḥ
devamīḍhasya vibudho vibudhasya mahīdhrakaḥ

महीध्रकसुतो राजा कीर्तिरातो महाबलः
कीर्तिरातस्य राजर्षेर्महारोमा व्यजायत

mahīdhrakasuto rājā kīrtirāto mahābalaḥ
kīrtirātasya rājarṣer mahāromā vyajāyata

महारोंणस्तु धर्मात्मा स्वर्णरोमा व्यजायत
स्वर्णरोंणस्तु राजर्षेर्ह्रस्वरोमा व्यजायत

mahāroṃṇas tu dharmātmā svarṇaromā vyajāyata
svarṇaroṃṇas tu rājarṣer hrasvaromā vyajāyata

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे धर्मज्ञस्य महात्मनः
ज्येष्ठोऽहमनुजो भ्राता मम वीरः कुशध्वजः

tasya putradvayaṃ jajñe dharmajñasya mahātmanaḥ
jyeṣṭho 'ham anujo bhrātā mama vīraḥ kuśadhvajaḥ

मां तु ज्येष्ठं पिता राज्ये सोऽभिषिच्य नराधिपः
कुशध्वजं समावेश्य भारं मयि वनं गतः

māṃ tu jyeṣṭhaṃ pitā rājye so 'bhiṣicya narādhipaḥ
kuśadhvajaṃ samāveśya bhāraṃ mayi vanaṃ gataḥ

वृद्धे पितरि स्वर्याते धर्मेण धुरमावहम्
भ्रातरं देवसंकाशं स्नेहात्पश्यन्कुशध्वजम्

vṛddhe pitari svaryāte dharmeṇa dhuram āvaham
bhrātaraṃ devasaṃkāśaṃ snehāt paśyan kuśadhvajam

कस्यचित्त्वथ कालस्य सांकाश्यादगमत्पुरात्
सुधन्वा वीर्यवान्राजा मिथिलामवरोधकः

kasya cit tv atha kālasya sāṃkāśyād agamat purāt
sudhanvā vīryavān rājā mithilām avarodhakaḥ

स च मे प्रेषयामास शैवं धनुरनुत्तमम्
सीता कन्या च पद्माक्षी मह्यं वै दीयतामिति

sa ca me preṣayām āsa śaivaṃ dhanur anuttamam
sītā kanyā ca padmākṣī mahyaṃ vai dīyatām iti

तस्याप्रदानाद्ब्रह्मर्षे युद्धमासीन्मया सह
स हतोऽभिमुखो राजा सुधन्वा तु मया रणे

tasyāpradānād brahmarṣe yuddham āsīn mayā saha
sa hato 'bhimukho rājā sudhanvā tu mayā raṇe

निहत्य तं मुनिश्रेष्ठ सुधन्वानं नराधिपम्
सांकाश्ये भ्रातरं शूरमभ्यषिञ्चं कुशध्वजम्

nihatya taṃ muniśreṣṭha sudhanvānaṃ narādhipam
sāṃkāśye bhrātaraṃ śūram abhyaṣiñcaṃ kuśadhvajam

कनीयानेष मे भ्राता अहं ज्येष्ठो महामुने
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते मुनिपुंगव

kanīyān eṣa me bhrātā ahaṃ jyeṣṭho mahāmune
dadāmi paramaprīto vadhvau te munipuṃgava

सीतां रामाय भद्रं ते ऊर्मिलां लक्ष्मणाय च
वीर्यशुल्कां मम सुतां सीतां सुरसुतोपमाम्

sītāṃ rāmāya bhadraṃ te ūrmilāṃ lakṣmaṇāya ca
vīryaśulkāṃ mama sutāṃ sītāṃ surasutopamām

द्वितीयामूर्मिलां चैव त्रिर्वदामि न संशयः
ददामि परमप्रीतो वध्वौ ते रघुनन्दन

dvitīyām ūrmilāṃ caiva trir vadāmi na saṃśayaḥ
dadāmi paramaprīto vadhvau te raghunandana

रामलक्ष्मणयो राजन्गोदानं कारयस्व ह
पितृकार्यं च भद्रं ते ततो वैवाहिकं कुरु

rāmalakṣmaṇayo rājan godānaṃ kārayasva ha
pitṛkāryaṃ ca bhadraṃ te tato vaivāhikaṃ kuru

मघा ह्यद्य महाबाहो तृतीये दिवसे प्रभो
फल्गुन्यामुत्तरे राजंस्तस्मिन्वैवाहिकं कुरु
रामलक्ष्मणयोरर्थे दानं कार्यं सुखोदयम्

maghā hy adya mahābāho tṛtīye divase prabho
phalgunyām uttare rājaṃs tasmin vaivāhikaṃ kuru
rāmalakṣmaṇayor arthe dānaṃ kāryaṃ sukhodayam