Bala Kanda, sarga 73

अथ रात्र्यां व्यतीतायां विश्वामित्रो महामुनिः
आपृच्छ्य तौ च राजानौ जगामोत्तरपर्वतम्

atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ
āpṛcchya tau ca rājānau jagāmottaraparvatam

विश्वामित्रो गते राजा वैदेहं मिथिलाधिपम्
आपृच्छ्याथ जगामाशु राजा दशरथः पुरीम्

viśvāmitro gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam
āpṛcchyātha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm

अथ राजा विदेहानां ददौ कन्याधनं बहु
गवां शतसहस्राणि बहूनि मिथिलेश्वरः

atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ

कम्बलानां च मुख्यानां क्षौमकोट्यम्बराणि च
हस्त्यश्वरथपादातं दिव्यरूपं स्वलंकृतम्

kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṃkṛtam

ददौ कन्या पिता तासां दासीदासमनुत्तमम्
हिरण्यस्य सुवर्णस्य मुक्तानां विद्रुमस्य च

dadau kanyā pitā tāsāṃ dāsīdāsam anuttamam
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca

ददौ परमसंहृष्टः कन्याधनमनुत्तमम्
दत्त्वा बहुधनं राजा समनुज्ञाप्य पार्थिवम्

dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanam anuttamam
dattvā bahudhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam

प्रविवेश स्वनिलयं मिथिलां मिथिलेश्वरः
राजाप्ययोध्याधिपतिः सह पुत्रैर्महात्मभिः

praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ
rājāpy ayodhyādhipatiḥ saha putrair mahātmabhiḥ

ऋषीन्सर्वान्पुरस्कृत्य जगाम सबलानुगः
गच्छन्तं तु नरव्याघ्रं सर्षिसंघं सराघवम्

ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ
gacchantaṃ tu naravyāghraṃ sarṣisaṃghaṃ sarāghavam

घोराः स्म पक्षिणो वाचो व्याहरन्ति ततस्ततः
भौमाश्चैव मृगाः सर्वे गच्छन्ति स्म प्रदक्षिणम्

ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatas tataḥ
bhaumāś caiva mṛgāḥ sarve gacchanti sma pradakṣiṇam

तान्दृष्ट्वा राजशार्दूलो वसिष्ठं पर्यपृच्छत
असौम्याः पक्षिणो घोरा मृगाश्चापि प्रदक्षिणाः
किमिदं हृदयोत्कम्पि मनो मम विषीदति

tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāś cāpi pradakṣiṇāḥ
kim idaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati

राज्ञो दशरथस्यैतच्छ्रुत्वा वाक्यं महानृषिः
उवाच मधुरां वाणीं श्रूयतामस्य यत्फलम्

rājño daśarathasyaitac chrutvā vākyaṃ mahān ṛṣiḥ
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatām asya yat phalam

उपस्थितं भयं घोरं दिव्यं पक्षिमुखाच्च्युतम्
मृगाः प्रशमयन्त्येते संतापस्त्यज्यतामयम्

upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāc cyutam
mṛgāḥ praśamayanty ete saṃtāpas tyajyatām ayam

तेषां संवदतां तत्र वायुः प्रादुर्बभूव ह
कम्पयन्मेदिनीं सर्वां पातयंश्च द्रुमाञ्शुभान्

teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādur babhūva ha
kampayan medinīṃ sarvāṃ pātayaṃś ca drumāñ śubhān

तमसा संवृतः सूर्यः सर्वा न प्रबभुर्दिशः
भस्मना चावृतं सर्वं संमूढमिव तद्बलम्

tamasā saṃvṛtaḥ sūryaḥ sarvā na prababhur diśaḥ
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ saṃmūḍham iva tad balam

वसिष्ठ ऋषयश्चान्ये राजा च ससुतस्तदा
ससंज्ञा इव तत्रासन्सर्वमन्यद्विचेतनम्

vasiṣṭha ṛṣayaś cānye rājā ca sasutas tadā
sasaṃjñā iva tatrāsan sarvam anyad vicetanam

तस्मिंस्तमसि घोरे तु भस्मच्छन्नेव सा चमूः
ददर्श भीमसंकाशं जटामण्डलधारिणम्

tasmiṃs tamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ
dadarśa bhīmasaṃkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam

कैलासमिव दुर्धर्षं कालाग्निमिव दुःसहम्
ज्वलन्तमिव तेजोभिर्दुर्निरीक्ष्यं पृथग्जनैः

kailāsam iva durdharṣaṃ kālāgnim iva duḥsaham
jvalantam iva tejobhir durnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ

स्कन्धे चासज्य परशुं धनुर्विद्युद्गणोपमम्
प्रगृह्य शरमुख्यं च त्रिपुरघ्नं यथा हरम्

skandhe cāsajya paraśuṃ dhanur vidyudgaṇopamam
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā haram

तं दृष्ट्वा भीमसंकाशं ज्वलन्तमिव पावकम्
वसिष्ठप्रमुखा विप्रा जपहोमपरायणाः
संगता मुनयः सर्वे संजजल्पुरथो मिथः

taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṃkāśaṃ jvalantam iva pāvakam
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ
saṃgatā munayaḥ sarve saṃjajalpur atho mithaḥ

कच्चित्पितृवधामर्षी क्षत्रं नोत्सादयिष्यति
पूर्वं क्षत्रवधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः
क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम्

kaccit pitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyur gatajvaraḥ
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalv asya cikīrṣitam

एवमुक्त्वार्घ्यमादाय भार्गवं भीमदर्शनम्
ऋषयो राम रामेति मधुरां वाचमब्रुवन्

evam uktvārghyam ādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam
ṛṣayo rāma rāmeti madhurāṃ vācam abruvan

प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिदत्तां प्रतापवान्
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्योऽभ्यभाषत

pratigṛhya tu tāṃ pūjām ṛṣidattāṃ pratāpavān
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo 'bhyabhāṣata