Ayodhya Kanda, sarga 100

आश्वासयन्तं भरतं जाबालिर्ब्राह्मणोत्तमः
उवाच रामं धर्मज्ञं धर्मापेतमिदं वचः

āśvāsayantaṃ bharataṃ jābālir brāhmaṇottamaḥ
uvāca rāmaṃ dharmajñaṃ dharmāpetam idaṃ vacaḥ

साधु राघव मा भूत्ते बुद्धिरेवं निरर्थका
प्राकृतस्य नरस्येव आर्य बुद्धेस्तपस्विनः

sādhu rāghava mā bhūt te buddhir evaṃ nirarthakā
prākṛtasya narasyeva ārya buddhes tapasvinaḥ

कः कस्य पुरुषो बन्धुः किमाप्यं कस्य केनचित्
यदेको जायते जन्तुरेक एव विनश्यति

kaḥ kasya puruṣo bandhuḥ kim āpyaṃ kasya kena cit
yad eko jāyate jantur eka eva vinaśyati

तस्मान्माता पिता चेति राम सज्जेत यो नरः
उन्मत्त इव स ज्ञेयो नास्ति काचिद्धि कस्यचित्

tasmān mātā pitā ceti rāma sajjeta yo naraḥ
unmatta iva sa jñeyo nāsti kā cid dhi kasya cit

यथा ग्रामान्तरं गच्छन्नरः कश्चित्क्वचिद्वसेत्
उत्सृज्य च तमावासं प्रतिष्ठेतापरेऽहनि

yathā grāmāntaraṃ gacchan naraḥ kaś cit kva cid vaset
utsṛjya ca tam āvāsaṃ pratiṣṭhetāpare 'hani

एवमेव मनुष्याणां पिता माता गृहं वसु
आवासमात्रं काकुत्स्थ सज्जन्ते नात्र सज्जनाः

evam eva manuṣyāṇāṃ pitā mātā gṛhaṃ vasu
āvāsamātraṃ kākutstha sajjante nātra sajjanāḥ

पित्र्यं राज्यं समुत्सृज्य स नार्हति नरोत्तम
आस्थातुं कापथं दुःखं विषमं बहुकण्टकम्

pitryaṃ rājyaṃ samutsṛjya sa nārhati narottama
āsthātuṃ kāpathaṃ duḥkhaṃ viṣamaṃ bahukaṇṭakam

समृद्धायामयोध्यायामात्मानमभिषेचय
एकवेणीधरा हि त्वां नगरी संप्रतीक्षते

samṛddhāyām ayodhyāyām ātmānam abhiṣecaya
ekaveṇīdharā hi tvāṃ nagarī saṃpratīkṣate

राजभोगाननुभवन्महार्हान्पार्थिवात्मज
विहर त्वमयोध्यायां यथा शक्रस्त्रिविष्टपे

rājabhogān anubhavan mahārhān pārthivātmaja
vihara tvam ayodhyāyāṃ yathā śakras triviṣṭape

न ते कश्चिद्दशरतःस्त्वं च तस्य न कश्चन
अन्यो राजा त्वमन्यश्च तस्मात्कुरु यदुच्यते

na te kaś cid daśarataḥs tvaṃ ca tasya na kaś cana
anyo rājā tvam anyaś ca tasmāt kuru yad ucyate

गतः स नृपतिस्तत्र गन्तव्यं यत्र तेन वै
प्रवृत्तिरेषा मर्त्यानां त्वं तु मिथ्या विहन्यसे

gataḥ sa nṛpatis tatra gantavyaṃ yatra tena vai
pravṛttir eṣā martyānāṃ tvaṃ tu mithyā vihanyase

अर्थधर्मपरा ये ये तांस्ताञ्शोचामि नेतरान्
ते हि दुःखमिह प्राप्य विनाशं प्रेत्य भेजिरे

arthadharmaparā ye ye tāṃs tāñ śocāmi netarān
te hi duḥkham iha prāpya vināśaṃ pretya bhejire

अष्टका पितृदैवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः
अन्नस्योपद्रवं पश्य मृतो हि किमशिष्यति

aṣṭakā pitṛdaivatyam ity ayaṃ prasṛto janaḥ
annasyopadravaṃ paśya mṛto hi kim aśiṣyati

यदि भुक्तमिहान्येन देहमन्यस्य गच्छति
दद्यात्प्रवसतः श्राद्धं न तत्पथ्यशनं भवेत्

yadi bhuktam ihānyena deham anyasya gacchati
dadyāt pravasataḥ śrāddhaṃ na tat pathy aśanaṃ bhavet

दानसंवनना ह्येते ग्रन्था मेधाविभिः कृताः
यजस्व देहि दीक्षस्व तपस्तप्यस्व संत्यज

dānasaṃvananā hy ete granthā medhāvibhiḥ kṛtāḥ
yajasva dehi dīkṣasva tapas tapyasva saṃtyaja

स नास्ति परमित्येव कुरु बुद्धिं महामते
प्रत्यक्षं यत्तदातिष्ठ परोक्षं पृष्ठतः कुरु

sa nāsti param ity eva kuru buddhiṃ mahāmate
pratyakṣaṃ yat tad ātiṣṭha parokṣaṃ pṛṣṭhataḥ kuru

सतां बुद्धिं पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम्
राज्यं त्वं प्रतिगृह्णीष्व भरतेन प्रसादितः

satāṃ buddhiṃ puraskṛtya sarvalokanidarśinīm
rājyaṃ tvaṃ pratigṛhṇīṣva bharatena prasāditaḥ