Ayodhya Kanda, sarga 108

प्रतिप्रयाते भरते वसन्रामस्तपोवने
लक्षयामास सोद्वेगमथौत्सुक्यं तपस्विनाम्

pratiprayāte bharate vasan rāmas tapovane
lakṣayām āsa sodvegam athautsukyaṃ tapasvinām

ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात्तापसाश्रमे
राममाश्रित्य निरतास्तानलक्षयदुत्सुकान्

ye tatra citrakūṭasya purastāt tāpasāśrame
rāmam āśritya niratās tān alakṣayad utsukān

नयनैर्भृकुटीभिश्च रामं निर्दिश्य शङ्किताः
अन्योन्यमुपजल्पन्तः शनैश्चक्रुर्मिथः कथाः

nayanair bhṛkuṭībhiś ca rāmaṃ nirdiśya śaṅkitāḥ
anyonyam upajalpantaḥ śanaiś cakrur mithaḥ kathāḥ

तेषामौत्सुक्यमालक्ष्य रामस्त्वात्मनि शङ्कितः
कृताञ्जलिरुवाचेदमृषिं कुलपतिं ततः

teṣām autsukyam ālakṣya rāmas tv ātmani śaṅkitaḥ
kṛtāñjalir uvācedam ṛṣiṃ kulapatiṃ tataḥ

न कच्चिद्भगवन्किंचित्पूर्ववृत्तमिदं मयि
दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः

na kaccid bhagavan kiṃ cit pūrvavṛttam idaṃ mayi
dṛśyate vikṛtaṃ yena vikriyante tapasvinaḥ

प्रमादाच्चरितं कच्चित्किंचिन्नावरजस्य मे
लक्ष्मणस्यर्षिभिर्दृष्टं नानुरूपमिवात्मनः

pramādāc caritaṃ kaccit kiṃ cin nāvarajasya me
lakṣmaṇasyarṣibhir dṛṣṭaṃ nānurūpam ivātmanaḥ

कच्चिच्छुश्रूषमाणा वः शुश्रूषणपरा मयि
प्रमदाभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते

kaccic chuśrūṣamāṇā vaḥ śuśrūṣaṇaparā mayi
pramadābhyucitāṃ vṛttiṃ sītā yuktaṃ na vartate

अथर्षिर्जरया वृद्धस्तपसा च जरां गतः
वेपमान इवोवाच रामं भूतदयापरम्

atharṣir jarayā vṛddhas tapasā ca jarāṃ gataḥ
vepamāna ivovāca rāmaṃ bhūtadayāparam

कुतः कल्याणसत्त्वायाः कल्याणाभिरतेस्तथा
चलनं तात वैदेह्यास्तपस्विषु विशेषतः

kutaḥ kalyāṇasattvāyāḥ kalyāṇābhirates tathā
calanaṃ tāta vaidehyās tapasviṣu viśeṣataḥ

त्वन्निमित्तमिदं तावत्तापसान्प्रति वर्तते
रक्षोभ्यस्तेन संविग्नाः कथयन्ति मिथः कथाः

tvannimittam idaṃ tāvat tāpasān prati vartate
rakṣobhyas tena saṃvignāḥ kathayanti mithaḥ kathāḥ

रावणावरजः कश्चित्खरो नामेह राक्षसः
उत्पाट्य तापसान्सर्वाञ्जनस्थाननिकेतनान्

rāvaṇāvarajaḥ kaś cit kharo nāmeha rākṣasaḥ
utpāṭya tāpasān sarvāñ janasthānaniketanān

धृष्टश्च जितकाशी च नृशंसः पुरुषादकः
अवलिप्तश्च पापश्च त्वां च तात न मृष्यते

dhṛṣṭaś ca jitakāśī ca nṛśaṃsaḥ puruṣādakaḥ
avaliptaś ca pāpaś ca tvāṃ ca tāta na mṛṣyate

त्वं यदा प्रभृति ह्यस्मिन्नाश्रमे तात वर्तसे
तदा प्रभृति रक्षांसि विप्रकुर्वन्ति तापसान्

tvaṃ yadā prabhṛti hy asminn āśrame tāta vartase
tadā prabhṛti rakṣāṃsi viprakurvanti tāpasān

दर्शयन्ति हि बीभत्सैः क्रूरैर्भीषणकैरपि
नाना रूपैर्विरूपैश्च रूपैरसुखदर्शनैः

darśayanti hi bībhatsaiḥ krūrair bhīṣaṇakair api
nānā rūpair virūpaiś ca rūpair asukhadarśanaiḥ

अप्रशस्तैरशुचिभिः संप्रयोज्य च तापसान्
प्रतिघ्नन्त्यपरान्क्षिप्रमनार्याः पुरतः स्थितः

apraśastair aśucibhiḥ saṃprayojya ca tāpasān
pratighnanty aparān kṣipram anāryāḥ purataḥ sthitaḥ

तेषु तेष्वाश्रमस्थानेष्वबुद्धमवलीय च
रमन्ते तापसांस्तत्र नाशयन्तोऽल्पचेतसः

teṣu teṣv āśramasthāneṣv abuddham avalīya ca
ramante tāpasāṃs tatra nāśayanto 'lpacetasaḥ

अपक्षिपन्ति स्रुग्भाण्डानग्नीन्सिञ्चन्ति वारिणा
कलशांश्च प्रमृद्नन्ति हवने समुपस्थिते

apakṣipanti srugbhāṇḍān agnīn siñcanti vāriṇā
kalaśāṃś ca pramṛdnanti havane samupasthite

तैर्दुरात्मभिराविष्टानाश्रमान्प्रजिहासवः
गमनायान्यदेशस्य चोदयन्त्यृषयोऽद्य माम्

tair durātmabhir āviṣṭān āśramān prajihāsavaḥ
gamanāyānyadeśasya codayanty ṛṣayo 'dya mām

तत्पुरा राम शारीरामुपहिंसां तपस्विषु
दर्शयति हि दुष्टास्ते त्यक्ष्याम इममाश्रमम्

tat purā rāma śārīrām upahiṃsāṃ tapasviṣu
darśayati hi duṣṭās te tyakṣyāma imam āśramam

बहुमूलफलं चित्रमविदूरादितो वनम्
पुराणाश्रममेवाहं श्रयिष्ये सगणः पुनः

bahumūlaphalaṃ citram avidūrād ito vanam
purāṇāśramam evāhaṃ śrayiṣye sagaṇaḥ punaḥ

खरस्त्वय्यपि चायुक्तं पुरा तात प्रवर्तते
सहास्माभिरितो गच्छ यदि बुद्धिः प्रवर्तते

kharas tvayy api cāyuktaṃ purā tāta pravartate
sahāsmābhir ito gaccha yadi buddhiḥ pravartate

सकलत्रस्य संदेहो नित्यं यत्तस्य राघव
समर्थस्यापि हि सतो वासो दुःख इहाद्य ते

sakalatrasya saṃdeho nityaṃ yat tasya rāghava
samarthasyāpi hi sato vāso duḥkha ihādya te

इत्युक्तवन्तं रामस्तं राजपुत्रस्तपस्विनम्
न शशाकोत्तरैर्वाक्यैरवरोद्धुं समुत्सुकम्

ity uktavantaṃ rāmas taṃ rājaputras tapasvinam
na śaśākottarair vākyair avaroddhuṃ samutsukam

अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम्
स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिः सह

abhinandya samāpṛcchya samādhāya ca rāghavam
sa jagāmāśramaṃ tyaktvā kulaiḥ kulapatiḥ saha

रामः संसाध्य त्वृषिगणमनुगमना;द्देशात्तस्माच्चित्कुलपतिमभिवाद्यर्षिम्
सम्यक्प्रीतैस्तैरनुमत उपदिष्टार्थः; पुण्यं वासाय स्वनिलयमुपसंपेदे

rāmaḥ saṃsādhya tv ṛṣigaṇam anugamanād; deśāt tasmāccit kulapatim abhivādyarṣim
samyakprītais tair anumata upadiṣṭārthaḥ; puṇyaṃ vāsāya svanilayam upasaṃpede

आश्रमं त्वृषिविरहितं प्रभुः; क्षणमपि न जहौ स राघवः
राघवं हि सततमनुगता;स्तापसाश्चर्षिचरितधृतगुणाः

āśramaṃ tv ṛṣivirahitaṃ prabhuḥ; kṣaṇam api na jahau sa rāghavaḥ
rāghavaṃ hi satatam anugatās; tāpasāś carṣicaritadhṛtaguṇāḥ