Ayodhya Kanda, sarga 26

एतत्तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता
प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत्

etat tu vacanaṃ śrutvā sītā rāmasya duḥkhitā
prasaktāśrumukhī mandam idaṃ vacanam abravīt

ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति
गुणानित्येव तान्विद्धि तव स्नेहपुरस्कृतान्

ye tvayā kīrtitā doṣā vane vastavyatāṃ prati
guṇān ity eva tān viddhi tava snehapuraskṛtān

त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया
त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम्

tvayā ca saha gantavyaṃ mayā gurujanājñayā
tvadviyogena me rāma tyaktavyam iha jīvitam

न च मां त्वत्समीपस्थमपि शक्नोति राघव
सुराणामीश्वरः शक्रः प्रधर्षयितुमोजसा

na ca māṃ tvatsamīpastham api śaknoti rāghava
surāṇām īśvaraḥ śakraḥ pradharṣayitum ojasā

पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्
काममेवंविधं राम त्वया मम विदर्शितम्

patihīnā tu yā nārī na sā śakṣyati jīvitum
kāmam evaṃvidhaṃ rāma tvayā mama vidarśitam

अथ चापि महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्
पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने

atha cāpi mahāprājña brāhmaṇānāṃ mayā śrutam
purā pitṛgṛhe satyaṃ vastavyaṃ kila me vane

लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे
वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल

lakṣaṇibhyo dvijātibhyaḥ śrutvāhaṃ vacanaṃ gṛhe
vanavāsakṛtotsāhā nityam eva mahābala

आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल
सा त्वया सह तत्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा

ādeśo vanavāsasya prāptavyaḥ sa mayā kila
sā tvayā saha tatrāhaṃ yāsyāmi priya nānyathā

कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि सह त्वया
कालश्चायं समुत्पन्नः सत्यवाग्भवतु द्विजः

kṛtādeśā bhaviṣyāmi gamiṣyāmi saha tvayā
kālaś cāyaṃ samutpannaḥ satyavāg bhavatu dvijaḥ

वनवासे हि जानामि दुःखानि बहुधा किल
प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः

vanavāse hi jānāmi duḥkhāni bahudhā kila
prāpyante niyataṃ vīra puruṣair akṛtātmabhiḥ

कन्यया च पितुर्गेहे वनवासः श्रुतो मया
भिक्षिण्याः साधुवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः

kanyayā ca pitur gehe vanavāsaḥ śruto mayā
bhikṣiṇyāḥ sādhuvṛttāyā mama mātur ihāgrataḥ

प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं वै बहुविधं प्रभो
गमनं वनवासस्य काङ्क्षितं हि सह त्वया

prasāditaś ca vai pūrvaṃ tvaṃ vai bahuvidhaṃ prabho
gamanaṃ vanavāsasya kāṅkṣitaṃ hi saha tvayā

कृतक्षणाहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव
वनवासस्य शूरस्य चर्या हि मम रोचते

kṛtakṣaṇāhaṃ bhadraṃ te gamanaṃ prati rāghava
vanavāsasya śūrasya caryā hi mama rocate

शुद्धात्मन्प्रेमभावाद्धि भविष्यामि विकल्मषा
भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि मम दैवतम्

śuddhātman premabhāvād dhi bhaviṣyāmi vikalmaṣā
bhartāram anugacchantī bhartā hi mama daivatam

प्रेत्यभावेऽपि कल्याणः संगमो मे सह त्वया
श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम्

pretyabhāve 'pi kalyāṇaḥ saṃgamo me saha tvayā
śrutir hi śrūyate puṇyā brāhmaṇānāṃ yaśasvinām

इह लोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महामते
अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा

iha loke ca pitṛbhir yā strī yasya mahāmate
adbhir dattā svadharmeṇa pretyabhāve 'pi tasya sā

एवमस्मात्स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्
नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना

evam asmāt svakāṃ nārīṃ suvṛttāṃ hi pativratām
nābhirocayase netuṃ tvaṃ māṃ keneha hetunā

भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः
नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समानसुखदुःखिनीम्

bhaktāṃ pativratāṃ dīnāṃ māṃ samāṃ sukhaduḥkhayoḥ
netum arhasi kākutstha samānasukhaduḥkhinīm

यदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि
विषमग्निं जलं वाहमास्थास्ये मृत्युकारणात्

yadi māṃ duḥkhitām evaṃ vanaṃ netuṃ na cecchasi
viṣam agniṃ jalaṃ vāham āsthāsye mṛtyukāraṇāt

एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति
नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम्

evaṃ bahuvidhaṃ taṃ sā yācate gamanaṃ prati
nānumene mahābāhus tāṃ netuṃ vijanaṃ vanam

एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता
स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः

evam uktā tu sā cintāṃ maithilī samupāgatā
snāpayantīva gām uṣṇair aśrubhir nayanacyutaiḥ

चिन्तयन्तीं तथा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्
क्रोधाविष्टां तु वैदेहीं काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत्

cintayantīṃ tathā tāṃ tu nivartayitum ātmavān
krodhāviṣṭāṃ tu vaidehīṃ kākutstho bahv asāntvayat