Ayodhya Kanda, sarga 74
अथ भूमिप्रदेशज्ञाः सूत्रकर्मविशारदाः
स्वकर्माभिरताः शूराः खनका यन्त्रकास्तथा
atha bhūmipradeśajñāḥ sūtrakarmaviśāradāḥ
svakarmābhiratāḥ śūrāḥ khanakā yantrakās tathā
कर्मान्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्रकोविदाः
तथा वर्धकयश्चैव मार्गिणो वृक्षतक्षकाः
karmāntikāḥ sthapatayaḥ puruṣā yantrakovidāḥ
tathā vardhakayaś caiva mārgiṇo vṛkṣatakṣakāḥ
कूपकाराः सुधाकारा वंशकर्मकृतस्तथा
समर्था ये च द्रष्टारः पुरतस्ते प्रतस्थिरे
kūpakārāḥ sudhākārā vaṃśakarmakṛtas tathā
samarthā ye ca draṣṭāraḥ puratas te pratasthire
स तु हर्षात्तमुद्देशं जनौघो विपुलः प्रयान्
अशोभत महावेगः सागरस्येव पर्वणि
sa tu harṣāt tam uddeśaṃ janaugho vipulaḥ prayān
aśobhata mahāvegaḥ sāgarasyeva parvaṇi
ते स्ववारं समास्थाय वर्त्मकर्माणि कोविदाः
करणैर्विविधोपेतैः पुरस्तात्संप्रतस्थिरे
te svavāraṃ samāsthāya vartmakarmāṇi kovidāḥ
karaṇair vividhopetaiḥ purastāt saṃpratasthire
लतावल्लीश्च गुल्मांश्च स्थाणूनश्मन एव च
जनास्ते चक्रिरे मार्गं छिन्दन्तो विविधान्द्रुमान्
latāvallīś ca gulmāṃś ca sthāṇūn aśmana eva ca
janās te cakrire mārgaṃ chindanto vividhān drumān
अवृक्षेषु च देशेषु केचिद्वृक्षानरोपयन्
केचित्कुठारैष्टङ्कैश्च दात्रैश्छिन्दन्क्वचित्क्वचित्
avṛkṣeṣu ca deśeṣu ke cid vṛkṣān aropayan
ke cit kuṭhāraiṣ ṭaṅkaiś ca dātraiś chindan kva cit kva cit
अपरे वीरणस्तम्बान्बलिनो बलवत्तराः
विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततस्ततः
apare vīraṇastambān balino balavattarāḥ
vidhamanti sma durgāṇi sthalāni ca tatas tataḥ
अपरेऽपूरयन्कूपान्पांसुभिः श्वभ्रमायतम्
निम्नभागांस्तथा केचित्समांश्चक्रुः समन्ततः
apare 'pūrayan kūpān pāṃsubhiḥ śvabhram āyatam
nimnabhāgāṃs tathā ke cit samāṃś cakruḥ samantataḥ
बबन्धुर्बन्धनीयांश्च क्षोद्यान्संचुक्षुदुस्तदा
बिभिदुर्भेदनीयांश्च तांस्तान्देशान्नरास्तदा
babandhur bandhanīyāṃś ca kṣodyān saṃcukṣudus tadā
bibhidur bhedanīyāṃś ca tāṃs tān deśān narās tadā
अचिरेणैव कालेन परिवाहान्बहूदकान्
चक्रुर्बहुविधाकारान्सागरप्रतिमान्बहून्
उदपानान्बहुविधान्वेदिका परिमण्डितान्
acireṇaiva kālena parivāhān bahūdakān
cakrur bahuvidhākārān sāgarapratimān bahūn
udapānān bahuvidhān vedikā parimaṇḍitān
ससुधाकुट्टिमतलः प्रपुष्पितमहीरुहः
मत्तोद्घुष्टद्विजगणः पताकाभिरलंकृतः
sasudhākuṭṭimatalaḥ prapuṣpitamahīruhaḥ
mattodghuṣṭadvijagaṇaḥ patākābhir alaṃkṛtaḥ
चन्दनोदकसंसिक्तो नानाकुसुमभूषितः
बह्वशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्गपथोपमः
candanodakasaṃsikto nānākusumabhūṣitaḥ
bahv aśobhata senāyāḥ panthāḥ svargapathopamaḥ
आज्ञाप्याथ यथाज्ञप्ति युक्तास्तेऽधिकृता नराः
रमणीयेषु देशेषु बहुस्वादुफलेषु च
ājñāpyātha yathājñapti yuktās te 'dhikṛtā narāḥ
ramaṇīyeṣu deśeṣu bahusvāduphaleṣu ca
यो निवेशस्त्वभिप्रेतो भरतस्य महात्मनः
भूयस्तं शोभयामासुर्भूषाभिर्भूषणोपमम्
yo niveśas tv abhipreto bharatasya mahātmanaḥ
bhūyas taṃ śobhayām āsur bhūṣābhir bhūṣaṇopamam
नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः
निवेशं स्थापयामासुर्भरतस्य महात्मनः
nakṣatreṣu praśasteṣu muhūrteṣu ca tadvidaḥ
niveśaṃ sthāpayām āsur bharatasya mahātmanaḥ
बहुपांसुचयाश्चापि परिखापरिवारिताः
तत्रेन्द्रकीलप्रतिमाः प्रतोलीवरशोभिताः
bahupāṃsucayāś cāpi parikhāparivāritāḥ
tatrendrakīlapratimāḥ pratolīvaraśobhitāḥ
प्रासादमालासंयुक्ताः सौधप्राकारसंवृताः
पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मितमहापथाः
prāsādamālāsaṃyuktāḥ saudhaprākārasaṃvṛtāḥ
patākā śobhitāḥ sarve sunirmitamahāpathāḥ
विसर्पद्भिरिवाकाशे विटङ्काग्रविमानकैः
समुच्छ्रितैर्निवेशास्ते बभुः शक्रपुरोपमाः
visarpadbhir ivākāśe viṭaṅkāgravimānakaiḥ
samucchritair niveśās te babhuḥ śakrapuropamāḥ
जाह्नवीं तु समासाद्य विविधद्रुम काननाम्
शीतलामलपानीयां महामीनसमाकुलाम्
jāhnavīṃ tu samāsādya vividhadruma kānanām
śītalāmalapānīyāṃ mahāmīnasamākulām
सचन्द्रतारागणमण्डितं यथा; नभःक्षपायाममलं विराजते
नरेन्द्रमार्गः स तथा व्यराजत; क्रमेण रम्यः शुभशिल्पिनिर्मितः
sacandratārāgaṇamaṇḍitaṃ yathā; nabhaḥkṣapāyām amalaṃ virājate
narendramārgaḥ sa tathā vyarājata; krameṇa ramyaḥ śubhaśilpinirmitaḥ