Ayodhya Kanda, sarga 82

तच्छ्रुत्वा निपुणं सर्वं भरतः सह मन्त्रिभिः
इङ्गुदीमूलमागम्य रामशय्यामवेक्ष्य ताम्

tac chrutvā nipuṇaṃ sarvaṃ bharataḥ saha mantribhiḥ
iṅgudīmūlam āgamya rāmaśayyām avekṣya tām

अब्रवीज्जननीः सर्वा इह तेन महात्मना
शर्वरी शयिता भूमाविदमस्य विमर्दितम्

abravīj jananīḥ sarvā iha tena mahātmanā
śarvarī śayitā bhūmāv idam asya vimarditam

महाभागकुलीनेन महाभागेन धीमता
जातो दशरथेनोर्व्यां न रामः स्वप्तुमर्हति

mahābhāgakulīnena mahābhāgena dhīmatā
jāto daśarathenorvyāṃ na rāmaḥ svaptum arhati

अजिनोत्तरसंस्तीर्णे वरास्तरणसंचये
शयित्वा पुरुषव्याघ्रः कथं शेते महीतले

ajinottarasaṃstīrṇe varāstaraṇasaṃcaye
śayitvā puruṣavyāghraḥ kathaṃ śete mahītale

प्रासादाग्र विमानेषु वलभीषु च सर्वदा
हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु

prāsādāgra vimāneṣu valabhīṣu ca sarvadā
haimarājatabhaumeṣu varāstaraṇaśāliṣu

पुष्पसंचयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु
पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसंघरुतेषु च

puṣpasaṃcayacitreṣu candanāgarugandhiṣu
pāṇḍurābhraprakāśeṣu śukasaṃgharuteṣu ca

गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिःस्वनैः
मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः

gītavāditranirghoṣair varābharaṇaniḥsvanaiḥ
mṛdaṅgavaraśabdaiś ca satataṃ pratibodhitaḥ

बन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभिः सूतमागधैः
गाथाभिरनुरूपाभिः स्तुतिभिश्च परंतपः

bandibhir vanditaḥ kāle bahubhiḥ sūtamāgadhaiḥ
gāthābhir anurūpābhiḥ stutibhiś ca paraṃtapaḥ

अश्रद्धेयमिदं लोके न सत्यं प्रतिभाति मा
मुह्यते खलु मे भावः स्वप्नोऽयमिति मे मतिः

aśraddheyam idaṃ loke na satyaṃ pratibhāti mā
muhyate khalu me bhāvaḥ svapno 'yam iti me matiḥ

न नूनं दैवतं किंचित्कालेन बलवत्तरम्
यत्र दाशरथी रामो भूमावेवं शयीत सः

na nūnaṃ daivataṃ kiṃ cit kālena balavattaram
yatra dāśarathī rāmo bhūmāv evaṃ śayīta saḥ

विदेहराजस्य सुता सीता च प्रियदर्शना
दयिता शयिता भूमौ स्नुषा दशरथस्य च

videharājasya sutā sītā ca priyadarśanā
dayitā śayitā bhūmau snuṣā daśarathasya ca

इयं शय्या मम भ्रातुरिदं हि परिवर्तितम्
स्थण्डिले कठिने सर्वं गात्रैर्विमृदितं तृणम्

iyaṃ śayyā mama bhrātur idaṃ hi parivartitam
sthaṇḍile kaṭhine sarvaṃ gātrair vimṛditaṃ tṛṇam

मन्ये साभरणा सुप्ता सीतास्मिञ्शयने तदा
तत्र तत्र हि दृश्यन्ते सक्ताः कनकबिन्दवः

manye sābharaṇā suptā sītāsmiñ śayane tadā
tatra tatra hi dṛśyante saktāḥ kanakabindavaḥ

उत्तरीयमिहासक्तं सुव्यक्तं सीतया तदा
तथा ह्येते प्रकाशन्ते सक्ताः कौशेयतन्तवः

uttarīyam ihāsaktaṃ suvyaktaṃ sītayā tadā
tathā hy ete prakāśante saktāḥ kauśeyatantavaḥ

मन्ये भर्तुः सुखा शय्या येन बाला तपस्विनी
सुकुमारी सती दुःखं न विजानाति मैथिली

manye bhartuḥ sukhā śayyā yena bālā tapasvinī
sukumārī satī duḥkhaṃ na vijānāti maithilī

सार्वभौम कुले जातः सर्वलोकसुखावहः
सर्वलोकप्रियस्त्यक्त्वा राज्यं प्रियमनुत्तमम्

sārvabhauma kule jātaḥ sarvalokasukhāvahaḥ
sarvalokapriyas tyaktvā rājyaṃ priyam anuttamam

कथमिन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः
सुखभागी च दुःखार्हः शयितो भुवि राघवः

katham indīvaraśyāmo raktākṣaḥ priyadarśanaḥ
sukhabhāgī ca duḥkhārhaḥ śayito bhuvi rāghavaḥ

सिद्धार्था खलु वैदेही पतिं यानुगता वनम्
वयं संशयिताः सर्वे हीनास्तेन महात्मना

siddhārthā khalu vaidehī patiṃ yānugatā vanam
vayaṃ saṃśayitāḥ sarve hīnās tena mahātmanā

अकर्णधारा पृथिवी शून्येव प्रतिभाति मा
गते दशरथे स्वर्गे रामे चारण्यमाश्रिते

akarṇadhārā pṛthivī śūnyeva pratibhāti mā
gate daśarathe svarge rāme cāraṇyam āśrite

न च प्रार्थयते कश्चिन्मनसापि वसुंधराम्
वनेऽपि वसतस्तस्य बाहुवीर्याभिरक्षिताम्

na ca prārthayate kaś cin manasāpi vasuṃdharām
vane 'pi vasatas tasya bāhuvīryābhirakṣitām

शून्यसंवरणारक्षामयन्त्रितहयद्विपाम्
अपावृतपुरद्वारां राजधानीमरक्षिताम्

śūnyasaṃvaraṇārakṣām ayantritahayadvipām
apāvṛtapuradvārāṃ rājadhānīm arakṣitām

अप्रहृष्टबलां न्यूनां विषमस्थामनावृताम्
शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्ष्यान्विषकृतानिव

aprahṛṣṭabalāṃ nyūnāṃ viṣamasthām anāvṛtām
śatravo nābhimanyante bhakṣyān viṣakṛtān iva

अद्य प्रभृति भूमौ तु शयिष्येऽहं तृणेषु वा
फलमूलाशनो नित्यं जटाचीराणि धारयन्

adya prabhṛti bhūmau tu śayiṣye 'haṃ tṛṇeṣu vā
phalamūlāśano nityaṃ jaṭācīrāṇi dhārayan

तस्यार्थमुत्तरं कालं निवत्स्यामि सुखं वने
तं प्रतिश्रवमामुच्य नास्य मिथ्या भविष्यति

tasyārtham uttaraṃ kālaṃ nivatsyāmi sukhaṃ vane
taṃ pratiśravam āmucya nāsya mithyā bhaviṣyati

वसन्तं भ्रातुरर्थाय शत्रुघ्नो मानुवत्स्यति
लक्ष्मणेन सह त्वार्यो अयोध्यां पालयिष्यति

vasantaṃ bhrātur arthāya śatrughno mānuvatsyati
lakṣmaṇena saha tv āryo ayodhyāṃ pālayiṣyati

अभिषेक्ष्यन्ति काकुत्स्थमयोध्यायां द्विजातयः
अपि मे देवताः कुर्युरिमं सत्यं मनोरथम्

abhiṣekṣyanti kākutstham ayodhyāyāṃ dvijātayaḥ
api me devatāḥ kuryur imaṃ satyaṃ manoratham

प्रसाद्यमानः शिरसा मया स्वयं; बहुप्रकारं यदि न प्रपत्स्यते
ततोऽनुवत्स्यामि चिराय राघवं; वने वसन्नार्हति मामुपेक्षितुम्

prasādyamānaḥ śirasā mayā svayaṃ; bahuprakāraṃ yadi na prapatsyate
tato 'nuvatsyāmi cirāya rāghavaṃ; vane vasan nārhati mām upekṣitum