Ayodhya Kanda, sarga 85

कृतबुद्धिं निवासाय तथैव स मुनिस्तदा
भरतं कैकयी पुत्रमातिथ्येन न्यमन्त्रयत्

kṛtabuddhiṃ nivāsāya tathaiva sa munis tadā
bharataṃ kaikayī putram ātithyena nyamantrayat

अब्रवीद्भरतस्त्वेनं नन्विदं भवता कृतम्
पाद्यमर्घ्यं तथातिथ्यं वने यदूपपद्यते

abravīd bharatas tv enaṃ nanv idaṃ bhavatā kṛtam
pādyam arghyaṃ tathātithyaṃ vane yad ūpapadyate

अथोवाच भरद्वाजो भरतं प्रहसन्निव
जाने त्वां प्रीति संयुक्तं तुष्येस्त्वं येन केनचित्

athovāca bharadvājo bharataṃ prahasann iva
jāne tvāṃ prīti saṃyuktaṃ tuṣyes tvaṃ yena kena cit

सेनायास्तु तवैतस्याः कर्तुमिच्छामि भोजनम्
मम प्रितिर्यथा रूपा त्वमर्हो मनुजर्षभ

senāyās tu tavaitasyāḥ kartum icchāmi bhojanam
mama pritir yathā rūpā tvam arho manujarṣabha

किमर्थं चापि निक्षिप्य दूरे बलमिहागतः
कस्मान्नेहोपयातोऽसि सबलः पुरुषर्षभ

kimarthaṃ cāpi nikṣipya dūre balam ihāgataḥ
kasmān nehopayāto 'si sabalaḥ puruṣarṣabha

भरतः प्रत्युवाचेदं प्राञ्जलिस्तं तपोधनम्
ससैन्यो नोपयातोऽस्मि भगवन्भगवद्भयात्

bharataḥ pratyuvācedaṃ prāñjalis taṃ tapodhanam
sasainyo nopayāto 'smi bhagavan bhagavad bhayāt

वाजि मुख्या मनुष्याश्च मत्ताश्च वर वारणाः
प्रच्छाद्य महतीं भूमिं भगवन्ननुयान्ति माम्

vāji mukhyā manuṣyāś ca mattāś ca vara vāraṇāḥ
pracchādya mahatīṃ bhūmiṃ bhagavann anuyānti mām

ते वृक्षानुदकं भूमिमाश्रमेषूटजांस्तथा
न हिंस्युरिति तेनाहमेक एवागतस्ततः

te vṛkṣān udakaṃ bhūmim āśrameṣūṭajāṃs tathā
na hiṃsyur iti tenāham eka evāgatas tataḥ

आनीयतामितः सेनेत्याज्ञप्तः परमर्षिणा
तथा तु चक्रे भरतः सेनायाः समुपागमम्

ānīyatām itaḥ senety ājñaptaḥ paramarṣiṇā
tathā tu cakre bharataḥ senāyāḥ samupāgamam

अग्निशालां प्रविश्याथ पीत्वापः परिमृज्य च
आतिथ्यस्य क्रियाहेतोर्विश्वकर्माणमाह्वयत्

agniśālāṃ praviśyātha pītvāpaḥ parimṛjya ca
ātithyasya kriyāhetor viśvakarmāṇam āhvayat

आह्वये विश्वकर्माणमहं त्वष्टारमेव च
आतिथ्यं कर्तुमिच्छामि तत्र मे संविधीयताम्

āhvaye viśvakarmāṇam ahaṃ tvaṣṭāram eva ca
ātithyaṃ kartum icchāmi tatra me saṃvidhīyatām

प्राक्स्रोतसश्च या नद्यः प्रत्यक्स्रोतस एव च
पृथिव्यामन्तरिक्षे च समायान्त्वद्य सर्वशः

prāk srotasaś ca yā nadyaḥ pratyak srotasa eva ca
pṛthivyām antarikṣe ca samāyāntv adya sarvaśaḥ

अन्याः स्रवन्तु मैरेयं सुरामन्याः सुनिष्ठिताम्
अपराश्चोदकं शीतमिक्षुकाण्डरसोपमम्

anyāḥ sravantu maireyaṃ surām anyāḥ suniṣṭhitām
aparāś codakaṃ śītam ikṣukāṇḍarasopamam

आह्वये देवगन्धर्वान्विश्वावसुहहाहुहून्
तथैवाप्सरसो देवीर्गन्धर्वीश्चापि सर्वशः

āhvaye devagandharvān viśvāvasuhahāhuhūn
tathaivāpsaraso devīr gandharvīś cāpi sarvaśaḥ

घृताचीमथ विश्वाचीं मिश्रकेशीमलम्बुसाम्
शक्रं याश्चोपतिष्ठन्ति ब्रह्माणं याश्च भामिनीः
सर्वास्तुम्बुरुणा सार्धमाह्वये सपरिच्छदाः

ghṛtācīm atha viśvācīṃ miśrakeśīm alambusām
śakraṃ yāś copatiṣṭhanti brahmāṇaṃ yāś ca bhāminīḥ
sarvās tumburuṇā sārdham āhvaye saparicchadāḥ

वनं कुरुषु यद्दिव्यं वासो भूषणपत्रवत्
दिव्यनारीफलं शश्वत्तत्कौबेरमिहैव तु

vanaṃ kuruṣu yad divyaṃ vāso bhūṣaṇapatravat
divyanārīphalaṃ śaśvat tat kauberam ihaiva tu

इह मे भगवान्सोमो विधत्तामन्नमुत्तमम्
भक्ष्यं भोज्यं च चोष्यं च लेह्यं च विविधं बहु

iha me bhagavān somo vidhattām annam uttamam
bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca coṣyaṃ ca lehyaṃ ca vividhaṃ bahu

विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च
सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च

vicitrāṇi ca mālyāni pādapapracyutāni ca
surādīni ca peyāni māṃsāni vividhāni ca

एवं समाधिना युक्तस्तेजसाप्रतिमेन च
शिक्षास्वरसमायुक्तं तपसा चाब्रवीन्मुनिः

evaṃ samādhinā yuktas tejasāpratimena ca
śikṣāsvarasamāyuktaṃ tapasā cābravīn muniḥ

मनसा ध्यायतस्तस्य प्राङ्मुखस्य कृताञ्जलेः
आजग्मुस्तानि सर्वाणि दैवतानि पृथक्पृथक्

manasā dhyāyatas tasya prāṅmukhasya kṛtāñjaleḥ
ājagmus tāni sarvāṇi daivatāni pṛthakpṛthak

मलयं दुर्दुरं चैव ततः स्वेदनुदोऽनिलः
उपस्पृश्य ववौ युक्त्या सुप्रियात्मा सुखः शिवः

malayaṃ durduraṃ caiva tataḥ svedanudo 'nilaḥ
upaspṛśya vavau yuktyā supriyātmā sukhaḥ śivaḥ

ततोऽभ्यवर्तन्त घना दिव्याः कुसुमवृष्टयः
देवदुन्दुभिघोषश्च दिक्षु सर्वासु शुश्रुवे

tato 'bhyavartanta ghanā divyāḥ kusumavṛṣṭayaḥ
devadundubhighoṣaś ca dikṣu sarvāsu śuśruve

प्रववुश्चोत्तमा वाता ननृतुश्चाप्सरोगणाः
प्रजगुर्देवगन्धर्वा वीणा प्रमुमुचुः स्वरान्

pravavuś cottamā vātā nanṛtuś cāpsarogaṇāḥ
prajagur devagandharvā vīṇā pramumucuḥ svarān

स शब्दो द्यां च भूमिं च प्राणिनां श्रवणानि च
विवेशोच्चारितः श्लक्ष्णः समो लयगुणान्वितः

sa śabdo dyāṃ ca bhūmiṃ ca prāṇināṃ śravaṇāni ca
viveśoccāritaḥ ślakṣṇaḥ samo layaguṇānvitaḥ

तस्मिन्नुपरते शब्दे दिव्ये श्रोत्रसुखे नृणाम्
ददर्श भारतं सैन्यं विधानं विश्वकर्मणः

tasminn uparate śabde divye śrotrasukhe nṛṇām
dadarśa bhārataṃ sainyaṃ vidhānaṃ viśvakarmaṇaḥ

बभूव हि समा भूमिः समन्तात्पञ्चयोजनम्
शाद्वलैर्बहुभिश्छन्ना नीलवैदूर्यसंनिभैः

babhūva hi samā bhūmiḥ samantāt pañcayojanam
śādvalair bahubhiś channā nīlavaidūryasaṃnibhaiḥ

तस्मिन्बिल्वाः कपित्थाश्च पनसा बीजपूरकाः
आमलक्यो बभूवुश्च चूताश्च फलभूषणाः

tasmin bilvāḥ kapitthāś ca panasā bījapūrakāḥ
āmalakyo babhūvuś ca cūtāś ca phalabhūṣaṇāḥ

उत्तरेभ्यः कुरुभ्यश्च वनं दिव्योपभोगवत्
आजगाम नदी दिव्या तीरजैर्बहुभिर्वृता

uttarebhyaḥ kurubhyaś ca vanaṃ divyopabhogavat
ājagāma nadī divyā tīrajair bahubhir vṛtā

चतुःशालानि शुभ्राणि शालाश्च गजवाजिनाम्
हर्म्यप्रासादसंघातास्तोरणानि शुभानि च

catuḥśālāni śubhrāṇi śālāś ca gajavājinām
harmyaprāsādasaṃghātās toraṇāni śubhāni ca

सितमेघनिभं चापि राजवेश्म सुतोरणम्
शुक्लमाल्यकृताकारं दिव्यगन्धसमुक्षितम्

sitameghanibhaṃ cāpi rājaveśma sutoraṇam
śuklamālyakṛtākāraṃ divyagandhasamukṣitam

चतुरस्रमसंबाधं शयनासनयानवत्
दिव्यैः सर्वरसैर्युक्तं दिव्यभोजनवस्त्रवत्

caturasram asaṃbādhaṃ śayanāsanayānavat
divyaiḥ sarvarasair yuktaṃ divyabhojanavastravat

उपकल्पित सर्वान्नं धौतनिर्मलभाजनम्
कॢप्तसर्वासनं श्रीमत्स्वास्तीर्णशयनोत्तमम्

upakalpita sarvānnaṃ dhautanirmalabhājanam
kḷptasarvāsanaṃ śrīmat svāstīrṇaśayanottamam

प्रविवेश महाबाहुरनुज्ञातो महर्षिणा
वेश्म तद्रत्नसंपूर्णं भरतः कैकयीसुतः

praviveśa mahābāhur anujñāto maharṣiṇā
veśma tad ratnasaṃpūrṇaṃ bharataḥ kaikayīsutaḥ

अनुजग्मुश्च तं सर्वे मन्त्रिणः सपुरोहिताः
बभूवुश्च मुदा युक्ता तं दृष्ट्वा वेश्म संविधिम्

anujagmuś ca taṃ sarve mantriṇaḥ sapurohitāḥ
babhūvuś ca mudā yuktā taṃ dṛṣṭvā veśma saṃvidhim

तत्र राजासनं दिव्यं व्यजनं छत्रमेव च
भरतो मन्त्रिभिः सार्धमभ्यवर्तत राजवत्

tatra rājāsanaṃ divyaṃ vyajanaṃ chatram eva ca
bharato mantribhiḥ sārdham abhyavartata rājavat

आसनं पूजयामास रामायाभिप्रणम्य च
वालव्यजनमादाय न्यषीदत्सचिवासने

āsanaṃ pūjayām āsa rāmāyābhipraṇamya ca
vālavyajanam ādāya nyaṣīdat sacivāsane

आनुपूर्व्यान्निषेदुश्च सर्वे मन्त्रपुरोहिताः
ततः सेनापतिः पश्चात्प्रशास्ता च निषेदतुः

ānupūrvyān niṣeduś ca sarve mantrapurohitāḥ
tataḥ senāpatiḥ paścāt praśāstā ca niṣedatuḥ

ततस्तत्र मुहूर्तेन नद्यः पायसकर्दमाः
उपातिष्ठन्त भरतं भरद्वाजस्य शासनत्

tatas tatra muhūrtena nadyaḥ pāyasakardamāḥ
upātiṣṭhanta bharataṃ bharadvājasya śāsanat

तासामुभयतः कूलं पाण्डुमृत्तिकलेपनाः
रम्याश्चावसथा दिव्या ब्रह्मणस्तु प्रसादजाः

tāsām ubhayataḥ kūlaṃ pāṇḍumṛttikalepanāḥ
ramyāś cāvasathā divyā brahmaṇas tu prasādajāḥ

तेनैव च मुहूर्तेन दिव्याभरणभूषिताः
आगुर्विंशतिसाहस्रा ब्रह्मणा प्रहिताः स्त्रियः

tenaiva ca muhūrtena divyābharaṇabhūṣitāḥ
āgur viṃśatisāhasrā brahmaṇā prahitāḥ striyaḥ

सुवर्णमणिमुक्तेन प्रवालेन च शोभिताः
आगुर्विंशतिसाहस्राः कुबेरप्रहिताः स्त्रियः

suvarṇamaṇimuktena pravālena ca śobhitāḥ
āgur viṃśatisāhasrāḥ kuberaprahitāḥ striyaḥ

याभिर्गृहीतः पुरुषः सोन्माद इव लक्ष्यते
आगुर्विंशतिसाहस्रा नन्दनादप्सरोगणाः

yābhir gṛhītaḥ puruṣaḥ sonmāda iva lakṣyate
āgur viṃśatisāhasrā nandanād apsarogaṇāḥ

नारदस्तुम्बुरुर्गोपः पर्वतः सूर्यवर्चसः
एते गन्धर्वराजानो भरतस्याग्रतो जगुः

nāradas tumburur gopaḥ parvataḥ sūryavarcasaḥ
ete gandharvarājāno bharatasyāgrato jaguḥ

अलम्बुसा मिश्रकेशी पुण्डरीकाथ वामना
उपानृत्यंस्तु भरतं भरद्वाजस्य शासनात्

alambusā miśrakeśī puṇḍarīkātha vāmanā
upānṛtyaṃs tu bharataṃ bharadvājasya śāsanāt

यानि माल्यानि देवेषु यानि चैत्ररथे वने
प्रयागे तान्यदृश्यन्त भरद्वाजस्य शासनात्

yāni mālyāni deveṣu yāni caitrarathe vane
prayāge tāny adṛśyanta bharadvājasya śāsanāt

बिल्वा मार्दङ्गिका आसञ्शम्या ग्राहा बिभीतकाः
अश्वत्था नर्तकाश्चासन्भरद्वाजस्य तेजसा

bilvā mārdaṅgikā āsañ śamyā grāhā bibhītakāḥ
aśvatthā nartakāś cāsan bharadvājasya tejasā

ततः सरलतालाश्च तिलका नक्तमालकाः
प्रहृष्टास्तत्र संपेतुः कुब्जाभूताथ वामनाः

tataḥ saralatālāś ca tilakā naktamālakāḥ
prahṛṣṭās tatra saṃpetuḥ kubjābhūtātha vāmanāḥ

शिंशपामलकी जम्बूर्याश्चान्याः कानने लताः
प्रमदा विग्रहं कृत्वा भरद्वाजाश्रमेऽवसन्

śiṃśapāmalakī jambūr yāś cānyāḥ kānane latāḥ
pramadā vigrahaṃ kṛtvā bharadvājāśrame 'vasan

सुरां सुरापाः पिबत पायसं च बुभुक्शिताः
मांसनि च सुमेध्यानि भक्ष्यन्तां यावदिच्छथ

surāṃ surāpāḥ pibata pāyasaṃ ca bubhukśitāḥ
māṃsani ca sumedhyāni bhakṣyantāṃ yāvad icchatha

उत्साद्य स्नापयन्ति स्म नदीतीरेषु वल्गुषु
अप्येकमेकं पुरुषं प्रमदाः सत्प चाष्ट च

utsādya snāpayanti sma nadītīreṣu valguṣu
apy ekam ekaṃ puruṣaṃ pramadāḥ satpa cāṣṭa ca

संवहन्त्यः समापेतुर्नार्यो रुचिरलोचनाः
परिमृज्य तथान्योन्यं पाययन्ति वराङ्गनाः

saṃvahantyaḥ samāpetur nāryo ruciralocanāḥ
parimṛjya tathānyonyaṃ pāyayanti varāṅganāḥ

हयान्गजान्खरानुष्ट्रांस्तथैव सुरभेः सुतान्
इक्षूंश्च मधुजालांश्च भोजयन्ति स्म वाहनान्
इक्ष्वाकुवरयोधानां चोदयन्तो महाबलाः

hayān gajān kharān uṣṭrāṃs tathaiva surabheḥ sutān
ikṣūṃś ca madhujālāṃś ca bhojayanti sma vāhanān
ikṣvākuvarayodhānāṃ codayanto mahābalāḥ

नाश्वबन्धोऽश्वमाजानान्न गजं कुञ्जरग्रहः
मत्तप्रमत्तमुदिता चमूः सा तत्र संबभौ

nāśvabandho 'śvam ājānān na gajaṃ kuñjaragrahaḥ
mattapramattamuditā camūḥ sā tatra saṃbabhau

तर्पिता सर्वकामैस्ते रक्तचन्दनरूषिताः
अप्सरोगणसंयुक्ताः सैन्या वाचमुदैरयन्

tarpitā sarvakāmais te raktacandanarūṣitāḥ
apsarogaṇasaṃyuktāḥ sainyā vācam udairayan

नैवायोध्यां गमिष्यामो न गमिष्याम दण्डकान्
कुशलं भरतस्यास्तु रामस्यास्तु तथा सुखम्

naivāyodhyāṃ gamiṣyāmo na gamiṣyāma daṇḍakān
kuśalaṃ bharatasyāstu rāmasyāstu tathā sukham

इति पादातयोधाश्च हस्त्यश्वारोहबन्धकाः
अनाथास्तं विधिं लब्ध्वा वाचमेतामुदैरयन्

iti pādātayodhāś ca hastyaśvārohabandhakāḥ
anāthās taṃ vidhiṃ labdhvā vācam etām udairayan

संप्रहृष्टा विनेदुस्ते नरास्तत्र सहस्रशः
भरतस्यानुयातारः स्वर्गेऽयमिति चाब्रुवन्

saṃprahṛṣṭā vinedus te narās tatra sahasraśaḥ
bharatasyānuyātāraḥ svarge 'yam iti cābruvan

ततो भुक्तवतां तेषां तदन्नममृतोपमम्
दिव्यानुद्वीक्ष्य भक्ष्यांस्तानभवद्भक्षणे मतिः

tato bhuktavatāṃ teṣāṃ tad annam amṛtopamam
divyān udvīkṣya bhakṣyāṃs tān abhavad bhakṣaṇe matiḥ

प्रेष्याश्चेट्यश्च वध्वश्च बलस्थाश्चापि सर्वशः
बभूवुस्ते भृशं तृप्ताः सर्वे चाहतवाससः

preṣyāś ceṭyaś ca vadhvaś ca balasthāś cāpi sarvaśaḥ
babhūvus te bhṛśaṃ tṛptāḥ sarve cāhatavāsasaḥ

कुञ्जराश्च खरोष्ट्रश्च गोश्वाश्च मृगपक्षिणः
बभूवुः सुभृतास्तत्र नान्यो ह्यन्यमकल्पयत्

kuñjarāś ca kharoṣṭraś ca gośvāś ca mṛgapakṣiṇaḥ
babhūvuḥ subhṛtās tatra nānyo hy anyam akalpayat

नाशुक्लवासास्तत्रासीत्क्षुधितो मलिनोऽपि वा
रजसा ध्वस्तकेशो वा नरः कश्चिददृश्यत

nāśuklavāsās tatrāsīt kṣudhito malino 'pi vā
rajasā dhvastakeśo vā naraḥ kaś cid adṛśyata

आजैश्चापि च वाराहैर्निष्ठानवरसंचयैः
फलनिर्यूहसंसिद्धैः सूपैर्गन्धरसान्वितैः

ājaiś cāpi ca vārāhair niṣṭhānavarasaṃcayaiḥ
phalaniryūhasaṃsiddhaiḥ sūpair gandharasānvitaiḥ

पुष्पध्वजवतीः पूर्णाः शुक्लस्यान्नस्य चाभितः
ददृशुर्विस्मितास्तत्र नरा लौहीः सहस्रशः

puṣpadhvajavatīḥ pūrṇāḥ śuklasyānnasya cābhitaḥ
dadṛśur vismitās tatra narā lauhīḥ sahasraśaḥ

बभूवुर्वनपार्श्वेषु कूपाः पायसकर्दमाः
ताश्च कामदुघा गावो द्रुमाश्चासन्मधुश्च्युतः

babhūvur vanapārśveṣu kūpāḥ pāyasakardamāḥ
tāś ca kāmadughā gāvo drumāś cāsan madhuścyutaḥ

वाप्यो मैरेयपूर्णाश्च मृष्टमांसचयैर्वृताः
प्रतप्तपिठरैश्चापि मार्गमायूरकौक्कुटैः

vāpyo maireyapūrṇāś ca mṛṣṭamāṃsacayair vṛtāḥ
prataptapiṭharaiś cāpi mārgamāyūrakaukkuṭaiḥ

पात्रीणां च सहस्राणि शातकुम्भमयानि च
स्थाल्यः कुम्भ्यः करम्भ्यश्च दधिपूर्णाः सुसंस्कृताः
यौवनस्थस्य गौरस्य कपित्थस्य सुगन्धिनः

pātrīṇāṃ ca sahasrāṇi śātakumbhamayāni ca
sthālyaḥ kumbhyaḥ karambhyaś ca dadhipūrṇāḥ susaṃskṛtāḥ
yauvanasthasya gaurasya kapitthasya sugandhinaḥ

ह्रदाः पूर्णा रसालस्य दध्नः श्वेतस्य चापरे
बभूवुः पायसस्यान्ते शर्करायाश्च संचयाः

hradāḥ pūrṇā rasālasya dadhnaḥ śvetasya cāpare
babhūvuḥ pāyasasyānte śarkarāyāś ca saṃcayāḥ

कल्कांश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च
ददृशुर्भाजनस्थानि तीर्थेषु सरितां नराः

kalkāṃś cūrṇakaṣāyāṃś ca snānāni vividhāni ca
dadṛśur bhājanasthāni tīrtheṣu saritāṃ narāḥ

शुक्लानंशुमतश्चापि दन्तधावनसंचयान्
शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः

śuklān aṃśumataś cāpi dantadhāvanasaṃcayān
śuklāṃś candanakalkāṃś ca samudgeṣv avatiṣṭhataḥ

दर्पणान्परिमृष्टांश्च वाससां चापि संचयान्
पादुकोपानहां चैव युग्मान्यत्र सहस्रशः

darpaṇān parimṛṣṭāṃś ca vāsasāṃ cāpi saṃcayān
pādukopānahāṃ caiva yugmān yatra sahasraśaḥ

आञ्जनीः कङ्कतान्कूर्चांश्छत्राणि च धनूंषि च
मर्मत्राणानि चित्राणि शयनान्यासनानि च

āñjanīḥ kaṅkatān kūrcāṃś chatrāṇi ca dhanūṃṣi ca
marmatrāṇāni citrāṇi śayanāny āsanāni ca

प्रतिपानह्रदान्पूर्णान्खरोष्ट्रगजवाजिनाम्
अवगाह्य सुतीर्थांश्च ह्रदान्सोत्पल पुष्करान्

pratipānahradān pūrṇān kharoṣṭragajavājinām
avagāhya sutīrthāṃś ca hradān sotpala puṣkarān

नीलवैदूर्यवर्णांश्च मृदून्यवससंचयान्
निर्वापार्थं पशूनां ते ददृशुस्तत्र सर्वशः

nīlavaidūryavarṇāṃś ca mṛdūn yavasasaṃcayān
nirvāpārthaṃ paśūnāṃ te dadṛśus tatra sarvaśaḥ

व्यस्मयन्त मनुष्यास्ते स्वप्नकल्पं तदद्भुतम्
दृष्ट्वातिथ्यं कृतं तादृग्भरतस्य महर्षिणा

vyasmayanta manuṣyās te svapnakalpaṃ tad adbhutam
dṛṣṭvātithyaṃ kṛtaṃ tādṛg bharatasya maharṣiṇā

इत्येवं रममाणानां देवानामिव नन्दने
भरद्वाजाश्रमे रम्ये सा रात्रिर्व्यत्यवर्तत

ity evaṃ ramamāṇānāṃ devānām iva nandane
bharadvājāśrame ramye sā rātrir vyatyavartata

प्रतिजग्मुश्च ता नद्यो गन्धर्वाश्च यथागतम्
भरद्वाजमनुज्ञाप्य ताश्च सर्वा वराङ्गनाः

pratijagmuś ca tā nadyo gandharvāś ca yathāgatam
bharadvājam anujñāpya tāś ca sarvā varāṅganāḥ

तथैव मत्ता मदिरोत्कटा नरा;स्तथैव दिव्यागुरुचन्दनोक्षिताः
तथैव दिव्या विविधाः स्रगुत्तमाः; पृथक्प्रकीर्णा मनुजैः प्रमर्दिताः

tathaiva mattā madirotkaṭā narās; tathaiva divyāgurucandanokṣitāḥ
tathaiva divyā vividhāḥ sraguttamāḥ; pṛthakprakīrṇā manujaiḥ pramarditāḥ