Aranya Kanda, sarga 23

आश्रमं प्रति याते तु खरे खरपराक्रमे
तानेवौत्पातिकान्रामः सह भ्रात्रा ददर्श ह

āśramaṃ prati yāte tu khare kharaparākrame
tān evautpātikān rāmaḥ saha bhrātrā dadarśa ha

तानुत्पातान्महाघोरानुत्थितान्रोमहर्षणान्
प्रजानामहितान्दृष्ट्वा वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत्

tān utpātān mahāghorān utthitān romaharṣaṇān
prajānām ahitān dṛṣṭvā vākyaṃ lakṣmaṇam abravīt

इमान्पश्य महाबाहो सर्वभूतापहारिणः
समुत्थितान्महोत्पातान्संहर्तुं सर्वराक्षसान्

imān paśya mahābāho sarvabhūtāpahāriṇaḥ
samutthitān mahotpātān saṃhartuṃ sarvarākṣasān

अमी रुधिरधारास्तु विसृजन्तः खरस्वनान्
व्योम्नि मेघा विवर्तन्ते परुषा गर्दभारुणाः

amī rudhiradhārās tu visṛjantaḥ kharasvanān
vyomni meghā vivartante paruṣā gardabhāruṇāḥ

सधूमाश्च शराः सर्वे मम युद्धाभिनन्दिनः
रुक्मपृष्ठानि चापानि विवेष्टन्ते च लक्ष्मण

sadhūmāś ca śarāḥ sarve mama yuddhābhinandinaḥ
rukmapṛṣṭhāni cāpāni viveṣṭante ca lakṣmaṇa

यादृशा इह कूजन्ति पक्षिणो वनचारिणः
अग्रतो नो भयं प्राप्तं संशयो जीवितस्य च

yādṛśā iha kūjanti pakṣiṇo vanacāriṇaḥ
agrato no bhayaṃ prāptaṃ saṃśayo jīvitasya ca

संप्रहारस्तु सुमहान्भविष्यति न संशयः
अयमाख्याति मे बाहुः स्फुरमाणो मुहुर्मुहुः

saṃprahāras tu sumahān bhaviṣyati na saṃśayaḥ
ayam ākhyāti me bāhuḥ sphuramāṇo muhur muhuḥ

संनिकर्षे तु नः शूर जयं शत्रोः पराजयम्
सुप्रभं च प्रसन्नं च तव वक्त्रं हि लक्ष्यते

saṃnikarṣe tu naḥ śūra jayaṃ śatroḥ parājayam
suprabhaṃ ca prasannaṃ ca tava vaktraṃ hi lakṣyate

उद्यतानां हि युद्धार्थं येषां भवति लक्ष्मणः
निष्प्रभं वदनं तेषां भवत्यायुः परिक्षयः

udyatānāṃ hi yuddhārthaṃ yeṣāṃ bhavati lakṣmaṇaḥ
niṣprabhaṃ vadanaṃ teṣāṃ bhavaty āyuḥ parikṣayaḥ

अनागतविधानं तु कर्तव्यं शुभमिच्छता
आपदं शङ्कमानेन पुरुषेण विपश्चिता

anāgatavidhānaṃ tu kartavyaṃ śubham icchatā
āpadaṃ śaṅkamānena puruṣeṇa vipaścitā

तस्माद्गृहीत्वा वैदेहीं शरपाणिर्धनुर्धरः
गुहामाश्रयशैलस्य दुर्गां पादपसंकुलाम्

tasmād gṛhītvā vaidehīṃ śarapāṇir dhanurdharaḥ
guhām āśrayaśailasya durgāṃ pādapasaṃkulām

प्रतिकूलितुमिच्छामि न हि वाक्यमिदं त्वया
शापितो मम पादाभ्यां गम्यतां वत्स माचिरम्

pratikūlitum icchāmi na hi vākyam idaṃ tvayā
śāpito mama pādābhyāṃ gamyatāṃ vatsa māciram

एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः सह सीतया
शरानादाय चापं च गुहां दुर्गां समाश्रयत्

evam uktas tu rāmeṇa lakṣmaṇaḥ saha sītayā
śarān ādāya cāpaṃ ca guhāṃ durgāṃ samāśrayat

तस्मिन्प्रविष्टे तु गुहां लक्ष्मणे सह सीतया
हन्त निर्युक्तमित्युक्त्वा रामः कवचमाविशत्

tasmin praviṣṭe tu guhāṃ lakṣmaṇe saha sītayā
hanta niryuktam ity uktvā rāmaḥ kavacam āviśat

सा तेनाग्निनिकाशेन कवचेन विभूषितः
बभूव रामस्तिमिरे विधूमोऽग्निरिवोत्थितः

sā tenāgninikāśena kavacena vibhūṣitaḥ
babhūva rāmas timire vidhūmo 'gnir ivotthitaḥ

स चापमुद्यम्य महच्छरानादाय वीर्यवान्
बभूवावस्थितस्तत्र ज्यास्वनैः पूरयन्दिशः

sa cāpam udyamya mahac charān ādāya vīryavān
babhūvāvasthitas tatra jyāsvanaiḥ pūrayan diśaḥ

ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः
ऊचुः परमसंत्रस्ता गुह्यकाश्च परस्परम्

tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca saha cāraṇaiḥ
ūcuḥ paramasaṃtrastā guhyakāś ca parasparam

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्
एकश्च रामो धर्मात्मा कथं युद्धं भविष्यति

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām
ekaś ca rāmo dharmātmā kathaṃ yuddhaṃ bhaviṣyati

ततो गम्भीरनिर्ह्रादं घोरवर्मायुधध्वजम्
अनीकं यातुधानानां समन्तात्प्रत्यदृश्यत

tato gambhīranirhrādaṃ ghoravarmāyudhadhvajam
anīkaṃ yātudhānānāṃ samantāt pratyadṛśyata

सिंहनादं विसृजतामन्योन्यमभिगर्जताम्
चापानि विस्फरयतां जृम्भतां चाप्यभीक्ष्णशः

siṃhanādaṃ visṛjatām anyonyam abhigarjatām
cāpāni vispharayatāṃ jṛmbhatāṃ cāpy abhīkṣṇaśaḥ

विप्रघुष्टस्वनानां च दुन्दुभींश्चापि निघ्नताम्
तेषां सुतुमुलः शब्दः पूरयामास तद्वनम्

vipraghuṣṭasvanānāṃ ca dundubhīṃś cāpi nighnatām
teṣāṃ sutumulaḥ śabdaḥ pūrayām āsa tad vanam

तेन शब्देन वित्रस्ताः श्वापदा वनचारिणः
दुद्रुवुर्यत्र निःशब्दं पृष्ठतो नावलोकयन्

tena śabdena vitrastāḥ śvāpadā vanacāriṇaḥ
dudruvur yatra niḥśabdaṃ pṛṣṭhato nāvalokayan

तत्त्वनीकं महावेगं रामं समुपसर्पत
घृतनानाप्रहरणं गम्भीरं सागरोपमम्

tat tv anīkaṃ mahāvegaṃ rāmaṃ samupasarpata
ghṛtanānāpraharaṇaṃ gambhīraṃ sāgaropamam

रामोऽपि चारयंश्चक्षुः सर्वतो रणपण्डितः
ददर्श खरसैन्यं तद्युद्धाभिमुखमुद्यतम्

rāmo 'pi cārayaṃś cakṣuḥ sarvato raṇapaṇḍitaḥ
dadarśa kharasainyaṃ tad yuddhābhimukham udyatam

वितत्य च धनुर्भीमं तूण्याश्चोद्धृत्य सायकान्
क्रोधमाहारयत्तीव्रं वधार्थं सर्वरक्षसाम्

vitatya ca dhanur bhīmaṃ tūṇyāś coddhṛtya sāyakān
krodham āhārayat tīvraṃ vadhārthaṃ sarvarakṣasām

दुष्प्रेक्ष्यः सोऽभवत्क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन्
तं दृष्ट्वा तेजसाविष्टं प्राव्यथन्वनदेवताः

duṣprekṣyaḥ so 'bhavat kruddho yugāntāgnir iva jvalan
taṃ dṛṣṭvā tejasāviṣṭaṃ prāvyathan vanadevatāḥ

तस्य क्रुद्धस्य रूपं तु रामस्य ददृशे तदा
दक्षस्येव क्रतुं हन्तुमुद्यतस्य पिनाकिनः

tasya kruddhasya rūpaṃ tu rāmasya dadṛśe tadā
dakṣasyeva kratuṃ hantum udyatasya pinākinaḥ