Aranya Kanda, sarga 27

निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह
खरस्याप्यभवत्त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम्

nihataṃ dūṣaṇaṃ dṛṣṭvā raṇe triśirasā saha
kharasyāpy abhavat trāso dṛṣṭvā rāmasya vikramam

स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यमविषह्यं महाबलम्
हतमेकेन रामेण दूषणस्त्रिशिरा अपि

sa dṛṣṭvā rākṣasaṃ sainyam aviṣahyaṃ mahābalam
hatam ekena rāmeṇa dūṣaṇas triśirā api

तद्बलं हतभूयिष्ठं विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः
आससाद खरो रामं नमुचिर्वासवं यथा

tad balaṃ hatabhūyiṣṭhaṃ vimanāḥ prekṣya rākṣasaḥ
āsasāda kharo rāmaṃ namucir vāsavaṃ yathā

विकृष्य बलवच्चापं नाराचान्रक्तभोजनान्
खरश्चिक्षेप रामाय क्रुद्धानाशीविषानिव

vikṛṣya balavac cāpaṃ nārācān raktabhojanān
kharaś cikṣepa rāmāya kruddhān āśīviṣān iva

ज्यां विधुन्वन्सुबहुशः शिक्षयास्त्राणि दर्शयन्
चचार समरे मार्गाञ्शरै रथगतः खरः

jyāṃ vidhunvan subahuśaḥ śikṣayāstrāṇi darśayan
cacāra samare mārgāñ śarai rathagataḥ kharaḥ

स सर्वाश्च दिशो बाणैः प्रदिशश्च महारथः
पूरयामास तं दृष्ट्वा रामोऽपि सुमहद्धनुः

sa sarvāś ca diśo bāṇaiḥ pradiśaś ca mahārathaḥ
pūrayām āsa taṃ dṛṣṭvā rāmo 'pi sumahad dhanuḥ

स सायकैर्दुर्विषहैः सस्फुलिङ्गैरिवाग्निभिः
नभश्चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः

sa sāyakair durviṣahaiḥ sasphuliṅgair ivāgnibhiḥ
nabhaś cakārāvivaraṃ parjanya iva vṛṣṭibhiḥ

तद्बभूव शितैर्बाणैः खररामविसर्जितैः
पर्याकाशमनाकाशं सर्वतः शरसंकुलम्

tad babhūva śitair bāṇaiḥ khararāmavisarjitaiḥ
paryākāśam anākāśaṃ sarvataḥ śarasaṃkulam

शरजालावृतः सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते
अन्योन्यवधसंरम्भादुभयोः संप्रयुध्यतोः

śarajālāvṛtaḥ sūryo na tadā sma prakāśate
anyonyavadhasaṃrambhād ubhayoḥ saṃprayudhyatoḥ

ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः
आजघान रणे रामं तोत्रैरिव महाद्विपम्

tato nālīkanārācais tīkṣṇāgraiś ca vikarṇibhiḥ
ājaghāna raṇe rāmaṃ totrair iva mahādvipam

तं रथस्थं धनुष्पाणिं राक्षसं पर्यवस्थितम्
ददृशुः सर्वभूतानि पाशहस्तमिवान्तकम्

taṃ rathasthaṃ dhanuṣpāṇiṃ rākṣasaṃ paryavasthitam
dadṛśuḥ sarvabhūtāni pāśahastam ivāntakam

तं सिंहमिव विक्रान्तं सिंहविक्रान्तगामिनम्
दृष्ट्वा नोद्विजते रामः सिंहः क्षुद्रमृगं यथा

taṃ siṃham iva vikrāntaṃ siṃhavikrāntagāminam
dṛṣṭvā nodvijate rāmaḥ siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā

ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः
आससाद रणे रामं पतङ्ग इव पावकम्

tataḥ sūryanikāśena rathena mahatā kharaḥ
āsasāda raṇe rāmaṃ pataṅga iva pāvakam

ततोऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः
खरश्चिच्छेद रामस्य दर्शयन्पाणिलाघवम्

tato 'sya saśaraṃ cāpaṃ muṣṭideśe mahātmanaḥ
kharaś ciccheda rāmasya darśayan pāṇilāghavam

स पुनस्त्वपरान्सप्त शरानादाय वर्मणि
निजघान रणे क्रुद्धः शक्राशनिसमप्रभान्

sa punas tv aparān sapta śarān ādāya varmaṇi
nijaghāna raṇe kruddhaḥ śakrāśanisamaprabhān

ततस्तत्प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः
पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसः

tatas tat prahataṃ bāṇaiḥ kharamuktaiḥ suparvabhiḥ
papāta kavacaṃ bhūmau rāmasyādityavarcasaḥ

स शरैरर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः
रराज समरे रामो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन्

sa śarair arpitaḥ kruddhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ
rarāja samare rāmo vidhūmo 'gnir iva jvalan

ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः शत्रुनिबर्हणः
चकारान्ताय स रिपोः सज्यमन्यन्महद्धनुः

tato gambhīranirhrādaṃ rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ
cakārāntāya sa ripoḥ sajyam anyan mahad dhanuḥ

सुमहद्वैष्णवं यत्तदतिसृष्टं महर्षिणा
वरं तद्धनुरुद्यम्य खरं समभिधावत

sumahad vaiṣṇavaṃ yat tad atisṛṣṭaṃ maharṣiṇā
varaṃ tad dhanur udyamya kharaṃ samabhidhāvata

ततः कनकपुङ्खैस्तु शरैः संनतपर्वभिः
चिच्छेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम्

tataḥ kanakapuṅkhais tu śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ
ciccheda rāmaḥ saṃkruddhaḥ kharasya samare dhvajam

स दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः काञ्चनो ध्वजः
जगाम धरणीं सूर्यो देवतानामिवाज्ञया

sa darśanīyo bahudhā vicchinnaḥ kāñcano dhvajaḥ
jagāma dharaṇīṃ sūryo devatānām ivājñayā

तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः
विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातङ्गमिव तोमरैः

taṃ caturbhiḥ kharaḥ kruddho rāmaṃ gātreṣu mārgaṇaiḥ
vivyādha hṛdi marmajño mātaṅgam iva tomaraiḥ

स रामो बहुभिर्बाणैः खरकार्मुकनिःसृतैः
विद्धो रुधिरसिक्ताङ्गो बभूव रुषितो भृशम्

sa rāmo bahubhir bāṇaiḥ kharakārmukaniḥsṛtaiḥ
viddho rudhirasiktāṅgo babhūva ruṣito bhṛśam

स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः प्रगृह्य परमाहवे
मुमोच परमेष्वासः षट्शरानभिलक्षितान्

sa dhanur dhanvināṃ śreṣṭhaḥ pragṛhya paramāhave
mumoca parameṣvāsaḥ ṣaṭ śarān abhilakṣitān

शिरस्येकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोरथार्पयत्
त्रिभिश्चन्द्रार्धवक्त्रैश्च वक्षस्यभिजघान ह

śirasy ekena bāṇena dvābhyāṃ bāhvor athārpayat
tribhiś candrārdhavaktraiś ca vakṣasy abhijaghāna ha

ततः पश्चान्महातेजा नाराचान्भास्करोपमान्
जिघांसू राक्षसं क्रुद्धस्त्रयोदश शिलाशितान्

tataḥ paścān mahātejā nārācān bhāskaropamān
jighāṃsū rākṣasaṃ kruddhas trayodaśa śilāśitān

ततोऽस्य युगमेकेन चतुर्भिश्चतुरो हयान्
षष्ठेन च शिरः संख्ये चिच्छेद खरसारथेः

tato 'sya yugam ekena caturbhiś caturo hayān
ṣaṣṭhena ca śiraḥ saṃkhye ciccheda kharasāratheḥ

त्रिभिस्त्रिवेणुं बलवान्द्वाभ्यामक्षं महाबलः
द्वादशेन तु बाणेन खरस्य सशरं धनुः
छित्त्वा वज्रनिकाशेन राघवः प्रहसन्निव
त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम्

tribhis triveṇuṃ balavān dvābhyām akṣaṃ mahābalaḥ
dvādaśena tu bāṇena kharasya saśaraṃ dhanuḥ
chittvā vajranikāśena rāghavaḥ prahasann iva
trayodaśenendrasamo bibheda samare kharam

प्रभग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः
गदापाणिरवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरस्तदा

prabhagnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ
gadāpāṇir avaplutya tasthau bhūmau kharas tadā

तत्कर्म रामस्य महारथस्य; समेत्य देवाश्च महर्षयश्च
अपूजयन्प्राञ्जलयः प्रहृष्टा;स्तदा विमानाग्रगताः समेताः

tat karma rāmasya mahārathasya; sametya devāś ca maharṣayaś ca
apūjayan prāñjalayaḥ prahṛṣṭās; tadā vimānāgragatāḥ sametāḥ