Aranya Kanda, sarga 30
ततः शूर्पणखा दृष्ट्वा सहस्राणि चतुर्दश
हतान्येकेन रामेण रक्षसां भीमकर्मणाम्
tataḥ śūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa
hatāny ekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām
दूषणं च खरं चैव हतं त्रिशिरसं रणे
दृष्ट्वा पुनर्महानादं ननाद जलदोपमा
dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasaṃ raṇe
dṛṣṭvā punar mahānādaṃ nanāda jaladopamā
सा दृष्ट्वा कर्म रामस्य कृतमन्यैः सुदुष्करम्
जगाम परमौद्विग्ना लङ्कां रावणपालिताम्
sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtam anyaiḥ suduṣkaram
jagāma paramaudvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām
स ददर्श विमानाग्रे रावणं दीप्ततेजसं
उपोपविष्टं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम्
sa dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasaṃ
upopaviṣṭaṃ sacivair marudbhir iva vāsavam
आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने
रुक्मवेदिगतं प्राज्यं ज्वलन्तमिव पावकम्
āsīnaṃ sūryasaṃkāśe kāñcane paramāsane
rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantam iva pāvakam
देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम्
अजेयं समरे शूरं व्यात्ताननमिवान्तकम्
devagandharvabhūtānām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām
ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanam ivāntakam
देवासुरविमर्देषु वज्राशनिकृतव्रणम्
ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसं
devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam
airāvataviṣāṇāgrair utkṛṣṭakiṇavakṣasaṃ
विंशद्भुजं दशग्रीवं दर्शनीयपरिच्छदम्
विशालवक्षसं वीरं राजलक्ष्मणलक्षितम्
viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam
viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣmaṇalakṣitam
स्निग्धवैदूर्यसंकाशं तप्तकाञ्चनकुण्डलम्
सुभुजं शुक्लदशनं महास्यं पर्वतोपमम्
snigdhavaidūryasaṃkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam
subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam
विष्णुचक्रनिपातैश्च शतशो देवसंयुगे
आहताङ्गं समस्तैश्च देवप्रहरणैस्तथा
viṣṇucakranipātaiś ca śataśo devasaṃyuge
āhatāṅgaṃ samastaiś ca devapraharaṇais tathā
अक्षोभ्याणां समुद्राणां क्षोभणं क्षिप्रकारिणम्
क्षेप्तारं पर्वताग्राणां सुराणां च प्रमर्दनम्
akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam
kṣeptāraṃ parvatāgrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam
उच्छेत्तारं च धर्माणां परदाराभिमर्शनम्
सर्वदिव्यास्त्रयोक्तारं यज्ञविघ्नकरं सदा
ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam
sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā
पुरीं भोगवतीं गत्वा पराजित्य च वासुकिम्
तक्षकस्य प्रियां भार्यां पराजित्य जहार यः
purīṃ bhogavatīṃ gatvā parājitya ca vāsukim
takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ
कैलासं पर्वतं गत्वा विजित्य नरवाहनम्
विमानं पुष्पकं तस्य कामगं वै जहार यः
kailāsaṃ parvataṃ gatvā vijitya naravāhanam
vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ
वनं चैत्ररथं दिव्यं नलिनीं नन्दनं वनम्
विनाशयति यः क्रोधाद्देवोद्यानानि वीर्यवान्
vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam
vināśayati yaḥ krodhād devodyānāni vīryavān
चन्द्रसूर्यौ महाभागावुत्तिष्ठन्तौ परंतपौ
निवारयति बाहुभ्यां यः शैलशिखरोपमः
candrasūryau mahābhāgāv uttiṣṭhantau paraṃtapau
nivārayati bāhubhyāṃ yaḥ śailaśikharopamaḥ
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने
पुरा स्वयम्भुवे धीरः शिरांस्युपजहार यः
daśavarṣasahasrāṇi tapas taptvā mahāvane
purā svayambhuve dhīraḥ śirāṃsy upajahāra yaḥ
देवदानवगन्धर्वपिशाचपतगोरगैः
अभयं यस्य संग्रामे मृत्युतो मानुषादृते
devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ
abhayaṃ yasya saṃgrāme mṛtyuto mānuṣād ṛte
मन्त्ररभितुष्टं पुण्यमध्वरेषु द्विजातिभिः
हविर्धानेषु यः सोममुपहन्ति महाबलः
mantrar abhituṣṭaṃ puṇyam adhvareṣu dvijātibhiḥ
havirdhāneṣu yaḥ somam upahanti mahābalaḥ
आप्तयज्ञहरं क्रूरं ब्रह्मघ्नं दुष्टचारिणम्
कर्कशं निरनुक्रोशं प्रजानामहिते रतम्
रावणं सर्वभूतानां सर्वलोकभयावहम्
āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam
karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānām ahite ratam
rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham
राक्षसी भ्रातरं क्रूरं सा ददर्श महाबलम्
तं दिव्यवस्त्राभरणं दिव्यमाल्योपशोभितम्
राक्षसेन्द्रं महाभागं पौलस्त्य कुलनन्दनम्
rākṣasī bhrātaraṃ krūraṃ sā dadarśa mahābalam
taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam
rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastya kulanandanam
तमब्रवीद्दीप्तविशाललोचनं; प्रदर्शयित्वा भयमोहमूर्छिता
सुदारुणं वाक्यमभीतचारिणी; महात्मना शूर्पणखा विरूपिता
tam abravīd dīptaviśālalocanaṃ; pradarśayitvā bhayamohamūrchitā
sudāruṇaṃ vākyam abhītacāriṇī; mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā