Aranya Kanda, sarga 35

तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः
प्रत्युवाच महाप्राज्ञो मारीचो राक्षसेश्वरम्

tac chrutvā rākṣasendrasya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
pratyuvāca mahāprājño mārīco rākṣaseśvaram

सुलभाः पुरुषा राजन्सततं प्रियवादिनः
अप्रियस्य च पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः

sulabhāḥ puruṣā rājan satataṃ priyavādinaḥ
apriyasya ca pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ

न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यं गुणोन्नतम्
अयुक्तचारश्चपलो महेन्द्रवरुणोपमम्

na nūnaṃ budhyase rāmaṃ mahāvīryaṃ guṇonnatam
ayuktacāraś capalo mahendravaruṇopamam

अपि स्वस्ति भवेत्तात सर्वेषां भुवि रक्षसाम्
अपि रामो न संक्रुद्धः कुर्याल्लोकमराक्षसं

api svasti bhavet tāta sarveṣāṃ bhuvi rakṣasām
api rāmo na saṃkruddhaḥ kuryāl lokam arākṣasaṃ

अपि ते जीवितान्ताय नोत्पन्ना जनकात्मजा
अपि सीता निमित्तं च न भवेद्व्यसनं महत्

api te jīvitāntāya notpannā janakātmajā
api sītā nimittaṃ ca na bhaved vyasanaṃ mahat

अपि त्वामीश्वरं प्राप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम्
न विनश्येत्पुरी लङ्का त्वया सह सराक्षसा

api tvām īśvaraṃ prāpya kāmavṛttaṃ niraṅkuśam
na vinaśyet purī laṅkā tvayā saha sarākṣasā

त्वद्विधः कामवृत्तो हि दुःशीलः पापमन्त्रितः
आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति दुर्मतिः

tvadvidhaḥ kāmavṛtto hi duḥśīlaḥ pāpamantritaḥ
ātmānaṃ svajanaṃ rāṣṭraṃ sa rājā hanti durmatiḥ

न च पित्रा परित्यक्तो नामर्यादः कथंचन
न लुब्धो न च दुःशीलो न च क्षत्रियपांसनः

na ca pitrā parityakto nāmaryādaḥ kathaṃ cana
na lubdho na ca duḥśīlo na ca kṣatriyapāṃsanaḥ

न च धर्मगुणैर्हीनैः कौसल्यानन्दवर्धनः
न च तीक्ष्णो हि भूतानां सर्वेषां च हिते रतः

na ca dharmaguṇair hīnaiḥ kausalyānandavardhanaḥ
na ca tīkṣṇo hi bhūtānāṃ sarveṣāṃ ca hite rataḥ

वञ्चितं पितरं दृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवादिनम्
करिष्यामीति धर्मात्मा ततः प्रव्रजितो वनम्

vañcitaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā kaikeyyā satyavādinam
kariṣyāmīti dharmātmā tataḥ pravrajito vanam

कैकेय्याः प्रियकामार्थं पितुर्दशरथस्य च
हित्वा राज्यं च भोगांश्च प्रविष्टो दण्डकावनम्

kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ pitur daśarathasya ca
hitvā rājyaṃ ca bhogāṃś ca praviṣṭo daṇḍakāvanam

न रामः कर्कशस्तात नाविद्वान्नाजितेन्द्रियः
अनृतं न श्रुतं चैव नैव त्वं वक्तुमर्हसि

na rāmaḥ karkaśas tāta nāvidvān nājitendriyaḥ
anṛtaṃ na śrutaṃ caiva naiva tvaṃ vaktum arhasi

रामो विग्रहवान्धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः
राजा सर्वस्य लोकस्य देवानामिव वासवः

rāmo vigrahavān dharmaḥ sādhuḥ satyaparākramaḥ
rājā sarvasya lokasya devānām iva vāsavaḥ

कथं त्वं तस्य वैदेहीं रक्षितां स्वेन तेजसा
इच्छसि प्रसभं हर्तुं प्रभामिव विवस्वतः

kathaṃ tvaṃ tasya vaidehīṃ rakṣitāṃ svena tejasā
icchasi prasabhaṃ hartuṃ prabhām iva vivasvataḥ

शरार्चिषमनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे
रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वमर्हसि

śarārciṣam anādhṛṣyaṃ cāpakhaḍgendhanaṃ raṇe
rāmāgniṃ sahasā dīptaṃ na praveṣṭuṃ tvam arhasi

धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्
चापबाणधरं वीरं शत्रुसेनापहारिणम्

dhanurvyāditadīptāsyaṃ śarārciṣam amarṣaṇam
cāpabāṇadharaṃ vīraṃ śatrusenāpahāriṇam

राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः
नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि

rājyaṃ sukhaṃ ca saṃtyajya jīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥ
nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakam ihārhasi

अप्रमेयं हि तत्तेजो यस्य सा जनकात्मजा
न त्वं समर्थस्तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने

aprameyaṃ hi tat tejo yasya sā janakātmajā
na tvaṃ samarthas tāṃ hartuṃ rāmacāpāśrayāṃ vane

प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्या नित्यमनुव्रता
दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा

prāṇebhyo 'pi priyatarā bhāryā nityam anuvratā
dīptasyeva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā

किमुद्यमं व्यर्थमिमं कृत्वा ते राक्षसाधिप
दृष्टश्चेत्त्वं रणे तेन तदन्तं तव जीवितम्
जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम्

kim udyamaṃ vyartham imaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa
dṛṣṭaś cet tvaṃ raṇe tena tad antaṃ tava jīvitam
jīvitaṃ ca sukhaṃ caiva rājyaṃ caiva sudurlabham

स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः
मन्त्रयित्वा तु धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयमात्मनः

sa sarvaiḥ sacivaiḥ sārdhaṃ vibhīṣaṇapuraskṛtaiḥ
mantrayitvā tu dharmiṣṭhaiḥ kṛtvā niścayam ātmanaḥ

दोषाणां च गुणानां च संप्रधार्य बलाबलम्
आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः
हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि

doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca saṃpradhārya balābalam
ātmanaś ca balaṃ jñātvā rāghavasya ca tattvataḥ
hitaṃ hi tava niścitya kṣamaṃ tvaṃ kartum arhasi

अहं तु मन्ये तव न क्षमं रणे; समागमं कोसलराजसूनुना
इदं हि भूयः शृणु वाक्यमुत्तमं; क्षमं च युक्तं च निशाचराधिप

ahaṃ tu manye tava na kṣamaṃ raṇe; samāgamaṃ kosalarājasūnunā
idaṃ hi bhūyaḥ śṛṇu vākyam uttamaṃ; kṣamaṃ ca yuktaṃ ca niśācarādhipa