Aranya Kanda, sarga 36

कदाचिदप्यहं वीर्यात्पर्यटन्पृथिवीमिमाम्
बलं नागसहस्रस्य धारयन्पर्वतोपमः

kadā cid apy ahaṃ vīryāt paryaṭan pṛthivīm imām
balaṃ nāgasahasrasya dhārayan parvatopamaḥ

नीलजीमूतसंकाशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः
भयं लोकस्य जनयन्किरीटी परिघायुधः
व्यचरं दण्डकारण्यमृषिमांसानि भक्षयन्

nīlajīmūtasaṃkāśas taptakāñcanakuṇḍalaḥ
bhayaṃ lokasya janayan kirīṭī parighāyudhaḥ
vyacaraṃ daṇḍakāraṇyam ṛṣimāṃsāni bhakṣayan

विश्वामित्रोऽथ धर्मात्मा मद्वित्रस्तो महामुनिः
स्वयं गत्वा दशरथं नरेन्द्रमिदमब्रवीत्

viśvāmitro 'tha dharmātmā madvitrasto mahāmuniḥ
svayaṃ gatvā daśarathaṃ narendram idam abravīt

अयं रक्षतु मां रामः पर्वकाले समाहितः
मारीचान्मे भयं घोरं समुत्पन्नं नरेश्वर

ayaṃ rakṣatu māṃ rāmaḥ parvakāle samāhitaḥ
mārīcān me bhayaṃ ghoraṃ samutpannaṃ nareśvara

इत्येवमुक्तो धर्मात्मा राजा दशरथस्तदा
प्रत्युवाच महाभागं विश्वामित्रं महामुनिम्

ity evam ukto dharmātmā rājā daśarathas tadā
pratyuvāca mahābhāgaṃ viśvāmitraṃ mahāmunim

ऊन षोडश वर्षोऽयमकृतास्त्रश्च राघवः
कामं तु मम यत्सैन्यं मया सह गमिष्यति
बधिष्यामि मुनिश्रेष्ठ शत्रुं तव यथेप्सितम्

ūna ṣoḍaśa varṣo 'yam akṛtāstraś ca rāghavaḥ
kāmaṃ tu mama yat sainyaṃ mayā saha gamiṣyati
badhiṣyāmi muniśreṣṭha śatruṃ tava yathepsitam

इत्येवमुक्तः स मुनी राजानं पुनरब्रवीत्
रामान्नान्यद्बलं लोके पर्याप्तं तस्य रक्षसः

ity evam uktaḥ sa munī rājānaṃ punar abravīt
rāmān nānyad balaṃ loke paryāptaṃ tasya rakṣasaḥ

बालोऽप्येष महातेजाः समर्थस्तस्य निग्रहे
गमिष्ये राममादाय स्वस्ति तेऽस्तु परंतपः

bālo 'py eṣa mahātejāḥ samarthas tasya nigrahe
gamiṣye rāmam ādāya svasti te 'stu paraṃtapaḥ

इत्येवमुक्त्वा स मुनिस्तमादाय नृपात्मजम्
जगाम परमप्रीतो विश्वामित्रः स्वमाश्रमम्

ity evam uktvā sa munis tam ādāya nṛpātmajam
jagāma paramaprīto viśvāmitraḥ svam āśramam

तं तदा दण्डकारण्ये यज्ञमुद्दिश्य दीक्षितम्
बभूवावस्थितो रामश्चित्रं विस्फारयन्धनुः

taṃ tadā daṇḍakāraṇye yajñam uddiśya dīkṣitam
babhūvāvasthito rāmaś citraṃ visphārayan dhanuḥ

अजातव्यञ्जनः श्रीमान्बालः श्यामः शुभेक्षणः
एकवस्त्रधरो धन्वी शिखी कनकमालया

ajātavyañjanaḥ śrīmān bālaḥ śyāmaḥ śubhekṣaṇaḥ
ekavastradharo dhanvī śikhī kanakamālayā

शोभयन्दण्डकारण्यं दीप्तेन स्वेन तेजसा
अदृश्यत तदा रामो बालचन्द्र इवोदितः

śobhayan daṇḍakāraṇyaṃ dīptena svena tejasā
adṛśyata tadā rāmo bālacandra ivoditaḥ

ततोऽहं मेघसंकाशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः
बली दत्तवरो दर्पादाजगाम तदाश्रमम्

tato 'haṃ meghasaṃkāśas taptakāñcanakuṇḍalaḥ
balī dattavaro darpād ājagāma tadāśramam

तेन दृष्टः प्रविष्टोऽहं सहसैवोद्यतायुधः
मां तु दृष्ट्वा धनुः सज्यमसंभ्रान्तश्चकार ह

tena dṛṣṭaḥ praviṣṭo 'haṃ sahasaivodyatāyudhaḥ
māṃ tu dṛṣṭvā dhanuḥ sajyam asaṃbhrāntaś cakāra ha

अवजानन्नहं मोहाद्बालोऽयमिति राघवम्
विश्वामित्रस्य तां वेदिमध्यधावं कृतत्वरः

avajānann ahaṃ mohād bālo 'yam iti rāghavam
viśvāmitrasya tāṃ vedim adhyadhāvaṃ kṛtatvaraḥ

तेन मुक्तस्ततो बाणः शितः शत्रुनिबर्हणः
तेनाहं ताडितः क्षिप्तः समुद्रे शतयोजने

tena muktas tato bāṇaḥ śitaḥ śatrunibarhaṇaḥ
tenāhaṃ tāḍitaḥ kṣiptaḥ samudre śatayojane

रामस्य शरवेगेन निरस्तो भ्रान्तचेतनः
पातितोऽहं तदा तेन गम्भीरे सागराम्भसि
प्राप्य संज्ञां चिरात्तात लङ्कां प्रति गतः पुरीम्

rāmasya śaravegena nirasto bhrāntacetanaḥ
pātito 'haṃ tadā tena gambhīre sāgarāmbhasi
prāpya saṃjñāṃ cirāt tāta laṅkāṃ prati gataḥ purīm

एवमस्मि तदा मुक्तः सहायास्ते निपातिताः
अकृतास्त्रेण रामेण बालेनाक्लिष्टकर्मणा

evam asmi tadā muktaḥ sahāyās te nipātitāḥ
akṛtāstreṇa rāmeṇa bālenākliṣṭakarmaṇā

तन्मया वार्यमाणस्त्वं यदि रामेण विग्रहम्
करिष्यस्यापदं घोरां क्षिप्रं प्राप्य नशिष्यसि

tan mayā vāryamāṇas tvaṃ yadi rāmeṇa vigraham
kariṣyasy āpadaṃ ghorāṃ kṣipraṃ prāpya naśiṣyasi

क्रीडा रतिविधिज्ञानां समाजोत्सवशालिनाम्
रक्षसां चैव संतापमनर्थं चाहरिष्यसि

krīḍā ratividhijñānāṃ samājotsavaśālinām
rakṣasāṃ caiva saṃtāpam anarthaṃ cāhariṣyasi

हर्म्यप्रासादसंबाधां नानारत्नविभूषिताम्
द्रक्ष्यसि त्वं पुरीं लङ्कां विनष्टां मैथिलीकृते

harmyaprāsādasaṃbādhāṃ nānāratnavibhūṣitām
drakṣyasi tvaṃ purīṃ laṅkāṃ vinaṣṭāṃ maithilīkṛte

अकुर्वन्तोऽपि पापानि शुचयः पापसंश्रयात्
परपापैर्विनश्यन्ति मत्स्या नागह्रदे यथा

akurvanto 'pi pāpāni śucayaḥ pāpasaṃśrayāt
parapāpair vinaśyanti matsyā nāgahrade yathā

दिव्यचन्दनदिग्धाङ्गान्दिव्याभरणभूषितान्
द्रक्ष्यस्यभिहतान्भूमौ तव दोषात्तु राक्षसान्

divyacandanadigdhāṅgān divyābharaṇabhūṣitān
drakṣyasy abhihatān bhūmau tava doṣāt tu rākṣasān

हृतदारान्सदारांश्च दशविद्रवतो दिशः
हतशेषानशरणान्द्रक्ष्यसि त्वं निशाचरान्

hṛtadārān sadārāṃś ca daśavidravato diśaḥ
hataśeṣān aśaraṇān drakṣyasi tvaṃ niśācarān

शरजालपरिक्षिप्तामग्निज्वालासमावृताम्
प्रदग्धभवनां लङ्कां द्रक्ष्यसि त्वमसंशयम्

śarajālaparikṣiptām agnijvālāsamāvṛtām
pradagdhabhavanāṃ laṅkāṃ drakṣyasi tvam asaṃśayam

प्रमदानां सहस्राणि तव राजन्परिग्रहः
भव स्वदारनिरतः स्वकुलं रक्षराक्षस

pramadānāṃ sahasrāṇi tava rājan parigrahaḥ
bhava svadāranirataḥ svakulaṃ rakṣarākṣasa

मानं वृद्धिं च राज्यं च जीवितं चेष्टमात्मनः
यदीच्छसि चिरं भोक्तुं मा कृथा राम विप्रियम्

mānaṃ vṛddhiṃ ca rājyaṃ ca jīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥ
yadīcchasi ciraṃ bhoktuṃ mā kṛthā rāma vipriyam

निवार्यमाणः सुहृदा मया भृशं; प्रसह्य सीतां यदि धर्षयिष्यसि
गमिष्यसि क्षीणबलः सबान्धवो; यमक्षयं रामशरात्तजीवितः

nivāryamāṇaḥ suhṛdā mayā bhṛśaṃ; prasahya sītāṃ yadi dharṣayiṣyasi
gamiṣyasi kṣīṇabalaḥ sabāndhavo; yamakṣayaṃ rāmaśarāttajīvitaḥ