Aranya Kanda, sarga 38

मारीचेन तु तद्वाक्यं क्षमं युक्तं च रावणः
उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम्

mārīcena tu tad vākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca rāvaṇaḥ
ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham

तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः
अब्रवीत्परुषं वाक्यमयुक्तं कालचोदितः

taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ
abravīt paruṣaṃ vākyam ayuktaṃ kālacoditaḥ

यत्किलैतदयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते
वाक्यं निष्फलमत्यर्थं बीजमुप्तमिवोषरे

yat kilaitad ayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate
vākyaṃ niṣphalam atyarthaṃ bījam uptam ivoṣare

त्वद्वाक्यैर्न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे
पापशीलस्य मूर्खस्य मानुषस्य विशेषतः

tvadvākyair na tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge
pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ

यस्त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा
स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनमेकपदे गतः

yas tyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā
strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanam ekapade gataḥ

अवश्यं तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः
प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव संनिधौ

avaśyaṃ tu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ
prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava saṃnidhau

एवं मे निश्चिता बुद्धिर्हृदि मारीच वर्तते
न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः

evaṃ me niścitā buddhir hṛdi mārīca vartate
na vyāvartayituṃ śakyā sendrair api surāsuraiḥ

दोषं गुणं वा संपृष्टस्त्वमेवं वक्तुमर्हसि
अपायं वाप्युपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये

doṣaṃ guṇaṃ vā saṃpṛṣṭas tvam evaṃ vaktum arhasi
apāyaṃ vāpy upāyaṃ vā kāryasyāsya viniścaye

संपृष्टेन तु वक्तव्यं सचिवेन विपश्चिता
उद्यताञ्जलिना राज्ञो य इच्छेद्भूतिमात्मनः

saṃpṛṣṭena tu vaktavyaṃ sacivena vipaścitā
udyatāñjalinā rājño ya icched bhūtim ātmanaḥ

वाक्यमप्रतिकूलं तु मृदुपूर्वं शुभं हितम्
उपचारेण युक्तं च वक्तव्यो वसुधाधिपः

vākyam apratikūlaṃ tu mṛdupūrvaṃ śubhaṃ hitam
upacāreṇa yuktaṃ ca vaktavyo vasudhādhipaḥ

सावमर्दं तु यद्वाक्यं मारीच हितमुच्यते
नाभिनन्दति तद्राजा मानार्हो मानवर्जितम्

sāvamardaṃ tu yad vākyaṃ mārīca hitam ucyate
nābhinandati tad rājā mānārho mānavarjitam

पञ्चरूपाणि राजानो धारयन्त्यमितौजसः
अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च
औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम्

pañcarūpāṇi rājāno dhārayanty amitaujasaḥ
agner indrasya somasya yamasya varuṇasya ca
auṣṇyaṃ tathā vikramaṃ ca saumyaṃ daṇḍaṃ prasannatām

तस्मात्सर्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च पार्थिवाः
त्वं तु धर्ममविज्ञाय केवलं मोहमास्थितः

tasmāt sarvāsv avasthāsu mānyāḥ pūjyāś ca pārthivāḥ
tvaṃ tu dharmam avijñāya kevalaṃ moham āsthitaḥ

अभ्यागतं मां दौरात्म्यात्परुषं वदसीदृशम्
गुणदोषौ न पृच्छामि क्षमं चात्मनि राक्षस
अस्मिंस्तु स भवान्कृत्ये साहाय्यं कर्तुमर्हति

abhyāgataṃ māṃ daurātmyāt paruṣaṃ vadasīdṛśam
guṇadoṣau na pṛcchāmi kṣamaṃ cātmani rākṣasa
asmiṃs tu sa bhavān kṛtye sāhāyyaṃ kartum arhati

सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि

sauvarṇas tvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ
pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantum arhasi

त्वां तु मायामृगं दृष्ट्वा काञ्चनं जातविस्मया
आनयैनमिति क्षिप्रं रामं वक्ष्यति मैथिली

tvāṃ tu māyāmṛgaṃ dṛṣṭvā kāñcanaṃ jātavismayā
ānayainam iti kṣipraṃ rāmaṃ vakṣyati maithilī

अपक्रान्ते च काकुत्स्थे लक्ष्मणे च यथासुखम्
आनयिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षः शचीमिव

apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇe ca yathāsukham
ānayiṣyāmi vaidehīṃ sahasrākṣaḥ śacīm iva

एवं कृत्वा त्विदं कार्यं यथेष्टं गच्छ राक्षस
राज्यस्यार्धं प्रदास्यामि मारीच तव सुव्रत

evaṃ kṛtvā tv idaṃ kāryaṃ yatheṣṭaṃ gaccha rākṣasa
rājyasyārdhaṃ pradāsyāmi mārīca tava suvrata

गच्छ सौम्य शिवं मार्गं कार्यस्यास्य विवृद्धये
प्राप्य सीतामयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम्
लङ्कां प्रति गमिष्यामि कृतकार्यः सह त्वया

gaccha saumya śivaṃ mārgaṃ kāryasyāsya vivṛddhaye
prāpya sītām ayuddhena vañcayitvā tu rāghavam
laṅkāṃ prati gamiṣyāmi kṛtakāryaḥ saha tvayā

एतत्कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि
राज्ञो हि प्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते

etat kāryam avaśyaṃ me balād api kariṣyasi
rājño hi pratikūlastho na jātu sukham edhate

आसाद्य तं जीवितसंशयस्ते; मृत्युर्ध्रुवो ह्यद्य मया विरुध्य
एतद्यथावत्परिगृह्य बुद्ध्या; यदत्र पथ्यं कुरु तत्तथा त्वम्

āsādya taṃ jīvitasaṃśayas te; mṛtyur dhruvo hy adya mayā virudhya
etad yathāvat parigṛhya buddhyā; yad atra pathyaṃ kuru tat tathā tvam