Aranya Kanda, sarga 42

तथा तु तं समादिश्य भ्रातरं रघुनन्दनः
बबन्धासिं महातेजा जाम्बूनदमयत्सरुम्

tathā tu taṃ samādiśya bhrātaraṃ raghunandanaḥ
babandhāsiṃ mahātejā jāmbūnadamayatsarum

ततस्त्रिविणतं चापमादायात्मविभूषणम्
आबध्य च कलापौ द्वौ जगामोदग्रविक्रमः

tatas triviṇataṃ cāpam ādāyātmavibhūṣaṇam
ābadhya ca kalāpau dvau jagāmodagravikramaḥ

तं वञ्चयानो राजेन्द्रमापतन्तं निरीक्ष्य वै
बभूवान्तर्हितस्त्रासात्पुनः संदर्शनेऽभवत्

taṃ vañcayāno rājendram āpatantaṃ nirīkṣya vai
babhūvāntarhitas trāsāt punaḥ saṃdarśane 'bhavat

बद्धासिर्धनुरादाय प्रदुद्राव यतो मृगः
तं स पश्यति रूपेण द्योतमानमिवाग्रतः

baddhāsir dhanur ādāya pradudrāva yato mṛgaḥ
taṃ sa paśyati rūpeṇa dyotamānam ivāgrataḥ

अवेक्ष्यावेक्ष्य धावन्तं धनुष्पाणिर्महावने
अतिवृत्तमिषोः पाताल्लोभयानं कदाचन

avekṣyāvekṣya dhāvantaṃ dhanuṣpāṇir mahāvane
ativṛttam iṣoḥ pātāl lobhayānaṃ kadā cana

शङ्कितं तु समुद्भ्रान्तमुत्पतन्तमिवाम्बरे
दश्यमानमदृश्यं च नवोद्देशेषु केषुचित्

śaṅkitaṃ tu samudbhrāntam utpatantam ivāmbare
daśyamānam adṛśyaṃ ca navoddeśeṣu keṣu cit

छिन्नाभ्रैरिव संवीतं शारदं चन्द्रमण्डलम्
मुहूर्तादेव ददृशे मुहुर्दूरात्प्रकाशते

chinnābhrair iva saṃvītaṃ śāradaṃ candramaṇḍalam
muhūrtād eva dadṛśe muhur dūrāt prakāśate

दर्शनादर्शनेनैव सोऽपाकर्षत राघवम्
आसीत्क्रुद्धस्तु काकुत्स्थो विवशस्तेन मोहितः

darśanādarśanenaiva so 'pākarṣata rāghavam
āsīt kruddhas tu kākutstho vivaśas tena mohitaḥ

अथावतस्थे सुश्रान्तश्छायामाश्रित्य शाद्वले
मृगैः परिवृतो वन्यैरदूरात्प्रत्यदृश्यत

athāvatasthe suśrāntaś chāyām āśritya śādvale
mṛgaiḥ parivṛto vanyair adūrāt pratyadṛśyata

दृष्ट्वा रामो महातेजास्तं हन्तुं कृतनिश्चयः
संधाय सुदृढे चापे विकृष्य बलवद्बली

dṛṣṭvā rāmo mahātejās taṃ hantuṃ kṛtaniścayaḥ
saṃdhāya sudṛḍhe cāpe vikṛṣya balavad balī

तमेव मृगमुद्दिश्य ज्वलन्तमिव पन्नगम्
मुमोच ज्वलितं दीप्तमस्त्रब्रह्मविनिर्मितम्

tam eva mṛgam uddiśya jvalantam iva pannagam
mumoca jvalitaṃ dīptam astrabrahmavinirmitam

स भृशं मृगरूपस्य विनिर्भिद्य शरोत्तमः
मारीचस्यैव हृदयं विभेदाशनिसंनिभः

sa bhṛśaṃ mṛgarūpasya vinirbhidya śarottamaḥ
mārīcasyaiva hṛdayaṃ vibhedāśanisaṃnibhaḥ

तालमात्रमथोत्पत्य न्यपतत्स शरातुरः
व्यनदद्भैरवं नादं धरण्यामल्पजीवितः
म्रियमाणस्तु मारीचो जहौ तां कृत्रिमां तनुम्

tālamātram athotpatya nyapatat sa śarāturaḥ
vyanadad bhairavaṃ nādaṃ dharaṇyām alpajīvitaḥ
mriyamāṇas tu mārīco jahau tāṃ kṛtrimāṃ tanum

संप्राप्तकालमाज्ञाय चकार च ततः स्वरम्
सदृशं राघवस्यैव हा सीते लक्ष्मणेति च

saṃprāptakālam ājñāya cakāra ca tataḥ svaram
sadṛśaṃ rāghavasyaiva hā sīte lakṣmaṇeti ca

तेन मर्मणि निर्विद्धः शरेणानुपमेन हि
मृगरूपं तु तत्त्यक्त्वा राक्षसं रूपमात्मनः
चक्रे स सुमहाकायो मारीचो जीवितं त्यजन्

tena marmaṇi nirviddhaḥ śareṇānupamena hi
mṛgarūpaṃ tu tat tyaktvā rākṣasaṃ rūpam ātmanaḥ
cakre sa sumahākāyo mārīco jīvitaṃ tyajan

ततो विचित्रकेयूरः सर्वाभरणभूषितः
हेममाली महादंष्ट्रो राक्षसोऽभूच्छराहतः

tato vicitrakeyūraḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ
hemamālī mahādaṃṣṭro rākṣaso 'bhūc charāhataḥ

तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ राक्षसं घोरदर्शनम्
जगाम मनसा सीतां लक्ष्मणस्य वचः स्मरन्

taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau rākṣasaṃ ghoradarśanam
jagāma manasā sītāṃ lakṣmaṇasya vacaḥ smaran

हा सीते लक्ष्मणेत्येवमाक्रुश्य तु महास्वरम्
ममार राक्षसः सोऽयं श्रुत्वा सीता कथं भवेत्

hā sīte lakṣmaṇety evam ākruśya tu mahāsvaram
mamāra rākṣasaḥ so 'yaṃ śrutvā sītā kathaṃ bhavet

लक्ष्मणश्च महाबाहुः कामवस्थां गमिष्यति
इति संचिन्त्य धर्मात्मा रामो हृष्टतनूरुहः

lakṣmaṇaś ca mahābāhuḥ kām avasthāṃ gamiṣyati
iti saṃcintya dharmātmā rāmo hṛṣṭatanūruhaḥ

तत्र रामं भयं तीव्रमाविवेश विषादजम्
राक्षसं मृगरूपं तं हत्वा श्रुत्वा च तत्स्वरम्

tatra rāmaṃ bhayaṃ tīvram āviveśa viṣādajam
rākṣasaṃ mṛgarūpaṃ taṃ hatvā śrutvā ca tat svaram

निहत्य पृषतं चान्यं मांसमादाय राघवः
त्वरमाणो जनस्थानं ससाराभिमुखस्तदा

nihatya pṛṣataṃ cānyaṃ māṃsam ādāya rāghavaḥ
tvaramāṇo janasthānaṃ sasārābhimukhas tadā