Aranya Kanda, sarga 66

Araṇyakāṇḍa · 15 Critical Edition verses

तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यमब्रवीत्

tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyam abravīt

तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ
आहारार्थं तु संदिष्टौ दैवेन गतचेतसौ

tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau
āhārārthaṃ tu saṃdiṣṭau daivena gatacetasau

तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा
उवाचार्तिसमापन्नो विक्रमे कृतनिश्चयः

tac chrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā
uvācārtisamāpanno vikrame kṛtaniścayaḥ

त्वां च मां च पुरा तूर्णमादत्ते राक्षसाधमः
तस्मादसिभ्यामस्याशु बाहू छिन्दावहे गुरू

tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇam ādatte rākṣasādhamaḥ
tasmād asibhyām asyāśu bāhū chindāvahe gurū

ततस्तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्यामेव राघवौ
अच्छिन्दतां सुसंहृष्टौ बाहू तस्यांसदेशयोः

tatas tau deśakālajñau khaḍgābhyām eva rāghavau
acchindatāṃ susaṃhṛṣṭau bāhū tasyāṃsadeśayoḥ

दक्षिणो दक्षिणं बाहुमसक्तमसिना ततः
चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस्तु लक्ष्मणः

dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhum asaktam asinā tataḥ
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīras tu lakṣmaṇaḥ

स पपात महाबाहुश्छिन्नबाहुर्महास्वनः
खं च गां च दिशश्चैव नादयञ्जलदो यथा

sa papāta mahābāhuś chinnabāhur mahāsvanaḥ
khaṃ ca gāṃ ca diśaś caiva nādayañ jalado yathā

स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः
दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवामिति दानवः

sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvām iti dānavaḥ

इति तस्य ब्रुवाणस्य लक्ष्मणः शुभलक्षणः
शशंस तस्य काकुत्स्थं कबन्धस्य महाबलः

iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaḥ śubhalakṣaṇaḥ
śaśaṃsa tasya kākutsthaṃ kabandhasya mahābalaḥ

अयमिक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैः श्रुतः
अस्यैवावरजं विद्धि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम्

ayam ikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiḥ śrutaḥ
asyaivāvarajaṃ viddhi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam

अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने
रक्षसापहृता भार्या यामिच्छन्ताविहागतौ

asya devaprabhāvasya vasato vijane vane
rakṣasāpahṛtā bhāryā yām icchantāv ihāgatau

त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्ध सदृशो वने
आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे

tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandha sadṛśo vane
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase

एवमुक्तः कबन्धस्तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः
उवाच परमप्रीतस्तदिन्द्रवचनं स्मरन्

evam uktaḥ kabandhas tu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ
uvāca paramaprītas tad indravacanaṃ smaran

स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि चाप्यहम्
दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ

svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpy aham
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau

विरूपं यच्च मे रूपं प्राप्तं ह्यविनयाद्यथा
तन्मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतः शंसतस्तव

virūpaṃ yac ca me rūpaṃ prāptaṃ hy avinayād yathā
tan me śṛṇu naravyāghra tattvataḥ śaṃsatas tava