Aranya Kanda, sarga 68
एवमुक्तौ तु तौ वीरौ कबन्धेन नरेश्वरौ
गिरिप्रदरमासाद्य पावकं विससर्जतुः
evam uktau tu tau vīrau kabandhena nareśvarau
giripradaram āsādya pāvakaṃ visasarjatuḥ
लक्ष्मणस्तु महोल्काभिर्ज्वलिताभिः समन्ततः
चितामादीपयामास सा प्रजज्वाल सर्वतः
lakṣmaṇas tu maholkābhir jvalitābhiḥ samantataḥ
citām ādīpayām āsa sā prajajvāla sarvataḥ
तच्छरीरं कबन्धस्य घृतपिण्डोपमं महत्
मेदसा पच्यमानस्य मन्दं दहति पावक
tac charīraṃ kabandhasya ghṛtapiṇḍopamaṃ mahat
medasā pacyamānasya mandaṃ dahati pāvaka
स विधूय चितामाशु विधूमोऽग्निरिवोत्थितः
अरजे वाससी विभ्रन्मालां दिव्यां महाबलः
sa vidhūya citām āśu vidhūmo 'gnir ivotthitaḥ
araje vāsasī vibhran mālāṃ divyāṃ mahābalaḥ
ततश्चिताया वेगेन भास्वरो विरजाम्बरः
उत्पपाताशु संहृष्टः सर्वप्रत्यङ्गभूषणः
tataś citāyā vegena bhāsvaro virajāmbaraḥ
utpapātāśu saṃhṛṣṭaḥ sarvapratyaṅgabhūṣaṇaḥ
विमाने भास्वरे तिष्ठन्हंसयुक्ते यशस्करे
प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन्
vimāne bhāsvare tiṣṭhan haṃsayukte yaśaskare
prabhayā ca mahātejā diśo daśa virājayan
सोऽन्तरिक्षगतो रामं कबन्धो वाक्यमब्रवीत्
शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीमामवाप्स्यसि
so 'ntarikṣagato rāmaṃ kabandho vākyam abravīt
śṛṇu rāghava tattvena yathā sīmām avāpsyasi
राम षड्युक्तयो लोके याभिः सर्वं विमृश्यते
परिमृष्टो दशान्तेन दशाभागेन सेव्यते
rāma ṣaḍ yuktayo loke yābhiḥ sarvaṃ vimṛśyate
parimṛṣṭo daśāntena daśābhāgena sevyate
दशाभागगतो हीनस्त्वं राम सहलक्ष्मणः
यत्कृते व्यसनं प्राप्तं त्वया दारप्रधर्षणम्
daśābhāgagato hīnas tvaṃ rāma sahalakṣmaṇaḥ
yat kṛte vyasanaṃ prāptaṃ tvayā dārapradharṣaṇam
तदवश्यं त्वया कार्यः स सुहृत्सुहृदां वर
अकृत्वा न हि ते सिद्धिमहं पश्यामि चिन्तयन्
tad avaśyaṃ tvayā kāryaḥ sa suhṛt suhṛdāṃ vara
akṛtvā na hi te siddhim ahaṃ paśyāmi cintayan
श्रूयतां राम वक्ष्यामि सुग्रीवो नाम वानरः
भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन वालिना शक्रसूनुना
śrūyatāṃ rāma vakṣyāmi sugrīvo nāma vānaraḥ
bhrātrā nirastaḥ kruddhena vālinā śakrasūnunā
ऋष्यमूके गिरिवरे पम्पापर्यन्तशोभिते
निवसत्यात्मवान्वीरश्चतुर्भिः सह वानरैः
ṛṣyamūke girivare pampāparyantaśobhite
nivasaty ātmavān vīraś caturbhiḥ saha vānaraiḥ
वानरेन्द्रो महावीर्यस्तेजोवानमितप्रभः।
सत्यसन्धो विनीतश्च धृतिमान्मतिमान्महान्
vānarendro mahāvīryastejovānamitaprabhaḥ|
satyasandho vinītaśca dhṛtimānmatimānmahān
दक्षः प्रगल्भो द्युतिमान्महाबलपराक्रमः।
भ्रात्रा विवासितो राम राज्यहेतोर्महाबलः
dakṣaḥ pragalbho dyutimānmahābalaparākramaḥ|
bhrātrā vivāsito rāma rājyahetormahābalaḥ
स ते सहायो मित्रं च सीतायाः परिमार्गणे।
भविष्यति हिते राम मा च शोके मनः कृथाः
sa te sahāyo mitraṃ ca sītāyāḥ parimārgaṇe|
bhaviṣyati hite rāma mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ
भवितव्यं हि यच्चापि न तच्छक्यमिहान्यथा।
कर्तुमिक्ष्वाकुशार्दूल कालो हि दुरतिक्रमः
bhavitavyaṃ hi yaccāpi na tacchakyamihānyathā|
kartumikṣvākuśārdūla kālo hi duratikramaḥ
वयस्यं तं कुरु क्षिप्रमितो गत्वाद्य राघव
अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ
vayasyaṃ taṃ kuru kṣipram ito gatvādya rāghava
adrohāya samāgamya dīpyamāne vibhāvasau
न च ते सोऽवमन्तव्यः सुग्रीवो वानराधिपः
कृतज्ञः कामरूपी च सहायार्थी च वीर्यवान्
na ca te so 'vamantavyaḥ sugrīvo vānarādhipaḥ
kṛtajñaḥ kāmarūpī ca sahāyārthī ca vīryavān
शक्तौ ह्यद्य युवां कर्तुं कार्यं तस्य चिकीर्षितम्
कृतार्थो वाकृतार्थो वा कृत्यं तव करिष्यति
śaktau hy adya yuvāṃ kartuṃ kāryaṃ tasya cikīrṣitam
kṛtārtho vākṛtārtho vā kṛtyaṃ tava kariṣyati
स ऋक्षरजसः पुत्रः पम्पामटति शङ्कितः
भास्करस्यौरसः पुत्रो वालिना कृतकिल्बिषः
sa ṛkṣarajasaḥ putraḥ pampām aṭati śaṅkitaḥ
bhāskarasyaurasaḥ putro vālinā kṛtakilbiṣaḥ
संनिधायायुधं क्षिप्रमृष्यमूकालयं कपिम्
कुरु राघव सत्येन वयस्यं वनचारिणम्
saṃnidhāyāyudhaṃ kṣipram ṛṣyamūkālayaṃ kapim
kuru rāghava satyena vayasyaṃ vanacāriṇam
स हि स्थानानि सर्वाणि कार्त्स्न्येन कपिकुञ्जरः
नरमांसाशिनां लोके नैपुण्यादधिगच्छति
sa hi sthānāni sarvāṇi kārtsnyena kapikuñjaraḥ
naramāṃsāśināṃ loke naipuṇyād adhigacchati
न तस्याविदितं लोके किंचिदस्ति हि राघव
यावत्सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुररिंदम
na tasyāviditaṃ loke kiṃ cid asti hi rāghava
yāvat sūryaḥ pratapati sahasrāṃśur ariṃdama
स नदीर्विपुलाञ्शैलान्गिरिदुर्गाणि कन्दरान्
अन्विष्य वानरैः सार्धं पत्नीं तेऽधिगमिष्यति
sa nadīr vipulāñ śailān giridurgāṇi kandarān
anviṣya vānaraiḥ sārdhaṃ patnīṃ te 'dhigamiṣyati
वानरांश्च महाकायान्प्रेषयिष्यति राघव
दिशो विचेतुं तां सीतां त्वद्वियोगेन शोचतीम्
vānarāṃś ca mahākāyān preṣayiṣyati rāghava
diśo vicetuṃ tāṃ sītāṃ tvadviyogena śocatīm
स मेरुशृङ्गाग्रगतामनिन्दितां; प्रविश्य पातालतलेऽपि वाश्रिताम्
प्लवंगमानां प्रवरस्तव प्रियां; निहत्य रक्षांसि पुनः प्रदास्यति
sa meruśṛṅgāgragatām aninditāṃ; praviśya pātālatale 'pi vāśritām
plavaṃgamānāṃ pravaras tava priyāṃ; nihatya rakṣāṃsi punaḥ pradāsyati