Kishkindha Kanda, sarga 2

तौ तु दृष्ट्वा महात्मानौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
वरायुधधरौ वीरौ सुग्रीवः शङ्कितोऽभवत्

tau tu dṛṣṭvā mahātmānau bhrātarau rāmalakṣmaṇau
varāyudhadharau vīrau sugrīvaḥ śaṅkito 'bhavat

उद्विग्नहृदयः सर्वा दिशः समवलोकयन्
न व्यतिष्ठत कस्मिंश्चिद्देशे वानरपुंगवः

udvignahṛdayaḥ sarvā diśaḥ samavalokayan
na vyatiṣṭhata kasmiṃś cid deśe vānarapuṃgavaḥ

नैव चक्रे मनः स्थाने वीक्षमाणो महाबलौ
कपेः परमभीतस्य चित्तं व्यवससाद ह

naiva cakre manaḥ sthāne vīkṣamāṇo mahābalau
kapeḥ paramabhītasya cittaṃ vyavasasāda ha

चिन्तयित्वा स धर्मात्मा विमृश्य गुरुलाघवम्
सुग्रीवः परमोद्विग्नः सर्वैरनुचरैः सह

cintayitvā sa dharmātmā vimṛśya gurulāghavam
sugrīvaḥ paramodvignaḥ sarvair anucaraiḥ saha

ततः स सचिवेभ्यस्तु सुग्रीवः प्लवगाधिपः
शशंस परमोद्विग्नः पश्यंस्तौ रामलक्ष्मणौ

tataḥ sa sacivebhyas tu sugrīvaḥ plavagādhipaḥ
śaśaṃsa paramodvignaḥ paśyaṃs tau rāmalakṣmaṇau

एतौ वनमिदं दुर्गं वालिप्रणिहितौ ध्रुवम्
छद्मना चीरवसनौ प्रचरन्ताविहागतौ

etau vanam idaṃ durgaṃ vālipraṇihitau dhruvam
chadmanā cīravasanau pracarantāv ihāgatau

ततः सुग्रीवसचिवा दृष्ट्वा परमधन्विनौ
जग्मुर्गिरितटात्तस्मादन्यच्छिखरमुत्तमम्

tataḥ sugrīvasacivā dṛṣṭvā paramadhanvinau
jagmur giritaṭāt tasmād anyac chikharam uttamam

ते क्षिप्रमभिगम्याथ यूथपा यूथपर्षभम्
हरयो वानरश्रेष्ठं परिवार्योपतस्थिरे

te kṣipram abhigamyātha yūthapā yūthaparṣabham
harayo vānaraśreṣṭhaṃ parivāryopatasthire

एकमेकायनगताः प्लवमाना गिरेर्गिरिम्
प्रकम्पयन्तो वेगेन गिरीणां शिखराणि च

ekam ekāyanagatāḥ plavamānā girer girim
prakampayanto vegena girīṇāṃ śikharāṇi ca

ततः शाखामृगाः सर्वे प्लवमाना महाबलाः
बभञ्जुश्च नगांस्तत्र पुष्पितान्दुर्गसंश्रितान्

tataḥ śākhāmṛgāḥ sarve plavamānā mahābalāḥ
babhañjuś ca nagāṃs tatra puṣpitān durgasaṃśritān

आप्लवन्तो हरिवराः सर्वतस्तं महागिरिम्
मृगमार्जारशार्दूलांस्त्रासयन्तो ययुस्तदा

āplavanto harivarāḥ sarvatas taṃ mahāgirim
mṛgamārjāraśārdūlāṃs trāsayanto yayus tadā

ततः सुग्रीवसचिवाः पर्वतेन्द्रं समाश्रिताः
संगम्य कपिमुख्येन सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः

tataḥ sugrīvasacivāḥ parvatendraṃ samāśritāḥ
saṃgamya kapimukhyena sarve prāñjalayaḥ sthitāḥ

ततस्तं भयसंत्रस्तं वालिकिल्बिषशङ्कितम्
उवाच हनुमान्वाक्यं सुग्रीवं वाक्यकोविदः

tatas taṃ bhayasaṃtrastaṃ vālikilbiṣaśaṅkitam
uvāca hanumān vākyaṃ sugrīvaṃ vākyakovidaḥ

यस्मादुद्विग्नचेतास्त्वं प्रद्रुतो हरिपुंगव
तं क्रूरदर्शनं क्रूरं नेह पश्यामि वालिनम्

yasmād udvignacetās tvaṃ pradruto haripuṃgava
taṃ krūradarśanaṃ krūraṃ neha paśyāmi vālinam

यस्मात्तव भयं सौम्य पूर्वजात्पापकर्मणः
स नेह वाली दुष्टात्मा न ते पश्याम्यहं भयम्

yasmāt tava bhayaṃ saumya pūrvajāt pāpakarmaṇaḥ
sa neha vālī duṣṭātmā na te paśyāmy ahaṃ bhayam

अहो शाखामृगत्वं ते व्यक्तमेव प्लवंगम
लघुचित्ततयात्मानं न स्थापयसि यो मतौ

aho śākhāmṛgatvaṃ te vyaktam eva plavaṃgama
laghucittatayātmānaṃ na sthāpayasi yo matau

बुद्धिविज्ञानसंपन्न इङ्गितैः सर्वमाचर
न ह्यबुद्धिं गतो राजा सर्वभूतानि शास्ति हि

buddhivijñānasaṃpanna iṅgitaiḥ sarvam ācara
na hy abuddhiṃ gato rājā sarvabhūtāni śāsti hi

सुग्रीवस्तु शुभं वाक्यं श्रुत्वा सर्वं हनूमतः
ततः शुभतरं वाक्यं हनूमन्तमुवाच ह

sugrīvas tu śubhaṃ vākyaṃ śrutvā sarvaṃ hanūmataḥ
tataḥ śubhataraṃ vākyaṃ hanūmantam uvāca ha

दीर्घबाहू विशालाक्षौ शरचापासिधारिणौ
कस्य न स्याद्भयं दृष्ट्वा एतौ सुरसुतोपमौ

dīrghabāhū viśālākṣau śaracāpāsidhāriṇau
kasya na syād bhayaṃ dṛṣṭvā etau surasutopamau

वालिप्रणिहितावेतौ शङ्केऽहं पुरुषोत्तमौ
राजानो बहुमित्राश्च विश्वासो नात्र हि क्षमः

vālipraṇihitāv etau śaṅke 'haṃ puruṣottamau
rājāno bahumitrāś ca viśvāso nātra hi kṣamaḥ

अरयश्च मनुष्येण विज्ञेयाश्छन्नचारिणः
विश्वस्तानामविश्वस्ताश्छिद्रेषु प्रहरन्ति हि

arayaś ca manuṣyeṇa vijñeyāś channacāriṇaḥ
viśvastānām aviśvastāś chidreṣu praharanti hi

कृत्येषु वाली मेधावी राजानो बहुदर्शनाः
भवन्ति परहन्तारस्ते ज्ञेयाः प्राकृतैर्नरैः

kṛtyeṣu vālī medhāvī rājāno bahudarśanāḥ
bhavanti parahantāras te jñeyāḥ prākṛtair naraiḥ

तौ त्वया प्राकृतेनैव गत्वा ज्ञेयौ प्लवंगम
शङ्कितानां प्रकारैश्च रूपव्याभाषणेन च

tau tvayā prākṛtenaiva gatvā jñeyau plavaṃgama
śaṅkitānāṃ prakāraiś ca rūpavyābhāṣaṇena ca

लक्षयस्व तयोर्भावं प्रहृष्टमनसौ यदि
विश्वासयन्प्रशंसाभिरिङ्गितैश्च पुनः पुनः

lakṣayasva tayor bhāvaṃ prahṛṣṭamanasau yadi
viśvāsayan praśaṃsābhir iṅgitaiś ca punaḥ punaḥ

ममैवाभिमुखं स्थित्वा पृच्छ त्वं हरिपुंगव
प्रयोजनं प्रवेशस्य वनस्यास्य धनुर्धरौ

mamaivābhimukhaṃ sthitvā pṛccha tvaṃ haripuṃgava
prayojanaṃ praveśasya vanasyāsya dhanurdharau

शुद्धात्मानौ यदि त्वेतौ जानीहि त्वं प्लवंगम
व्याभाषितैर्वा रूपैर्वा विज्ञेया दुष्टतानयोः

śuddhātmānau yadi tv etau jānīhi tvaṃ plavaṃgama
vyābhāṣitair vā rūpair vā vijñeyā duṣṭatānayoḥ

इत्येवं कपिराजेन संदिष्टो मारुतात्मजः
चकार गमने बुद्धिं यत्र तौ रामलक्ष्मणौ

ity evaṃ kapirājena saṃdiṣṭo mārutātmajaḥ
cakāra gamane buddhiṃ yatra tau rāmalakṣmaṇau

तथेति संपूज्य वचस्तु तस्य; कपेः सुभीतस्य दुरासदस्य
महानुभावो हनुमान्ययौ तदा; स यत्र रामोऽतिबलश्च लक्ष्मणः

tatheti saṃpūjya vacas tu tasya; kapeḥ subhītasya durāsadasya
mahānubhāvo hanumān yayau tadā; sa yatra rāmo 'tibalaś ca lakṣmaṇaḥ