Kishkindha Kanda, sarga 3

वचो विज्ञाय हनुमान्सुग्रीवस्य महात्मनः
पर्वतादृश्यमूकात्तु पुप्लुवे यत्र राघवौ

vaco vijñāya hanumān sugrīvasya mahātmanaḥ
parvatād ṛśyamūkāt tu pupluve yatra rāghavau

स तत्र गत्वा हनुमान्बलवान्वानरोत्तमः
उपचक्राम तौ वाग्भिर्मृद्वीभिः सत्यविक्रमः

sa tatra gatvā hanumān balavān vānarottamaḥ
upacakrāma tau vāgbhir mṛdvībhiḥ satyavikramaḥ

स्वकं रूपं परित्यज्य भिक्षुरूपेण वानरः
आबभाषे च तौ वीरौ यथावत्प्रशशंस च

svakaṃ rūpaṃ parityajya bhikṣurūpeṇa vānaraḥ
ābabhāṣe ca tau vīrau yathāvat praśaśaṃsa ca

राजर्षिदेवप्रतिमौ तापसौ संशितव्रतौ
देशं कथमिमं प्राप्तौ भवन्तौ वरवर्णिनौ

rājarṣidevapratimau tāpasau saṃśitavratau
deśaṃ katham imaṃ prāptau bhavantau varavarṇinau

त्रासयन्तौ मृगगणानन्यांश्च वनचारिणः
पम्पातीररुहान्वृक्षान्वीक्षमाणौ समन्ततः

trāsayantau mṛgagaṇān anyāṃś ca vanacāriṇaḥ
pampātīraruhān vṛkṣān vīkṣamāṇau samantataḥ

इमां नदीं शुभजलां शोभयन्तौ तरस्विनौ
धैर्यवन्तौ सुवर्णाभौ कौ युवां चीरवाससौ

imāṃ nadīṃ śubhajalāṃ śobhayantau tarasvinau
dhairyavantau suvarṇābhau kau yuvāṃ cīravāsasau

सिंहविप्रेक्षितौ वीरौ सिंहातिबलविक्रमौ
शक्रचापनिभे चापे प्रगृह्य विपुलैर्भुजैः

siṃhaviprekṣitau vīrau siṃhātibalavikramau
śakracāpanibhe cāpe pragṛhya vipulair bhujaiḥ

श्रीमन्तौ रूपसंपन्नौ वृषभश्रेष्ठविक्रमौ
हस्तिहस्तोपमभुजौ द्युतिमन्तौ नरर्षभौ

śrīmantau rūpasaṃpannau vṛṣabhaśreṣṭhavikramau
hastihastopamabhujau dyutimantau nararṣabhau

प्रभया पर्वतेन्द्रोऽयं युवयोरवभासितः
राज्यार्हावमरप्रख्यौ कथं देशमिहागतौ

prabhayā parvatendro 'yaṃ yuvayor avabhāsitaḥ
rājyārhāv amaraprakhyau kathaṃ deśam ihāgatau

पद्मपत्रेक्षणौ वीरौ जटामण्डलधारिणौ
अन्योन्यसदृशौ वीरौ देवलोकादिवागतौ

padmapatrekṣaṇau vīrau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau
anyonyasadṛśau vīrau devalokād ivāgatau

यदृच्छयेव संप्राप्तौ चन्द्रसूर्यौ वसुंधराम्
विशालवक्षसौ वीरौ मानुषौ देवरूपिणौ

yadṛcchayeva saṃprāptau candrasūryau vasuṃdharām
viśālavakṣasau vīrau mānuṣau devarūpiṇau

सिंहस्कन्धौ महासत्त्वौ समदाविव गोवृषौ
आयताश्च सुवृत्ताश्च बाहवः परिघोत्तमाः
सर्वभूषणभूषार्हाः किमर्थं न विभूषितः

siṃhaskandhau mahāsattvau samadāv iva govṛṣau
āyatāś ca suvṛttāś ca bāhavaḥ parighottamāḥ
sarvabhūṣaṇabhūṣārhāḥ kim arthaṃ na vibhūṣitaḥ

उभौ योग्यावहं मन्ये रक्षितुं पृथिवीमिमाम्
ससागरवनां कृत्स्नां विन्ध्यमेरुविभूषिताम्

ubhau yogyāv ahaṃ manye rakṣituṃ pṛthivīm imām
sasāgaravanāṃ kṛtsnāṃ vindhyameruvibhūṣitām

इमे च धनुषी चित्रे श्लक्ष्णे चित्रानुलेपने
प्रकाशेते यथेन्द्रस्य वज्रे हेमविभूषिते

ime ca dhanuṣī citre ślakṣṇe citrānulepane
prakāśete yathendrasya vajre hemavibhūṣite

संपूर्णा निशितैर्बाणैर्तूणाश्च शुभदर्शनाः
जीवितान्तकरैर्घोरैर्ज्वलद्भिरिव पन्नगैः

saṃpūrṇā niśitair bāṇair tūṇāś ca śubhadarśanāḥ
jīvitāntakarair ghorair jvaladbhir iva pannagaiḥ

महाप्रमाणौ विपुलौ तप्तहाटकभूषितौ
खड्गावेतौ विराजेते निर्मुक्तभुजगाविव

mahāpramāṇau vipulau taptahāṭakabhūṣitau
khaḍgāv etau virājete nirmuktabhujagāv iva

एवं मां परिभाषन्तं कस्माद्वै नाभिभाषथः

evaṃ māṃ paribhāṣantaṃ kasmād vai nābhibhāṣathaḥ

सुग्रीवो नाम धर्मात्मा कश्चिद्वानरयूथपः
वीरो विनिकृतो भ्रात्रा जगद्भ्रमति दुःखितः

sugrīvo nāma dharmātmā kaś cid vānarayūthapaḥ
vīro vinikṛto bhrātrā jagad bhramati duḥkhitaḥ

प्राप्तोऽहं प्रेषितस्तेन सुग्रीवेण महात्मना
राज्ञा वानरमुख्यानां हनुमान्नाम वानरः

prāpto 'haṃ preṣitas tena sugrīveṇa mahātmanā
rājñā vānaramukhyānāṃ hanumān nāma vānaraḥ

युवाभ्यां सह धर्मात्मा सुग्रीवः सख्यमिच्छति
तस्य मां सचिवं वित्तं वानरं पवनात्मजम्

yuvābhyāṃ saha dharmātmā sugrīvaḥ sakhyam icchati
tasya māṃ sacivaṃ vittaṃ vānaraṃ pavanātmajam

भिक्षुरूपप्रतिच्छन्नं सुग्रीवप्रियकाम्यया
ऋश्यमूकादिह प्राप्तं कामगं कामरूपिणम्

bhikṣurūpapraticchannaṃ sugrīvapriyakāmyayā
ṛśyamūkād iha prāptaṃ kāmagaṃ kāmarūpiṇam

एवमुक्त्वा तु हनुमांस्तौ वीरौ रामलक्ष्मणौ
वाक्यज्ञौ वाक्यकुशलः पुनर्नोवाच किंचन

evam uktvā tu hanumāṃs tau vīrau rāmalakṣmaṇau
vākyajñau vākyakuśalaḥ punar novāca kiṃ cana

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रामो लक्ष्मणमब्रवीत्
प्रहृष्टवदनः श्रीमान्भ्रातरं पार्श्वतः स्थितम्

etac chrutvā vacas tasya rāmo lakṣmaṇam abravīt
prahṛṣṭavadanaḥ śrīmān bhrātaraṃ pārśvataḥ sthitam

सचिवोऽयं कपीन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः
तमेव काङ्क्षमाणस्य ममान्तिकमुपागतः

sacivo 'yaṃ kapīndrasya sugrīvasya mahātmanaḥ
tam eva kāṅkṣamāṇasya mamāntikam upāgataḥ

तमभ्यभाष सौमित्रे सुग्रीवसचिवं कपिम्
वाक्यज्ञं मधुरैर्वाक्यैः स्नेहयुक्तमरिंदमम्

tam abhyabhāṣa saumitre sugrīvasacivaṃ kapim
vākyajñaṃ madhurair vākyaiḥ snehayuktam ariṃdamam