Kishkindha Kanda, sarga 26

अभिषिक्ते तु सुग्रीवे प्रविष्टे वानरे गुहाम्
आजगाम सह भ्रात्रा रामः प्रस्रवणं गिरिम्

abhiṣikte tu sugrīve praviṣṭe vānare guhām
ājagāma saha bhrātrā rāmaḥ prasravaṇaṃ girim

शार्दूलमृगसंघुष्टं सिंहैर्भीमरवैर्वृतम्
नानागुल्मलतागूढं बहुपादपसंकुलम्

śārdūlamṛgasaṃghuṣṭaṃ siṃhair bhīmaravair vṛtam
nānāgulmalatāgūḍhaṃ bahupādapasaṃkulam

ऋक्षवानरगोपुच्छैर्मार्जारैश्च निषेवितम्
मेघराशिनिभं शैलं नित्यं शुचिजलाश्रयम्

ṛkṣavānaragopucchair mārjāraiś ca niṣevitam
megharāśinibhaṃ śailaṃ nityaṃ śucijalāśrayam

तस्य शैलस्य शिखरे महतीमायतां गुहाम्
प्रत्यगृह्णत वासार्थं रामः सौमित्रिणा सह

tasya śailasya śikhare mahatīm āyatāṃ guhām
pratyagṛhṇata vāsārthaṃ rāmaḥ saumitriṇā saha

अवसत्तत्र धर्मात्मा राघवः सहलक्ष्मणः
बहुदृश्यदरीकुञ्जे तस्मिन्प्रस्रवणे गिरौ

avasat tatra dharmātmā rāghavaḥ sahalakṣmaṇaḥ
bahudṛśyadarīkuñje tasmin prasravaṇe girau

सुसुखेऽपि बहुद्रव्ये तस्मिन्हि धरणीधरे
वसतस्तस्य रामस्य रतिरल्पापि नाभवत्
हृतां हि भार्यां स्मरतः प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्

susukhe 'pi bahudravye tasmin hi dharaṇīdhare
vasatas tasya rāmasya ratir alpāpi nābhavat
hṛtāṃ hi bhāryāṃ smarataḥ prāṇebhyo 'pi garīyasīm

उदयाभ्युदितं दृष्ट्वा शशाङ्कं च विशेषतः
आविवेश न तं निद्रा निशासु शयनं गतम्

udayābhyuditaṃ dṛṣṭvā śaśāṅkaṃ ca viśeṣataḥ
āviveśa na taṃ nidrā niśāsu śayanaṃ gatam

तत्समुत्थेन शोकेन बाष्पोपहतचेतसं
तं शोचमानं काकुत्स्थं नित्यं शोकपरायणम्
तुल्यदुःखोऽब्रवीद्भ्राता लक्ष्मणोऽनुनयन्वचः

tat samutthena śokena bāṣpopahatacetasaṃ
taṃ śocamānaṃ kākutsthaṃ nityaṃ śokaparāyaṇam
tulyaduḥkho 'bravīd bhrātā lakṣmaṇo 'nunayan vacaḥ

अलं वीर व्यथां गत्वा न त्वं शोचितुमर्हसि
शोचतो ह्यवसीदन्ति सर्वार्था विदितं हि ते

alaṃ vīra vyathāṃ gatvā na tvaṃ śocitum arhasi
śocato hy avasīdanti sarvārthā viditaṃ hi te

भवान्क्रियापरो लोके भवान्देवपरायणः
आस्तिको धर्मशीलश्च व्यवसायी च राघव

bhavān kriyāparo loke bhavān devaparāyaṇaḥ
āstiko dharmaśīlaś ca vyavasāyī ca rāghava

न ह्यव्यवसितः शत्रुं राक्षसं तं विशेषतः
समर्थस्त्वं रणे हन्तुं विक्रमैर्जिह्मकारिणम्

na hy avyavasitaḥ śatruṃ rākṣasaṃ taṃ viśeṣataḥ
samarthas tvaṃ raṇe hantuṃ vikramair jihmakāriṇam

समुन्मूलय शोकं त्वं व्यवसायं स्थिरं कुरु
ततः सपरिवारं तं निर्मूलं कुरु राक्षसं

samunmūlaya śokaṃ tvaṃ vyavasāyaṃ sthiraṃ kuru
tataḥ saparivāraṃ taṃ nirmūlaṃ kuru rākṣasaṃ

पृथिवीमपि काकुत्स्थ ससागरवनाचलाम्
परिवर्तयितुं शक्तः किमङ्ग पुन रावणम्

pṛthivīm api kākutstha sasāgaravanācalām
parivartayituṃ śaktaḥ kim aṅga puna rāvaṇam

अहं तु खलु ते वीर्यं प्रसुप्तं प्रतिबोधये
दीप्तैराहुतिभिः काले भस्मच्छन्नमिवानलम्

ahaṃ tu khalu te vīryaṃ prasuptaṃ pratibodhaye
dīptair āhutibhiḥ kāle bhasmac channam ivānalam

लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं प्रतिपूज्य हितं शुभम्
राघवः सुहृदं स्निग्धमिदं वचनमब्रवीत्

lakṣmaṇasya tu tad vākyaṃ pratipūjya hitaṃ śubham
rāghavaḥ suhṛdaṃ snigdham idaṃ vacanam abravīt

वाच्यं यदनुरक्तेन स्निग्धेन च हितेन च
सत्यविक्रम युक्तेन तदुक्तं लक्ष्मण त्वया

vācyaṃ yad anuraktena snigdhena ca hitena ca
satyavikrama yuktena tad uktaṃ lakṣmaṇa tvayā

एष शोकः परित्यक्तः सर्वकार्यावसादकः
विक्रमेष्वप्रतिहतं तेजः प्रोत्साहयाम्यहम्

eṣa śokaḥ parityaktaḥ sarvakāryāvasādakaḥ
vikrameṣv apratihataṃ tejaḥ protsāhayāmy aham

शरत्कालं प्रतीक्षेऽहमियं प्रावृडुपस्थिता
ततः सराष्ट्रं सगणं राक्षसं तं निहन्म्यहम्

śaratkālaṃ pratīkṣe 'ham iyaṃ prāvṛḍ upasthitā
tataḥ sarāṣṭraṃ sagaṇaṃ rākṣasaṃ taṃ nihanmy aham

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा हृष्टो रामस्य लक्ष्मणः
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं सौमित्रिर्मित्रनन्दनः

tasya tad vacanaṃ śrutvā hṛṣṭo rāmasya lakṣmaṇaḥ
punar evābravīd vākyaṃ saumitrir mitranandanaḥ

एतत्ते सदृशं वाक्यमुक्तं शत्रुनिबर्हण
इदानीमसि काकुत्स्थ प्रकृतिं स्वामुपागतः

etat te sadṛśaṃ vākyam uktaṃ śatrunibarhaṇa
idānīm asi kākutstha prakṛtiṃ svām upāgataḥ

विज्ञाय ह्यात्मनो वीर्यं तथ्यं भवितुमर्हसि
एतत्सदृशमुक्तं ते श्रुतस्याभिजनस्य च

vijñāya hy ātmano vīryaṃ tathyaṃ bhavitum arhasi
etat sadṛśam uktaṃ te śrutasyābhijanasya ca

तस्मात्पुरुषशार्दूल चिन्तयञ्शत्रुनिग्रहम्
वर्षारात्रमनुप्राप्तमतिक्रामय राघव

tasmāt puruṣaśārdūla cintayañ śatrunigraham
varṣārātram anuprāptam atikrāmaya rāghava

नियम्य कोपं प्रतिपाल्यतां शर;त्क्षमस्व मासांश्चतुरो मया सह
वसाचलेऽस्मिन्मृगराजसेविते; संवर्धयञ्शत्रुवधे समुद्यतः

niyamya kopaṃ pratipālyatāṃ śarat; kṣamasva māsāṃś caturo mayā saha
vasācale 'smin mṛgarājasevite; saṃvardhayañ śatruvadhe samudyataḥ