Kishkindha Kanda, sarga 35

Kiṣkindhākāṇḍa · 20 Critical Edition verses

इत्युक्तस्तारया वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्
मृदुस्वभावः सौमित्रिः प्रतिजग्राह तद्वचः

ity uktas tārayā vākyaṃ praśritaṃ dharmasaṃhitam
mṛdusvabhāvaḥ saumitriḥ pratijagrāha tad vacaḥ

तस्मिन्प्रतिगृहीते तु वाक्ये हरिगणेश्वरः
लक्ष्मणात्सुमहत्त्रासं वस्त्रं क्लिन्नमिवात्यजत्

tasmin pratigṛhīte tu vākye harigaṇeśvaraḥ
lakṣmaṇāt sumahat trāsaṃ vastraṃ klinnam ivātyajat

ततः कण्ठगतं माल्यं चित्रं बहुगुणं महत्
चिच्छेद विमदश्चासीत्सुग्रीवो वानरेश्वरः

tataḥ kaṇṭhagataṃ mālyaṃ citraṃ bahuguṇaṃ mahat
ciccheda vimadaś cāsīt sugrīvo vānareśvaraḥ

स लक्ष्मणं भीमबलं सर्ववानरसत्तमः
अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवः संप्रहर्षयन्

sa lakṣmaṇaṃ bhīmabalaṃ sarvavānarasattamaḥ
abravīt praśritaṃ vākyaṃ sugrīvaḥ saṃpraharṣayan

प्रनष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्
रामप्रसादात्सौमित्रे पुनः प्राप्तमिदं मया

pranaṣṭā śrīś ca kīrtiś ca kapirājyaṃ ca śāśvatam
rāmaprasādāt saumitre punaḥ prāptam idaṃ mayā

कः शक्तस्तस्य देवस्य ख्यातस्य स्वेन कर्मणा
तादृशं विक्रमं वीर प्रतिकर्तुमरिंदम

kaḥ śaktas tasya devasya khyātasya svena karmaṇā
tādṛśaṃ vikramaṃ vīra pratikartum ariṃdama

सीतां प्राप्स्यति धर्मात्मा वधिष्यति च रावणम्
सहायमात्रेण मया राघवः स्वेन तेजसा

sītāṃ prāpsyati dharmātmā vadhiṣyati ca rāvaṇam
sahāyamātreṇa mayā rāghavaḥ svena tejasā

सहायकृत्यं हि तस्य येन सप्त महाद्रुमाः
शैलश्च वसुधा चैव बाणेनैकेन दारिताः

sahāyakṛtyaṃ hi tasya yena sapta mahādrumāḥ
śailaś ca vasudhā caiva bāṇenaikena dāritāḥ

धनुर्विस्फारमाणस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण
सशैला कम्पिता भूमिः सहायैस्तस्य किं नु वै

dhanur visphāramāṇasya yasya śabdena lakṣmaṇa
saśailā kampitā bhūmiḥ sahāyais tasya kiṃ nu vai

अनुयात्रां नरेन्द्रस्य करिष्येऽहं नरर्षभ
गच्छतो रावणं हन्तुं वैरिणं सपुरःसरम्

anuyātrāṃ narendrasya kariṣye 'haṃ nararṣabha
gacchato rāvaṇaṃ hantuṃ vairiṇaṃ sapuraḥsaram

यदि किंचिदतिक्रान्तं विश्वासात्प्रणयेन वा
प्रेष्यस्य क्षमितव्यं मे न कश्चिन्नापराध्यति

yadi kiṃ cid atikrāntaṃ viśvāsāt praṇayena vā
preṣyasya kṣamitavyaṃ me na kaś cin nāparādhyati

इति तस्य ब्रुवाणस्य सुग्रीवस्य महात्मनः
अभवल्लक्ष्मणः प्रीतः प्रेंणा चेदमुवाच ह

iti tasya bruvāṇasya sugrīvasya mahātmanaḥ
abhaval lakṣmaṇaḥ prītaḥ preṃṇā cedam uvāca ha

सर्वथा हि मम भ्राता सनाथो वानरेश्वर
त्वया नाथेन सुग्रीव प्रश्रितेन विशेषतः

sarvathā hi mama bhrātā sanātho vānareśvara
tvayā nāthena sugrīva praśritena viśeṣataḥ

यस्ते प्रभावः सुग्रीव यच्च ते शौचमुत्तमम्
अर्हस्तं कपिराज्यस्य श्रियं भोक्तुमनुत्तमाम्

yas te prabhāvaḥ sugrīva yac ca te śaucam uttamam
arhas taṃ kapirājyasya śriyaṃ bhoktum anuttamām

सहायेन च सुग्रीव त्वया रामः प्रतापवान्
वधिष्यति रणे शत्रूनचिरान्नात्र संशयः

sahāyena ca sugrīva tvayā rāmaḥ pratāpavān
vadhiṣyati raṇe śatrūn acirān nātra saṃśayaḥ

धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य संग्रामेष्वनिवर्तिनः
उपपन्नं च युक्तं च सुग्रीव तव भाषितम्

dharmajñasya kṛtajñasya saṃgrāmeṣv anivartinaḥ
upapannaṃ ca yuktaṃ ca sugrīva tava bhāṣitam

दोषज्ञः सति सामर्थ्ये कोऽन्यो भाषितुमर्हति
वर्जयित्वा मम ज्येष्ठं त्वां च वानरसत्तम

doṣajñaḥ sati sāmarthye ko 'nyo bhāṣitum arhati
varjayitvā mama jyeṣṭhaṃ tvāṃ ca vānarasattama

सदृशश्चासि रामस्य विक्रमेण बलेन च
सहायो दैवतैर्दत्तश्चिराय हरिपुंगव

sadṛśaś cāsi rāmasya vikrameṇa balena ca
sahāyo daivatair dattaś cirāya haripuṃgava

किं तु शीघ्रमितो वीर निष्क्राम त्वं मया सह
सान्त्वयस्व वयस्यं च भार्याहरणदुःखितम्

kiṃ tu śīghram ito vīra niṣkrāma tvaṃ mayā saha
sāntvayasva vayasyaṃ ca bhāryāharaṇaduḥkhitam

यच्च शोकाभिभूतस्य श्रुत्वा रामस्य भाषितम्
मया त्वं परुषाण्युक्तस्तच्च त्वं क्षन्तुमर्हसि

yac ca śokābhibhūtasya śrutvā rāmasya bhāṣitam
mayā tvaṃ paruṣāṇy uktas tac ca tvaṃ kṣantum arhasi