Kishkindha Kanda, sarga 48

अथाङ्गदस्तदा सर्वान्वानरानिदमब्रवीत्
परिश्रान्तो महाप्राज्ञः समाश्वास्य शनैर्वचः

athāṅgadas tadā sarvān vānarān idam abravīt
pariśrānto mahāprājñaḥ samāśvāsya śanair vacaḥ

वनानि गिरयो नद्यो दुर्गाणि गहनानि च
दर्यो गिरिगुहाश्चैव विचिता नः समन्ततः

vanāni girayo nadyo durgāṇi gahanāni ca
daryo giriguhāś caiva vicitā naḥ samantataḥ

तत्र तत्र सहास्माभिर्जानकी न च दृश्यते
तद्वा रक्षो हृता येन सीता सुरसुतोपमा

tatra tatra sahāsmābhir jānakī na ca dṛśyate
tad vā rakṣo hṛtā yena sītā surasutopamā

कालश्च नो महान्यातः सुग्रीवश्चोग्रशासनः
तस्माद्भवन्तः सहिता विचिन्वन्तु समन्ततः

kālaś ca no mahān yātaḥ sugrīvaś cograśāsanaḥ
tasmād bhavantaḥ sahitā vicinvantu samantataḥ

विहाय तन्द्रीं शोकं च निद्रां चैव समुत्थिताम्
विचिनुध्वं यथा सीतां पश्यामो जनकात्मजाम्

vihāya tandrīṃ śokaṃ ca nidrāṃ caiva samutthitām
vicinudhvaṃ yathā sītāṃ paśyāmo janakātmajām

अनिर्वेदं च दाक्ष्यं च मनसश्चापराजयम्
कार्यसिद्धिकराण्याहुस्तस्मादेतद्ब्रवीम्यहम्

anirvedaṃ ca dākṣyaṃ ca manasaś cāparājayam
kāryasiddhikarāṇy āhus tasmād etad bravīmy aham

अद्यापीदं वनं दुर्गं विचिन्वन्तु वनौकसः
खेदं त्यक्त्वा पुनः सर्वं वनमेतद्विचीयताम्

adyāpīdaṃ vanaṃ durgaṃ vicinvantu vanaukasaḥ
khedaṃ tyaktvā punaḥ sarvaṃ vanam etad vicīyatām

अवश्यं क्रियमाणस्य दृश्यते कर्मणः फलम्
अलं निर्वेदमागम्य न हि नो मलिनं क्षमम्

avaśyaṃ kriyamāṇasya dṛśyate karmaṇaḥ phalam
alaṃ nirvedam āgamya na hi no malinaṃ kṣamam

सुग्रीवः क्रोधनो राजा तीक्ष्णदण्डश्च वानराः
भेतव्यं तस्य सततं रामस्य च महात्मनः

sugrīvaḥ krodhano rājā tīkṣṇadaṇḍaś ca vānarāḥ
bhetavyaṃ tasya satataṃ rāmasya ca mahātmanaḥ

हितार्थमेतदुक्तं वः क्रियतां यदि रोचते
उच्यतां वा क्षमं यन्नः सर्वेषामेव वानराः

hitārtham etad uktaṃ vaḥ kriyatāṃ yadi rocate
ucyatāṃ vā kṣamaṃ yan naḥ sarveṣām eva vānarāḥ

अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा वचनं गन्धमादनः
उवाचाव्यक्तया वाचा पिपासा श्रमखिन्नया

aṅgadasya vacaḥ śrutvā vacanaṃ gandhamādanaḥ
uvācāvyaktayā vācā pipāsā śramakhinnayā

सदृशं खलु वो वाक्यमङ्गदो यदुवाच ह
हितं चैवानुकूलं च क्रियतामस्य भाषितम्

sadṛśaṃ khalu vo vākyam aṅgado yad uvāca ha
hitaṃ caivānukūlaṃ ca kriyatām asya bhāṣitam

पुनर्मार्गामहे शैलान्कन्दरांश्च दरीस्तथा
काननानि च शून्यानि गिरिप्रस्रवणानि च

punar mārgāmahe śailān kandarāṃś ca darīs tathā
kānanāni ca śūnyāni giriprasravaṇāni ca

यथोद्दिष्ठानि सर्वाणि सुग्रीवेण महात्मना
विचिन्वन्तु वनं सर्वे गिरिदुर्गाणि सर्वशः

yathoddiṣṭhāni sarvāṇi sugrīveṇa mahātmanā
vicinvantu vanaṃ sarve giridurgāṇi sarvaśaḥ

ततः समुत्थाय पुनर्वानरास्ते महाबलाः
विन्ध्यकाननसंकीर्णां विचेरुर्दक्षिणां दिशम्

tataḥ samutthāya punar vānarās te mahābalāḥ
vindhyakānanasaṃkīrṇāṃ vicerur dakṣiṇāṃ diśam

ते शारदाभ्रप्रतिमं श्रीमद्रजतपर्वतम्
शृङ्गवन्तं दरीवन्तमधिरुह्य च वानराः

te śāradābhrapratimaṃ śrīmadrajataparvatam
śṛṅgavantaṃ darīvantam adhiruhya ca vānarāḥ

तत्र लोध्रवनं रम्यं सप्तपर्णवनानि च
विचिन्वन्तो हरिवराः सीतादर्शनकाङ्क्षिणः

tatra lodhravanaṃ ramyaṃ saptaparṇavanāni ca
vicinvanto harivarāḥ sītādarśanakāṅkṣiṇaḥ

तस्याग्रमधिरूढास्ते श्रान्ता विपुलविक्रमाः
न पश्यन्ति स्म वैदेहीं रामस्य महिषीं प्रियाम्

tasyāgram adhirūḍhās te śrāntā vipulavikramāḥ
na paśyanti sma vaidehīṃ rāmasya mahiṣīṃ priyām

ते तु दृष्टिगतं कृत्वा तं शैलं बहुकन्दरम्
अवारोहन्त हरयो वीक्षमाणाः समन्ततः

te tu dṛṣṭigataṃ kṛtvā taṃ śailaṃ bahukandaram
avārohanta harayo vīkṣamāṇāḥ samantataḥ

अवरुह्य ततो भूमिं श्रान्ता विगतचेतसः
स्थित्वा मुहूर्तं तत्राथ वृक्षमूलमुपाश्रिताः

avaruhya tato bhūmiṃ śrāntā vigatacetasaḥ
sthitvā muhūrtaṃ tatrātha vṛkṣamūlam upāśritāḥ

ते मुहूर्तं समाश्वस्ताः किंचिद्भग्नपरिश्रमाः
पुनरेवोद्यताः कृत्स्नां मार्गितुं दक्षिणां दिशम्

te muhūrtaṃ samāśvastāḥ kiṃ cid bhagnapariśramāḥ
punar evodyatāḥ kṛtsnāṃ mārgituṃ dakṣiṇāṃ diśam

हनुमत्प्रमुखास्ते तु प्रस्थिताः प्लवगर्षभाः
विन्ध्यमेवादितस्तावद्विचेरुस्ते समन्ततः

hanumatpramukhās te tu prasthitāḥ plavagarṣabhāḥ
vindhyam evāditas tāvad vicerus te samantataḥ